I OZ 644/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 32/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie wypłaty pracownikowi świadczeń wynikających ze stosunku pracy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 kwietnia 2014 r., IV SA/Gl 32/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez D. F. decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z [...] listopada 2013 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji nr 1, 2, 3 i 4 zawartych w nakazie z [...] września 2013 r. w przedmiocie wypłaty pracownikowi świadczeń wynikających ze stosunku pracy, to jest wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2013 r. (1366,76 zł), wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2013 r. (1003,53 zł), ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego (1057,99 zł) oraz kwoty 7250,08 zł z tytułu zwrotu poniesionych kosztów związanych z podróżą służbową. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania nakazu z [...] września 2013 r. dotyczący wypłacenia pracownikowi wynagrodzenia za miesiące czerwiec i lipiec 2013 r. oraz ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 27 lutego 2014 r. wezwano D. F. do wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które spowoduje wykonanie nakazu. W odpowiedzi, w piśmie z 20 marca 2014 r., D. F. poinformował, że w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zaciągnął szereg zobowiązań służących jej bieżącemu finansowaniu. Wskazał, że zobowiązania prowadzonej przez niego firmy wyniosły za rok 2013 kwotę 4 045 436,04 zł, natomiast za miesiąc styczeń 2014 r. kwotę 291 042,22 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podpisał umowy leasingu, w związku z czym zobowiązany jest do płacenia comiesięcznych rat. Jednocześnie, skarżący podkreślił, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej reguluje należności na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wypłaca wynagrodzenia zatrudnionym pracownikom. Brak wstrzymania wykonania nakazu może skutkować opóźnieniami w płatnościach tych należności. Podniósł również, że dla sfinansowania bieżącej działalności zmuszony był zaciągnąć zobowiązania kredytowe. Odnosząc się do tak uzasadnionego wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sprawa dotyczy świadczenia pieniężnego i nie można twierdzić, że sprawa o charakterze pieniężnym wywołuje skutki nieodwracalne. W przypadku bowiem uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu określonych kwot. W razie (ewentualnego) uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji skargi i uchylenia decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach, skarżący będzie mógł domagać się zwrotu od pracownika kwot wypłaconego wynagrodzenia. Ponadto Sąd zauważył, że zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.) w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, a nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Nakaz wypłaty pracownikowi należnego wynagrodzenia lub innego przysługującego mu świadczenia stanowi zatem drugą - obok postępowania przed sądem powszechnym - administracyjną drogę dochodzenia roszczeń o wynagrodzenia i inne świadczenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 listopada 2010 r., I OZ 869/10 ratio legis tej regulacji tej regulacji jest takie, że ma ona za zadanie umożliwić szybką ochronę zagrożonych interesów pracownika jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym (tak też postanowienie z dnia 27 kwietnia 2012 r., I OZ 322/12). Wstrzymanie wykonania decyzji utrzymującej w mocy nakaz wypłaty wynagrodzenia wydany przez organ Państwowej Inspekcji Pracy byłoby zaprzeczeniem uprawnień wynikających z przepisów powołanej ustawy. W zażaleniu, D. F. zaskarżył opisane postanowienie w całości. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności nakazu z [...] września 2013 r., a także naruszenie: art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie nakazu wydanego [...] września 2013 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, wykazał on okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może odnieść zamierzonego skutku. Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien ocenić zarówno wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też braku wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (por. np. postanowienie NSA z 31 marca 2011 r., II FSK 632/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje powstanie niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący przedstawił co prawda wysokość zobowiązań związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, ale nie nadesłał dokumentów, które pozwoliłyby Sądowi w sposób kompleksowy ocenić sytuację finansową, w jakiej się znajduje, przykładowo, że zaciągnięte zobowiązania przekraczają wartość jego majątku. Przede wszystkim, z wniosku nie wynika, jakie dochody skarżący uzyskuje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jakim dysponuje majątkiem i jakie ponosi koszty bieżącej działalności. Przykładowo, nie przedstawił informacji dotyczących posiadanego majątku (wynikających np. z ewidencji środków trwałych), czy księgi przychodów i rozchodów zawierającej przychody i koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym należy uznać, że skarżący wykazując tylko obciążenia, nie uzasadnił w sposób wystarczający wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu z [...] września 2013 r., to znaczy w sposób, który pozwoliłby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie każda szkoda wywołana pozbawieniem części dochodów, czy koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów będzie miała znaczące rozmiary, uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przypadku niekompletności uzasadnienia wniosku sąd nie dysponuje pełnym obrazem sytuacji majątkowej, mogącym służyć do oceny charakteru szkody i samego jej zaistnienia. Z tego względu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu. Ponadto, należy podkreślić, że nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie stosował art. 7, art. 77 § 1, ani art. 80 k.p.a. rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.