I OZ 235/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. T., L. K., I. Z. i G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi L. K. i J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2024 r. znak: DNI.rn.625.115.2023 w przedmiocie reformy rolnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w części odrzucającej zażalenie I. Z. i G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24; 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24, odrzucił skargę L. K. i J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2024 r. znak: DNI.rn.625.115.2023 w przedmiocie reformy rolnej (k. 37-38). Pismem z 15 listopada 2024 r. zostało wniesione zażalenie na to postanowienie, w którym wskazano, że "działając w imieniu i na rzecz J. T. oraz L. K., na podstawie udzielonego pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy, na mocy art. 194 § 1 pkt 1a, zaskarżam w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I Wydział z dnia 30 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt: I SA/Wa 1826/24" (k. 46-52). W aktach sprawy znajduje się również kserokopia zażalenia z 15 listopada 2024 r. złożonego do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1757/24, w którym wskazano, że "działając w imieniu i na rzecz G. M. oraz I. Z., na podstawie udzielonego pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy, na mocy art. 194 § 1 pkt 1a, zaskarżam w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I Wydział z dnia 30 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt: I SA/Wa 1757/24" (k. 55-57). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24, odrzucił zażalenia J. T. i L. K. oraz I. Z. i G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2024 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 30 października 2024 r. zostały wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Przesyłka zawierająca odpis tego postanowienia została doręczona pełnomocnikowi skarżących 7 listopada 2024 r. Odpisu ww. postanowienia nie doręczono uczestnikom postępowania, a zatem siedmiodniowy termin należy liczyć od doręczenia pełnomocnikowi skarżących. Ostatnim dniem na wniesienie zażaleń był więc 14 listopada 2024 r. Pełnomocnik skarżących wniósł zażalenia w dniu 15 listopada 2024 r. (data nadania u operatora pocztowego), a zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa ww. przepisie. Ponadto Sąd I instancji uznał, że zażalenie G. M. i I. Z. jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu, ponieważ interes prawny do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków mają tylko skarżący. Skoro skarga skarżących nie została skutecznie wniesiona, to wnoszący zażalenie nie nabyli statusu uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") i związanych z tym uprawnień procesowych, w tym prawa wnoszenia środków odwoławczych. W konsekwencji Sąd I instancji uznał zażalenie I. Z. i G. M. za niedopuszczalne, bo wniesione przez osoby nieuprawnione. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli J. T., L. K., I. Z. i G. M., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd powinien uchylić postanowienie z dnia 30 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1826/24 względem L. K. z uwagi na brak substratu skargi, spowodowanego brakiem wydania postanowienia co do jego osoby, a także naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku którego Sąd odrzucił zażalenie J. T. na postanowienie z dnia 30 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1826/24 w sytuacji, gdy winien dokonać uchylenia ww. postanowienia w ramach autokorekty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale wyłącznie w zakresie dotyczącym odrzucenia zażalenia I. Z. i G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem koniecznym przystąpienia przez sąd administracyjny do oceny jakiegokolwiek środka zaskarżenia jest wniesienie tego środka zaskarżenia. Z tego też względu aby stało się możliwe odrzucenie zażalenia, nawet przez podmiot niebędący stroną postępowania, musi zostać złożone przez ten podmiot zażalenie. Zażalenie wnoszone na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Takie określenie kwalifikowanych wymogów ma na celu zapobiec wątpliwościom m.in. które postanowienie sądu zostało zaskarżone. To zatem na stronie wnoszącej zażalenie spoczywa obowiązek odpowiedniego oznaczenia postanowienie stanowiącego przedmiot zażalenia, a sąd tym oznaczeniem jest związany. Sąd administracyjny nie może modyfikować zażalenia, chyba że popełniono oczywiste omyłki. W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji uznał, że zostały złożone dwa zażalenia na postanowienie z 30 października 2024 r. Pierwsze przez L. K. i J. T., zaś drugie przez G. M. i I. Z. Nie ulega wątpliwości, że zażalenie L. K. i J. T. zostało złożone w niniejszej sprawie, a jego przedmiotem jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24. Wynika to bezpośrednio z treści tego zażalenia. Nie można jednak tego samego powiedzieć o zażaleniu złożonym przez G. M. i I. Z., gdyż wskazano w nim jasno i klarownie, że zaskarżone jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1757/24. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji błędnie odrzucił zażalenie I. Z. i G. M., albowiem w istocie nie wniosły one zażalenia w niniejszej sprawie. Z tego też powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej zażalenie I. Z. i G. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24. Odnosząc się natomiast do zasadności odrzucenia zażalenia L. K. i J. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1826/24, zauważyć należy, że zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Stosownie natomiast do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci zażalenie na postanowienie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia z dnia 30 października 2024 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 7 listopada 2024 r. (zpo – k. 45). Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 14 listopada 2024 r. Zażalenie L. K. i J. T. zostało natomiast nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego dopiero 15 listopada 2024 r. W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zażalenie L. K. i J. T. wniesiono z uchybieniem siedmiodniowego terminu, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do jego odrzucenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji, zaś na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w punkcie drugim sentencji.