Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gl 1377/25

I SA/Gl 1377/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-04-20

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
20 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędzia WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 6 października 2025 r. nr BCOF.WAR.635.2790.2025 ŁD.MP.ZZ 12865499 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z października 2025 r., nr BCOF.WAR.635.2790.2025 (ŁD.MP.ZZ 12865499) Poczta Polska S.A. - Dyrektor Biura Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia J.T. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) − utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z 13 sierpnia 2025 r., nr [...], którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli było wymagane. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny. Zobowiązana 28 maja 2025 r. wniosła zarzuty związku z wszczętym wobec niej postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego wierzyciela Poczty Polskiej S.A. z 19 maja 2025 r., przedmiotem którego były nieuiszczone opłaty z tytułu abonamentu RTV. Tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanej 29 maja 2025 r. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. poinformował wierzyciela, że 22 maja 2025 r. zajął wierzytelność z rachunku bankowego. Zarzuty zostały złożone na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a., ze wskazaniem nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, jeżeli jest wymagane. Zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązana wniosła z uwagi na niezamieszkiwanie od 27 lat pod adresem ul. [...] L. Mieszkanie znajdujące się pod ww. adresem zostało sprzedane w 1998 r. Zobowiązana podała, że od 8 września 1998 r. zameldowana jest na pobyt stały pod adresem w N.. Wskazała także, że dokonała wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w 1998 r., jednak na dzień dzisiejszy nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania, zaznaczając, iż nie jest zobowiązana do posiadania i bezterminowego przechowywania dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika. Organ rozpatrując zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczący nieistnienia obowiązku stwierdził, że w elektronicznym rejestrze Poczty Polskiej S.A. dotyczącym zarejestrowanych użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych odnotowano rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, która została zgłoszona na dane: J.T., ul. [...], [...] L.. Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki zostało wysłane w dniu 5 grudnia 2008 r. na adres podany podczas rejestracji odbiorników, którym Poczta Polska dysponowała. Organ ustalił, że nie dysponuje dowodem potwierdzającym wyrejestrowanie odbiorników. Wyjaśnił, że opłata abonamentowa za używanie odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego nie jest związana prawem własności do lokalu, zatem zbycie lub opuszczenie lokalu mieszkalnego nie stanowi, iż użytkownik odbiorników nie będzie ich używał w nowym miejscu zamieszkania, rejestracja odbiorników przypisana jest bowiem do osoby, która dokonała rejestracji odbiornika a nie do adresu. Powołał § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz, U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez złożenie w placówce pocztowej podpisu na formularzu "Zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub dokonanie wyrejestrowania z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego (www.poczta-polska.pl). Zatem jeśli w 1998 r. doszło do wyrejestrowania odbiorników to zobowiązana powinna dysponować dowodem na tę okoliczność. Z tych względów organ oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. Przechodząc do rozpatrzenia zarzutu zgłoszonego przez zobowiązaną, na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., dotyczącego braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, organ wyjaśnił, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Wskazał, że Poczta Polska S.A. w dniu 3 września 2024 r. skierowała do zobowiązanej listem poleconym o nr R [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie Nr [...] wystawione na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Korespondencja została skierowana na dane: ul. [...], [...] L., tj. na adres którym Poczta Polska S.A. dysponowała. Upomnienie zostało doręczone skutecznie w dniu 9 września 2024 r. i odebrane przez zobowiązaną