I OW 20/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta S. a Prezydentem Miasta Jastrzębie-Zdrój przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego w związku z postanawia wskazać Prezydenta Miasta Jastrzębie-Zdrój jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 30 STYCZNIA 2025 R. BURMISTRZ MIASTA S. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ W SPRAWIE WSKAZANIE ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU B. I K. S., DALEJ: ZAINTERESOWANI, O PRZYZNANIE ZASIŁKU CELOWEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM ZDARZENIA NOSZĄCEGO ZNAMIONA KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ DLA OSÓB LUB RODZIN, KTÓRE PONIOSŁY STRATY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że w dniu 19 września 2024 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynął wniosek zainteresowanych zamieszkałych w Jastrzębiu-Zdroju o zasiłek celowy w związku z wystąpieniem zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej. Po przekazaniu wniosku do organu w Jastrzębiu-Zdroju ośrodek pomocy społecznej z tego miasta zwrócił wniosek z uwagi na ustalenie, że podczas zaistniałego zdarzenia w dniach 14-15 września 2024 r. centrum aktywności życiowej zainteresowanych znajdowało się na terenie Gminy S. Wnioskodawca wskazał, że zainteresowani w dniu 11 października 2024 r. wycofali wniosek, w związku z czym powstała konieczność umorzenia postępowania. Wnioskodawca wskazał, że zainteresowani zamieszkują w Jastrzębiu-Zdroju, natomiast na terenie Gminy S. posiadają jedynie domek holenderski, który nie służy zaspokajaniu ich stałych potrzeb mieszkaniowych. Z uwagi na powyższe wnioskodawca zwrócił się o wskazanie Prezydenta Jastrzębia-Zdroju jako organu właściwego w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Jastrzębie-Zdrój wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta S. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że w toku postępowania ustalono, że większą część roku (od kwietnia do października lub listopada) zainteresowani spędzają na terenie Gminy S. w domku holenderskim, prowadząc tam gospodarstwo domowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Burmistrza Miasta S., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydent Miasta Jastrzębie-Zdrój. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanych o przyznanie zasiłku celowego w związku z wystąpieniem zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej dla osób lub rodzin, które poniosły straty w gospodarstwach domowych. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Odnotować jednocześnie należy, że przepisy przywołanej ustawy nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", w związku z czym – zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego – pojęciu temu należy przypisać znaczenie nadane brzemieniem art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy, należy odnotować, że zainteresowani okres od kwietnia do października bądź listopada spędzają w tzw. domku holenderskim na terenie Gminy S., a pozostałe miesiące odpowiadające zimniejszemu okresowi roku w lokalu mieszkalnym w Jastrzębiu-Zdroju. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala to uznać Miasto Jastrzębie-Zdrój za główne centrum życiowe zainteresowanych, do którego wracają oni po zakończeniu okresu ciepłego umożliwiającego zamieszkiwanie przez nich na terenie Gminy S. Tym samym Gminie S. nie można przypisać waloru miejscowości, w której zainteresowani przebywają z zamiarem stałego pobytu, a pobyt ten należy uznać za tymczasowy. Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że organem właściwym do prowadzenia postępowania z wniosku zainteresowanych jest Prezydent Miasta Jastrzębie-Zdrój. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.