I OZ 539/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 216/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 14 stycznia 2024 r. A.B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] grudnia 2023 r. w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na kryzysową życiową sytuację rodziny. Postanowieniem z 2 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wywiódł, że złożony wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej, nie obrazuje rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych skarżącej, co uniemożliwia jego uwzględnienie na obecnym etapie postępowania. Dołączone do skargi kopie dokumentów obrazują jedynie stan zdrowia córki skarżącej oraz jej samej, a nie stanową o uprawdopodobnieniu wystąpienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła zażalenie, wskazując, że nie została wezwana do uzupełnienia wniosku, a sąd nie uwzględnił charakteru świadczeń, uzyskiwanych przez skarżącą przychodów oraz faktu opieki nad chorym dzieckiem wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Analiza tego przepisu wskazuje, że wolą ustawodawcy za wykonalne należy uznać także decyzje zaskarżalne do sądu administracyjnego niezależnie od możliwości przypisania im waloru prawomocności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2022 r., sygn. akt I OZ 28/22). Brak uzasadnienia wniosku bądź też niepełne jego uzasadnienie, w tym również na skutek nieprzedstawienia dokumentów wskazujących na spełnienie przesłanek przyznania ochrony tymczasowej nie stanowi wad powodujących powstanie po stronie sądu obowiązku wezwania do ich usunięcia. Jak wskazano bowiem powyżej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek prawidłowego, skutecznego uzasadnienia złożonego wniosku, a rola sądu ogranicza się do stwierdzenia czy w sprawie zostały spełnione ustawowe warunki wstrzymania wykonania decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżąca spełnienia przesłanek przyznania ochrony tymczasowej upatruje w kryzysowej sytuacji, w której znalazła się jej rodzina. Skarżąca nie przytoczyła jednakże konkretnych faktów ani dowodów w postaci dokumentów, które potwierdzałyby, że w sprawie zaszły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wymienione w art. 61 § 3 ppsa Okoliczności takie i dokumenty odnoszące się do przesłanek ustawowych nie zostały także przedstawione na etapie postępowania zażaleniowego, co uniemożliwia sądowi stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie takie przesłanki zostały spełnione. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że fakt choroby członka rodziny czy bezrobocie, a także fakt odebrania czy nieprzyznania świadczeń ze środków pomocy społecznej same z siebie nie świadczą o spełnieniu tych przesłanek, a w szczególności nie uprawdopodabniają, że zwrot nienależnie pobranego zasiłku okresowego może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca nie udokumentowała bowiem w toku postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego, również w ramach postępowania prowadzonego na skutek złożenia przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, swojej sytuacji materialnej. Uniemożliwia to stwierdzenie, że wskazane przez skarżącą w zażaleniu pobierane świadczenia stanowiące przychód dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowią wyłączne środki pozostające do dyspozycji skarżącej, a w konsekwencji, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Skoro zatem skarżąca nie wykazała spełnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ppsa, to w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia bądź zmiany prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.