osobiście (dowód: raport z ZST śledzenia przesyłki poleconej numer [...] wygenerowany w dniu 4 listopada 2024 r. z systemu Poczty Polskiej S.A.). Z tych przyczyn organ oddalił także wniesiony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Zobowiązana w zażaleniu na ww. postanowienie podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zarzutach i wskazała na brak zasadności wszczęcia egzekucji, w sytuacji gdy po stronie dłużnika, obowiązek, którego egzekucja dotyczy nie istnieje. Stwierdziła, że podpis, który widnieje na potwierdzeniu odbioru upomnienia nie został przez nią sporządzony. Jako nową okoliczność podniosła że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skierowane zostało na nieaktualny adres zameldowania i żąda przesłania dowodu nadania przesyłki oraz potwierdzenia, że taką przesyłkę otrzymała. Organ II instancji uznał, że stanowisko zajęte w postanowieniu z 13 sierpnia 2025 r. jest prawidłowe. Powołał się na art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Wyjaśnił, że po zarejestrowaniu odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2020 r., sygn. K 24/08. Uznał, że wierzyciel, w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2025 r., prawidłowo wskazał, iż w elektronicznym rejestrze Poczty Polskiej S.A. dotyczącym zarejestrowanych użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych odnotowano rejestrację odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego na dane zobowiązanej. W wyniku rejestracji wydano książeczkę radiofoniczną numer: [...]. Kolejna wydana książeczka nosiła numer: [...]. Opłaty abonamentowe regulowane były do dnia 1 lutego 2000 r. Dodał, że załączony do postanowienia z dnia 13 sierpnia 2025 r. duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych stanowi dowód rejestracji w stosunku do użytkowników odbiorników, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Podkreślił, że zobowiązana nie kwestionuje faktu dokonanej rejestracji odbiorników, wskazuje tylko, iż dokonała formalności wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w 1998 r. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania i sprzedażą mieszkania. Stwierdził, że kwestia wyrejestrowania odbiorników została dogłębnie zbadana w toku postępowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono jednoznacznie, iż Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązaną formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, a strona takiego dokumentu w ramach prowadzonego postępowania nie przedstawiła. Organ odwoławczy uznał także, że Poczta Polska S.A. wypełniając nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, 3 września 2024 r. skierowała do zobowiązanej listem poleconym o numerze R [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO), na adres ul. [...], [...] L. upomnienie numer [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności. Upomnienie zostało doręczone 9 września 2024 r. i odebrane przez stronę osobiście. W skardze zobowiązana zarzucił rozstrzygnięciu organu II instancji obrazę: 1) art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. polegającej na wydaniu w dniu 19 maja 2025 r. tytułu wykonawczego o egzekucję należności abonamentowych za okres od 1 stycznia 2020 r. do 26 sierpnia 2024 r., wystawionego na adres J.T., L., ul. [...], w sytuacji gdy po stronie skarżącej obowiązek ten nie istnieje - w następstwie wyrejestrowania radioodbiornika w 1998 r. i tym samym braku obowiązku poinformowania wierzyciela o zmianie stałego miejsca zamieszkania skarżącej, 2) art. 33 § 2 pkt 4 w zw. z art. 15 u.p.e.a. wobec braku doręczenia skarżącej ustawowo wymagalnego upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego, które to dokumenty wystawione zostały na adres L., ul. [...], w sytuacji gdy skarżąca nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od 27 lat, 3) art. 32 i art. 37 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. prawo pocztowe, które to przepisy statuują, że przesyłkę poleconą należy doręczyć adresatowi pod wskazany na przesyłce adres, a w przypadku niemożności jej doręczenia (np. adresat nie mieszka pod wskazanym adresem), winna ona być zwrócona do nadawcy - w omawianym wypadku do Poczty Polskiej S.A., a niespełnienie tego obowiązku działało na szkodę słusznego interesu skarżącej, co w świetle dokonanych przez organy ścigania ustaleń, na podstawie zawiadomienia skarżącej, miało istotne znaczenie dla biegu niniejszej