I OW 231/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie

Wnioskiem z 20 listopada 2025 r. (data nadania) Wójt Gminy K. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. K. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pismem z 16.10.2025 r. K. K. zwrócił się do GOPS w S. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Zainteresowany jest uzależniony od alkoholu, choruje na polineuropatię alkoholową, nadciśnienie tętnicze, choroba jego postępuje i nie rokuje poprawy. Z uwagi na stan zdrowia jest osobą "leżącą" i nie jest w stanie samodzielnie, bez pomocy osoby drugiej funkcjonować. Opiekę nad ww. obecnie sprawuje siostra ww. wraz z mężem, w których domku zamieszkuje zainteresowany. Zawiadomieniem z 24.10.2025 r. podanie zainteresowanego przekazano do GOPS w K. ze wskazaniem, że wnioskodawca posiada ostatni adres zameldowania na stałe w miejscowości W. [...], K., a w S. przebywa i mieszka w "domku letniskowym" bez numeru domu i możliwości stałego zamieszkania, który nie spełnia wymogów lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Zdaniem jednak Wójta Gminy K., okres pobytu w W. - poza formalnym tylko miejscem zameldowania - oraz ześrodkowanie wszystkich istotnych spraw życiowych w Gminie S., obliguje do stwierdzenia, że oprócz meldunku, który ma walor czysto rejestracyjny, z Gminą K. nie łączy wnioskodawcy żadna realna aktywność życiowa - i to od co najmniej kilkudziesięciu lat. Zatem kwestia zameldowania, nie powinna mieć wiodącego znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii właściwości miejscowej. W odpowiedzi na wniosek Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej w S. nadesłał decyzję Wójta Gminy S. z 2 grudnia 2025 r. nr PS-5026-3/25 o skierowaniu K. K. do właściwego ze względu na stan zdrowia Domu Pomocy Społecznej w R., [...] – bezterminowo. Następnie, przy piśmie z 9 grudnia 2025 r. przekazano: 1) decyzję Wójta Gminy S. z 5 grudnia 2025 r. nr PS-5026-4/25 o zmianie decyzji nr PS-5026-3/25 z 2 grudnia 2025 r. w ten sposób, że nakazano umieścić K. K. w Domu Pomocy Społecznej pn. "[...]" z siedzibą główną w Z. przy ul. [...], [...], przeznaczonego dla osób w podeszłym wieku, który znajduje się w budynku przy ul. [...] na czas nieokreślony; 2) decyzję Starosty N. z 8 grudnia 2025 r. nr 34/25 o umieszczeniu K. K. w ww. Domu Pomocy Społecznej na czas nieokreślony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie, w dacie wniesienia przedmiotowego wniosku o rozstrzygniecie sporu o właściwość powstałego pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy S., to jest w dniu 20 listopada 2025 r. rzeczywiście istniał spór co do tego, który organ – ze względu na właściwość miejscową – miał kompetencję do rozstrzygnięcia wniosku K. K. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej. Z dniem jednak 2 grudnia 2025 r. sytuacja ta zmieniła się. W tym dniu Wójt Gminy S. wydał bowiem decyzję nr PS-5026-3/25 o skierowaniu K. K. do właściwego ze względu na stan zdrowia domu pomocy społecznej, który ostatecznie został określony w decyzji tego organu z 5 grudnia 2025 r. nr PS-5026-4/25. Decyzjami tymi Wójt Gminy S. rozstrzygnął więc w całości o żądaniu wnioskodawcy, a tym samym spowodował, iż aktualnie (w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny) przedmiotowy spór o właściwość przestał istnieć. Tym samym postępowanie wywołane wnioskiem Wójta Gminy K. stało się bezprzedmiotowe. Na powyższe bez wpływu pozostawało, że Wójt Gminy S. w uzasadnieniach wydanych decyzji kwestionował swoją właściwość do wystawienia skierowania do DPS, a podjęcie rozstrzygnięcia motywował nagłymi okolicznościami skutkującymi koniecznością zapewnienia wnioskodawcy właściwej opieki. Decydujące znaczenie ma bowiem przystąpienie do rozpoznania wniosku i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Z tą chwilą spór o właściwość przestaje istnieć i ewentualne badanie właściwości należy już do organu odwoławczego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 193 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.