I OZ 786/25

Dnia 11 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P.Z. i G. Z. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2025 r., sygn. akt I OZ 695/25 w sprawie ze skargi G. Z. i P. Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 28/25 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 listopada 2025 r., sygn. akt I OZ 695/25 oddalił zażalenie Gr. Z. i P. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 września 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 410/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi G. Z. i P. Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 28/25. Pismem z dnia 14 grudnia 2025 r. skarżący, działający przez pełnomocnika w osobie Z.Zi., wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania, żądając wznowienia postępowania należy zachować wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; zwanej dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy, a w sprawach własności przemysłowej również rzecznik patentowy (art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a.). Ograniczeń tych nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie postępowania sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę o wznowienie postępowania wnosi prokurator, a także Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika zatem z przytoczonych powyżej przepisów, w sprawach, w których do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, do skargi o wznowienie postępowania ma zastosowanie przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że skarga o wznowienie postępowania musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niedopełnienie tego obowiązku jest natomiast brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 1842/22). W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania została sporządzona i podpisana przez Z.Z. (ojca skarżących). Sąd natomiast z urzędu dysponuje wiedzą, że nie jest on fachowym pełnomocnikiem, a zatem żadnym z podmiotów wymienionych w art. 175 § 1 p.p.s.a. Wobec tego wniesiona przez skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem przed przejściem do badania warunków określonych w art. 280 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.