I OZ 819/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.H.1 i M.H.2 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 24 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 372/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M.H.1 i M.H.2 na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 10 sierpnia 2023 r., znak: SKO.GN-70/5169/108/2023 w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić zażalenie.

M.H.1 i M.H.2 wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 10 sierpnia 2023 r., znak: SKO.GN-70/5169/108/2023, w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 24 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 372/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu wniosku skarżących odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (k. 132). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący zastępowani przez adwokata i wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. 164). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczy bowiem wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania aktu administracyjnego, a sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie przyjął, że wniosek skarżących nie zawierał argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia – bowiem nie zawierał uzasadnienia. Następnie dopiero w treści uzasadnienia środka odwoławczego wskazano na argumenty, które w ich ocenie mają przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Wskazali oni, że są emerytami, nie wykonują działalności gospodarczej, a stan zdrowia skarżącego jest poważny. Twierdzenia skarżących dotyczące ich sytuacji materialnej jak i zdrowotnej są jednak bardzo ogólnikowe i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Skarżący nie wskazali chociażby takich okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, jak wydatki rodziny, posiadane nieruchomości, oszczędności (bądź ich brak). Na podstawie wybiórczo przedstawionych przez skarżących informacji nie jest możliwa ocena, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiają one w sposób kompleksowy ich kondycji finansowej. Podkreślić również należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Zobowiązanie do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty. Podsumowując, skarżący nie wykazali, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie dołączyli bowiem żadnej dokumentacji, która pozwalałaby na ustalenie ich aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej oraz zdrowotnej. Zatem dokonanie oceny, jaki konkretnie wpływ na wnioskujących mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonego postanowienia, jest niemożliwe. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.