I OSK 722/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.C., M.C. i T.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 526/21 w sprawie ze skargi K.C., M.C. i T.C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 lutego 2021 r. znak WS-VI.7570.1.108.2020.MD w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 526/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. oddalił skargę K.C., M.C., T.C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 lutego 2021 r. znak WS-VI.7570.1.108.2020.MD w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość (k. 88, 109-118 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiedli K.C., M.C., T.C. (dalej skarżące lub skarżące kasacyjnie), reprezentowane przez adwokata Ł.C., zaskarżając wyrok II SA/Kr 526/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: I. prawa materialnego: 1. art. 134 ust. 1 i 2, art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z "2015 r. poz. 1774" [winno być "2020 r. poz. 1990; zm. z 2019 r. poz. 2020; z 2021 r. poz. 11 i 234" - uw. NSA] ze zm., dalej ugn) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu odszkodowania z tytułu przejęcia gruntu wydzielonego pod drogę publiczną na własność Gminy B. mimo braku wystarczającej informacji do prawidłowego określenia wartości rynkowej nieruchomości; 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § kpa przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieprawidłowym uznaniu, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej w sposób pełny ustaliły i wyjaśniły stan faktyczny w sprawie, w szczególności uznając, że operat szacunkowy z 20 marca 2020 r. (dalej Operat) sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego Ł.G. został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodnie z wszelkimi zasadami, podczas gdy wobec wadliwości operatu szacunkowego nie może stanowić on podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie; II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organy administracji publicznej art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności przez zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa Operatu, który wobec wadliwości nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie; 2. art. 141 § 4 ppsa przez brak wymaganego tym przepisem wystarczającego uzasadnienia Sądu w zakresie motywów rozstrzygnięcia, w szczególności przez brak przedstawienia przez Sąd I instancji pełnej, rzetelnej i logicznej argumentacji przemawiającej za zasadnością oddalenia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące kasacyjnie podniosły w szczególności, że: "[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 134 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie "zasady korzyści". [...]". Skarżące kasacyjnie wniosły o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; zasądzenie [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 135-140 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina B., reprezentowana przez Wójta Gminy B., za którego działa pełnomocnik r. pr. M.K., wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej w całości; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych (k. 171-172 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania [...] sądowoadministracyjnego [...] (art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zm. poz. 1685, dalej ppsa). Warunkiem zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ppsa jest stwierdzenie przez sąd związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej. Zasadniczym problemem podnoszonym w skardze kasacyjnej jest to, czy w sprawie winna znaleźć zastosowanie zasada korzyści; autor skargi kasacyjnej wskazał na rozbieżność w orzecznictwie na tle zasady korzyści. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 36 § 1 i 2 pusa i art. 264 § 2 ppsa dnia 23 października 2024 r., wystąpił do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Czy ustalenie wartości nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 311), która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową powinno nastąpić na zasadach określonych w § 49 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1832) - przed zmianą stanu prawnego: w § 36 ust. 4 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 555 ze zm.) - czy też uwzględniać zasadę korzyści określoną w art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145)?". Sprawę zarejestrowano pod sygn. I OPS 1/24. W świetle art. 269 § 1 ppsa "Dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona jednak wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. [...] Jeżeli sąd w toku rozpoznania sprawy nie podzieli stanowiska wyrażonego w uchwale składu powiększonego, może jedynie powstałe zagadnienie prawne przedstawić do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi poszerzonemu" (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 670, uw. 1 do art. 269). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa, zawiesił postępowanie kasacyjne, do czasu rozpoznania zagadnienia prawnego przedstawionego w sprawie o sygn. I OPS 1/24.