I OW 65/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta B. a Burmistrzem Miasta N. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie skierowania S.Z. do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta B. jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 25 marca 2024 r. Burmistrz Miasta B. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta B. a Burmistrzem Miasta N. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie skierowania S.Z. do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że S.Z. 14 grudnia 2022 r. został umieszczony w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w B., gdzie został zameldowany na pobyt stały. Następnie 6 grudnia 2023 r. wymieniony został zatrzymany do odbycia kary pozbawienia wolności, która kończy się 7 czerwca 2024r. Decyzją z 23 grudnia 2023 r. uchylono decyzję kierującą do ww. domu pomocy społecznej. W ocenie wnioskodawcy oprócz wskazanego meldunku z gminą B. nie łączą wymienionego żadne związki. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta N. podniósł, że zainteresowany w dniu kierowania do domu pomocy społecznej jest osobą bezdomną, przez co właściwy w sprawie jest Burmistrz Miasta B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.; dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 101 ust. 2 ups, w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały. Ust. 2a powyższego przepisu przewiduje natomiast, że w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Jak z kolei wynika z art. 101 ust. 6 ups, dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki. Ponadto należy wskazać, że na podstawie z art. 59 ust. 1 ups decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że S.Z. jest osobą bezdomną (wniosek zainteresowanego z 4 marca 2024 r.) i nie jest to w sprawie kwestionowane. W tej sytuacji ustalenie właściwości miejscowej gminy następuje na podstawie art. 101 ust. 2 ups i nie jest w sprawie istotne, że zainteresowanego nie łączą żadne związki z gminą B. jak również fakt, że nie mieszka on już pod adresem ostatniego miejsca zameldowania, bowiem w przypadku osoby bezdomnej znaczenie w sprawie ma wyłącznie miejsce jej ostatniego zameldowania na pobyt stały. Ust. 2a ww. przepisu nie ma w sprawie zastosowania, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby wymieniony przebywał obecnie w którejkolwiek z placówek o których mowa w powyższym przepisie. Nie może również znaleźć zastosowania przepis art. 101 ust. 6 ups, gdyż S.Z. nie jest obecnie mieszkańcem domu pomocy społecznej bądź korzystającym z usług rodzinnego domu pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że ostatnim miejscem zameldowania S.Z. na pobyt stały znajdowało się pod adresem: (...) (udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL z 15 marca 2024 r.). W konsekwencji uznać należy, że skoro ostatnie miejsce zameldowania Zainteresowanego na pobyt stały znajdowało się na terenie gminy B. to zgodnie z art. 101 ust. 2 ups organem właściwym do rozpatrzenia złożonego wniosku jest Burmistrz Miasta B. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.