I OZ 659/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SO/Lu 13/24 w sprawie z wniosku T.W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Niemce za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie wniosku z 23 października 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 7 sierpnia 2024r., sygn. akt II SO/Lu 13/24 oddalił wniosek T.W. (dalej: skarżąca) o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Niemce za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie wniosku skarżącej z 23 października 2023 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się zdyscyplinowania organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny dotyczył niezrealizowania obowiązku przekazania w terminie wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, skargi skarżącej z 2 grudnia 2023 r. na bezczynność i przewlekłość w sprawie wniosku z 23 października 2023 r. Postanowieniem z 22 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 72/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił ww. skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest pismem wszczynającym postępowanie, co oznacza, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia jest niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., toteż wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. był dopuszczalny. Grzywna ma bowiem nie tylko charakter dyscyplinujący, ale równocześnie ma spełniać funkcję represyjną. Niewykonanie obowiązku przekazania w terminie skargi narusza pośrednio uprawnienie skarżącego do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny ma jednak charakter fakultatywny i uzależnione jest od dokonania oceny, czy grzywna spełni swoje funkcje. Należy zgodzić się z szeroko prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że do wymierzenia organowi grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny. Ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że nie było podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Prawidłowo Sąd ocenił zaistniały stan faktyczny, z którego nie wynika, że funkcje grzywny zostałyby zrealizowane. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że skarżąca domagała się wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi z 2 grudnia 2023 r., po zakończeniu postępowania, w którym tę skargę odrzucono, a postanowienie z 22 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 72/24 jest prawomocne. Nie było podstaw do uznania, że grzywna spełniłaby funkcję dyscyplinującą. Jakkolwiek bowiem organ uchybił terminowi do przekazania skargi, to uczynił to przed złożeniem wniosku, zaś sam wniosek o wymierzenie grzywny został wniesiony po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi z 2 grudnia 2023 r. Sąd wziął także pod uwagę okoliczność znaną mu z urzędu, a mianowicie negatywnie ocenił motywację skarżącej domagającej się wymierzenia organowi grzywny wobec licznych wniosków i podań, jakie kieruje ona do organu, a których treść jest trudna do interpretacji. W takiej sytuacji, wymierzenie grzywny, która miałaby spełnić funkcję represyjną, byłoby niecelowe. Z treści zażalenia wynika, że skarżąca jest niezadowolona ze sposobu rozpatrywania jej spraw przez organ i z tej przyczyny wystąpiła o wymierzenie organowi grzywny. Zestawienie okoliczności sprawy nie pozwala jednak na stwierdzenie, że uchybienie w przekazaniu Sądowi kolejnej, tożsamej skargi uzasadniało zastosowanie sankcji z art. 55 § 1 p.p.s.a. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.