I SA/Gd 404/25

Dnia 16 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na czynność Starosty Tczewskiego w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji oświatowej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi

A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej w skrócie zwana Spółką) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Starosty Tczewskiego w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji. Dotacja została przelana na rachunek bankowy Spółki w dniu 12 grudnia 2024 r. natomiast Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego nadając ją przesyłką poleconą w dniu 13 kwietnia 2025 r. (koperta k. 72). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) - dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według zaś z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W przedmiotowej sprawie strona zaskarżyła czynność w postaci wypłaty dotacji oświatowej w zaniżonej wysokości. Stosownie do art. 26 ust. 5 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 754 ze zm., dalej: "u.f.z.o."), niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia i niepubliczne szkoły policealne, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał: 1) świadectwo dojrzałości - w przypadku niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i niepublicznej branżowej szkoły II stopnia, 2) certyfikat kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia - w przypadku niepublicznej branżowej szkoły II stopnia, 3) dyplom zawodowy - w przypadku niepublicznej szkoły policealnej - dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, w którym ukończył on tę szkołę, należnej z tytułu uzyskania odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego. Zgodnie zaś z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kwestia dopuszczalności wniesienia skargi na czynność polegającą na odmowie wypłaty dotacji oświatowej była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1730/20, w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z art. 47 u.f.z.o. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Przepis posługuje się sformułowaniem "czynności podejmowane (...) w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji" i pod tym pojęciem należy rozumieć przede wszystkim obliczenie kwoty dotacji i zlecenie jej przelewu. Na podstawie lektury pozostałych przepisów ustawy nie sposób byłoby wskazać, o jakie inne czynności poprzedzające wypłatę dotacji miałoby chodzić, a pamiętać należy że rezultat wykładni nie może prowadzić do takiego wyniku oznaczającego, że hipoteza przepisu ustawy byłaby pusta. Można zakładać, że ustalenie wysokości dotacji i zlecenie przelewu środków poprzedzone są przez sekwencję operacji myślowych, obliczeń rachunkowych, które jednak pozostają z istoty rzeczy sferą niedostępną dla beneficjenta. Finalizacja i zarazem uzewnętrznienie tych działań odbywa się dopiero z chwilą zlecenia przelewu i pojawienia się środków na rachunku uprawnionego. W ten sposób wykonywany jest przez administrację przewidziany przepisem ustawy obowiązek udzielenia beneficjentowi środków. Sens przewidzianej w art. 47 u.f.z.o. sądowej kontroli sprowadza się przecież do weryfikacji zgodności z prawem realizowania tego obowiązku przez administrację, a zatem tego, czy i jaka kwota dotacji i komu została udzielona. Nie można mieć zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona czynność przekazania dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 47 u.f.z.o. i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako taka poddana jest kognicji sądów administracyjnych. Skoro czynność polegająca na zaniżeniu wypłaty dotacji oświatowej należy do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to należało rozważyć, w jakim terminie dopuszczalne było wniesienie skargi do sądu administracyjnego na działanie organu. W tym zakresie będzie miała zastosowanie regulacja zawarta w art. 53 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Analizując terminowość wniesienia skargi należy wskazać, że wypłata dotacji w formie przelewu dokonanego na rachunek bankowy Spółki miała miejsce w dniu 12 grudnia 2024 r. Był to zatem dzień, w którym skarżąca Spółka powzięła wiedzę o dokonaniu przez organ czynności polegającej na wypłacie środków należnych z tytułu dotacji oświatowej, o wypłatę których strona wnosiła. W związku z powyższym od tej daty należało liczyć trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi co oznacza, że kończył on swój bieg 11 stycznia 2025 r. Biorąc pod uwagę, że termin ten kończył swój bieg w sobotę, za ostatni dzień terminu, w którym dopuszczalne było wniesienie skargi do sądu należało uznać, zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., dzień 13 stycznia 2025 r. Skarga została natomiast wniesiona w dniu 13 kwietnia 2025 r., kiedy to nadano przesyłkę poleconą zawierającą ten środek zaskarżenia. Wniesienie skargi nastąpiło zatem z uchybieniem terminu. