I OW 249/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Prezydentem Miasta Poznania przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Prezydenta Miasta Poznania jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 9 GRUDNIA 2024 R. PREZYDENT MIASTA K. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA POZNANIA W SPRAWIE ROZPATRZENIA WNIOSKU M.G. O UMIESZCZENIE W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana posiada adres miejsca zameldowania na pobyt stały K. Wskazał przy tym, że od 26 września 2024 r. przebywała w Wojewódzkim Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. (...) w G. w którym odwiedzał ją syn oraz synowa zamieszkujący w Poznaniu. W dniu 4 listopada 2024 r. zainteresowana została zameldowana na pobyt czasowy w Poznaniu, a w następnym dniu złożyła wiosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej w Poznaniu, wskazując, że w mieście tym zamieszkuje jej rodzina, a w K. nie posiada osób bliskich. Zdaniem wnioskodawcy zainteresowana nie jest w stanie zamieszkiwać samotnie w K. przy czym brak jest podstaw do uznania jej za osobę bezdomną. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Poznania wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta K. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowana nigdy nie była mieszkanką poznania i nie korzystała ze świadczeń na jego terenie. Organ podniósł, że skarżąca od 25 lat jest związana z K. które należy uznać za jej miejsce zamieszkania. W jego ocenie swoje żądania zainteresowana wywodzi wyłącznie z faktu zameldowania na pobyt czasowy w Poznaniu, gdzie mieszka jej syn z rodziną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta K. należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta Poznania. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zauważyć w tym miejscu należy, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania". Jednakże przyjmuje się, że przez miejsce zamieszkania – w świetle ogólnej definicji zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które ma cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2022 r., sygn. akt I OW 20/22). Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że zainteresowana złożyła wniosek o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej w Poznaniu z uwagi na fakt zamieszkiwania w tym mieście jej rodziny, z którą – jak wynika z rodzinnego wywiadu środowiskowego – ma dobre relacje. Jednocześnie wskazała, że w K. nie ma osób bliskich. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala to na uznanie, że z uwagi na utratę więzi z K. oraz fakt chęci zachowania kontaktu z rodziną za miejsce zamieszkania zainteresowanej należy uznać Miasto Poznań. Jednocześnie należy stwierdzić, że statusu tego nie przekreśla fakt zameldowania w Poznaniu wyłącznie na pobyt czasowy. O miejscu zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego nie decyduje bowiem realizacja obowiązku meldunkowego stanowiącego kategorię administracyjnoprawną, ale całokształt okoliczności wskazujących przede wszystkim na zamiar osoby fizycznej co do ustanowienia centrum interesów życiowych w określonej miejscowości. W rezultacie powyższego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za organ właściwy w sprawie należało uznać Prezydenta Miasta Poznania. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.