I OZ 706/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 551/25 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO.420.42.2025 w przedmiocie wydatków poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 551/25, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), odmówił [...] przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO.420.42.2025 w przedmiocie wydatków poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku nie zasługiwała na uwzględnienie. Profesjonalny pełnomocnik skarżącej uchybienie terminu oraz brak winy w tym uchybieniu uzasadnia powołując się na nieprawidłowe, a w zasadzie brak skutecznego doręczenia przesyłki, wskazując że podczas rzekomej próby doręczenia przesyłki pełnomocnik była w kancelarii i miała spotkanie z klientem, na potwierdzenie czego do wniosku dołączyła kserokopie strony z kalendarza, a także informując o regularnym odbieraniu korespondencji z placówki pocztowej, nawet pomimo braku awiza, jak również o ewentualnym pozostawianiu przez listonosza korespondencji dla Kancelarii w pobliskim biurze. Sąd nie dał wiary tym argumentom, wskazując, że przedmiotowa przesyłka zawierająca wezwanie z Sądu została awizowana po raz pierwszy w dniu 29 lipca 2025 r. o godz. 09:10:44, a od godziny 16:01:45 tego dnia oczekiwała na odbiór w Placówce Pocztowej Chojnice 2. Po raz drugi została awizowana w dniu 6 sierpnia 2025 r. o godz. 09:08:23. Jednakże wobec braku żądania wyjaśnień od operatora pocztowego czy próby wniesienia oficjalnej reklamacji przez profesjonalnego pełnomocnika stanowisko pełnomocnika nie zostało uprawdopodobnione. Wątpliwy jest także dowód w postaci nieczytelnej kartki z kalendarza. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pełnomocnik skarżącej, zaskarżając je w całości i zarzucając: 1. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy przedstawione okoliczności (brak awizacji pomimo możliwości odbioru) stanowią przeszkodę niezależną od woli strony (tj. nienależyte wykonanie usługi pocztowej), która uzasadnia przywrócenie terminu. 2. naruszenie art. 73 § 4 p.p.s.a. (fikcja doręczenia) w związku z art. 72 § 1 p.p.s.a. (tryb doręczania pism sądowych) poprzez niezasadne przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego pisma o wezwaniu do uzupełnienia braków, mimo że strona uprawdopodobniła brak pozostawienia awiza. 3. naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. (obowiązek uprawdopodobnienia) poprzez błędną i powierzchowną ocenę materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącego, polegającą na automatycznym przyjęciu, że brak awizacji jest równoznaczny z zawinieniem. W konsekwencji powyższego wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozstrzygnięcia, ewentualnie jego zmianę i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Kluczowym zagadnieniem w sprawie o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy. Wskazać zatem w pierwszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym, czynności podejmowane przez strony muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach i w stosownej formie. Tym bardziej dokonywane przez pełnomocnika profesjonalnego. Terminy do składania wszelkich pism i braków zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na ujemne skutki procesowe. Odnosząc się do analizowanej sprawy trudno uznać za brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi – sugerowany brak doręczenia przesyłki z Sądu zawierającej omawiane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych tej skargi, oraz potwierdzenie obecności w kancelarii (podczas próby doręczenia przesyłki) na podstawie nieczytelnej kartki z kalendarza, z której w zasadzie nic nie wynika. Mimo twierdzeń pełnomocnik o cotygodniowym odbiorze korespondencji z urzędu pocztowego – trudno dać i temu argumentowi wiarę, skoro przesyłka została zarejestrowana w dniu 29 lipca 2025 r. w urzędzie pocztowym, co znajduje potwierdzenie na stronie emonitoring.poczta-polska.pl i z której to strony wyczytać można, że przedmiotowa przesyłka zawierająca wezwanie z Sądu została awizowana po raz pierwszy w dniu 29 lipca 2025 r. o godz. 09:10:44, a od godziny 16:01:45 tego dnia oczekiwała na odbiór w Placówce Pocztowej Chojnice 2. Po raz drugi została awizowana w dniu 6 sierpnia 2025 r. o godz. 09:08:23. i leżała awizowana 14 dni, po których upływie została zwrócono do Sądu (k.12 akt sądowych). Skoro przesyłka oczekiwała na odbiór 14 dni (co jak już wskazano potwierdza rejestr przesyłek na stronie emonitoring.poczta-polska.pl), a pełnomocnik twierdzi, że co tydzień odbiera całą istniejącą dla niej i kancelarii korespondencję – to zestawienie tych informacji jest co najmniej nieprawdopodobne. Wskazane w zażaleniu sytuacje nie uzasadniają zatem w żaden sposób przywrócenia terminu, ani nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. I w żaden sposób nie stanowią o naruszeniu przez Sąd I instancji przywołanych w zażaleniu przepisów. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 83/24; 10 września 2010 r. sygn. akt II OZ 849/10 – publikowane na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się znacznie większej staranności w organizowaniu własnej pracy i pracy kancelarii - tak, by sprawy klienta na tym nie ucierpiały. Wbrew twierdzeniom zażalenia trudno także uznać za uprawdopodobnione niezawinienie uchybienia terminowi brak pozostawienia awiza, skoro pełnomocnik nie dokonała reklamacji doręczenia, nie podjęła żadnego trudu wyjaśnienia z urzędem pocztowym tej sprawy i nie przedstawiła żadnej korespondencji z urzędem pocztowym w sprawie. Trudno także uznać argumentację dotyczącą powierzchownej oceny materiału dowodowego w tej wpadkowej sprawie uchybienia terminu - materiału dowodowego bowiem pełnomocnik nie dostarczyła, przesłała jedynie nieczytelną kartę z kalendarza z której nic w zasadzie nie wynika. W konsekwencji odmówić słuszności należy zarzutom naruszenia art. 86 § 1, art. 73 § 4, art. 72 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwie zatem ocenił, że wskazane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Brak dbałości o własne interesy i należytej staranności przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - oznacza brak wyłączenia winy w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa, tym bardziej brak dbałości o interesy mocodawcy. Wskazane zaniedbania obciążają samego skarżącego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., I OZ 1226/14, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego uznać należy, że okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.