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącej Spółki, że termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg z dniem 20 marca 2025 r., w którym otrzymała pismo organu z 3 marca 2025 r. wskazujące na przyczynę odmowy wypłaty kwoty dotacji. W ocenie Sądu, takie stanowisko stoi w sprzeczności z art. 53 § 2 p.p.s.a., który wyraźnie określa początek biegu terminu do wniesienia skargi na dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o podjęciu czynności, a nie dzień, w którym uzyskała informację o przyczynach stanowiących podstawę wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości. Jak wskazał NSA w postanowieniach: z 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GZ 379/20; z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GZ 18/21; z 6 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 113/21; z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GZ 217/21; z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GZ 52/22; z 2 marca 2022 r., sygn. akt I GZ 57/22; z 16 marca 202 r., sygn. akt I GZ 70/22, skoro przedmiotem zaskarżenia skarżąca uczyniła konkretną czynność organu, to istotne – z punktu widzenia art. 53 § 2 p.p.s.a. – jest wyłącznie ustalenie dnia, w którym Skarżąca dowiedziała się o jej dokonaniu. W ocenie Sądu, nie ma podstaw do przyjęcia, że termin do wniesienia skargi na czynność w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej, niejako otwiera się na nowo na skutek otrzymania przez stronę pisma organu z 3 marca 2025 r. o przyczynie niewypłacenia dotacji w pełnej wysokości. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest konkretna czynność organu, tj. czynność wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej. Datę tego zdarzenia wiązać należy z określonym w art. 34 u.f.z.o. sposobem wypłaty dotacji tj. wpłatą na rachunek bankowy, i ta okoliczność wyznacza początek biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast bez wpływu na ocenę zachowania terminu do wniesienia skargi pozostaje fakt, że po otrzymaniu środków pieniężnych skarżąca Spółka kierowała do organu pismo z prośbą o wyjaśnienie przyczyn wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości oraz to, że uzyskała w tym przedmiocie odpowiedź organu. Uznanie, że w realiach niniejszej sprawy czynnością z zakresu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. może być każda następcza wobec czynności przekazania dotacji oświatowej na rachunek bankowy wypowiedź organu w przedmiocie sposobu wyliczenia kwoty tej dotacji, mogłoby prowadzić do nieznajdującego w świetle przepisów u.f.z.o. multiplikowania spraw i obejścia przepisów dotyczących terminu do wniesienia skargi. Gdyby bowiem przyjąć odmienne stanowisko, strona mogłaby składać skargi na czynności w zakresie ustalenia lub przekazania dotacji w każdym czasie do momentu przedawnienia tych należności, żądając wyrażenia przez organ dotujący swego stanowiska na piśmie, które miałoby jej na nowo otworzyć bieg terminu do wniesienia skargi. Tymczasem art. 47 u.f.z.o. określa wprost, że czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są wyłącznie czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a. Skoro przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest konkretna czynność organu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej, a tryb i termin przekazania dotacji został unormowany w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie sposób przyjąć, że następcza wobec tej czynności pisemna wypowiedź organu w przedmiocie sposobu wyliczenia kwoty tej dotacji mogła stanowić czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. Przed odrzuceniem skargi Sąd analizował również to, czy zaistniały okoliczności, które mogły uprawniać Sąd do rozpoznania skargi pomimo wniesienia jej z uchybieniem terminu (art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.). Odnosząc się do kwestii tego, czy uchybienie terminowi do wniesienia skargi mogło mieć charakter niezawiniony należy wskazać, że Spółka jest osobą prawną, która prowadzi działalność gospodarczą, funkcjonującą w obrocie od 2018 r., co wynika z dokumentu KRS. Jest to zatem podmiot, który powinien być odpowiednio zorganizowany w celu realizacji określonych zadań, wymagających również niekiedy wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Nieznajomość prawa nie uwalnia od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Natomiast uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.