sprawy, a to: ustalenie, że na ul. [...] zamieszkuje osoba o danych personalnych "J.T." a nadto ustalenie, poprzez przesłuchanie osoby zamieszkałej w lokalu przy ul. [...], który 27 lat temu zajmowała skarżąca - w którym to przesłuchaniu zaprzeczyła ona kategorycznie, aby w 2024r. odbierała jakąkolwiek przesyłkę na nazwisko J.T., 4) art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez zaniechanie sprawdzenia przez Pocztę Polską S.A. danych skarżącej w rejestrze Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) przed sporządzaniem obligatoryjnego dokumentu w postaci upomnienia a następnie tytułu wykonawczego, w sytuacji gdy tytuł wykonawczy wierzyciel przesłał do właściwego dla miejsca zamieszkania skarżącej Urzędu Skarbowego w N. a nie w L., co uzasadnia przypuszczenie, że takiego sprawdzenia dokonał dopiero w na końcowym etapie postępowania z naruszeniem słusznego interesu strony, 5) art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uznanie przez Pocztę Polską S.A. dokumentu "upomnienie" za dowód w sprawie, w sytuacji gdy doszło do rażącego naruszenia prawa, poprzez podrobienie podpisu skarżącej na dowodzie odebrania przesyłki poleconej, zawierającej dokument "upomnienie", który to dokument w postaci kserokopii skarżąca otrzymała dopiero w toku postępowania zażaleniowego, w dniu 25 sierpnia 2025r. a więc po upływie ponad 11 miesięcy od jego rzekomego odbioru przez skarżącą, gdzie na zwrotnym dowodzie odbioru upomnienia, skarżąca ujawniła podrobienie jej podpisu, o czym niezwłocznie poinformowała organy ścigania i Pocztę Polską - gdzie ta ostatnia, pomimo tej informacji nadal uznała powyższy dokument za prawidłowo sporządzony, w sytuacji gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że powstał on w następstwie czynu zabronionego, 6) § 5.1 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, polegającej na stwierdzeniu przez Pocztę Polską S.A. w zaskarżanym postanowieniu - po żądaniu skarżącej o nadesłanie kserokopii dowodu odbioru przesyłki przez skarżącą, dot. zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego - że przesłanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma znaczenia i nawet jego brak nie zwalnia użytkownika od opłaty abonamentowej, będącej konsekwencją rejestracji odbiornika - podczas gdy z cyt. powyżej przepisu jednoznacznie wynika, że nadanie numeru identyfikacyjnego stało się podstawą do żądania od abonenta wpłat abonamentowych, albowiem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej mogły stanowić podstawę żądania opłaty abonamentowej nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie przedmiotowego Rozporządzenia, z czego wynika, że książeczki rejestracji straciły swój status 13 grudnia 2008 r., 7) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez Pocztę Polską kroków do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego sprawy i wątpliwości zaistniałych w toku jej prowadzenia, uwzględniający słuszny interes strony, w sytuacji gdy skarżąca do złożonego uprzednio zażalenia, dołączyła kserokopię zawiadomienia do Prokuratury Okręgowej w N. o zaistnieniu czynu z art. 270& 1 k.k. ( podrobienia jej podpisu na dowodzie odebrania przesyłki z upomnieniem), ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że wykazanie tej okoliczności należy do obowiązków skarżącej, w sytuacji, gdy z cyt. powyżej przepisów prawnych na które w zaskarżonym postanowieniu powoływała się Poczta Polska, to obowiązkiem Poczty było wykazanie prawidłowości w gromadzeniu materiałów dowodowych - co w świetle wstępnych ustaleń organów ścigania, w postępowaniu karnym, zainicjowanym przez skarżącą - ustalono, że w L. zameldowana jest osoba, a to "J.T., zam. L., [...]", (skarżąca mieszkała w bloku nr [...], osoba o tych samych danych mieszka w bloku nr [...] i jest to jedyna różnica pomiędzy danymi skarżącej a tej osoby, a dodatkowo osoba zamieszkująca pod nieaktualnym adresem skarżącej w bloku nr [...], kategorycznie zaprzeczyła, aby w 2024 r. odbierała jakąkolwiek przesyłkę poleconą na nazwisko "J.T.". Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego powyżej postanowienia z nakazaniem Poczcie Polskiej S.A. zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty w wysokości 2.158,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia jej pobrania z konta przez Urząd Skarbowy w N.. Skarżąca zwróciła uwagę, że: - na zwrotnym potwierdzeniu odbioru upomnienia z 9 września 2024 r. doszło do podrobienia jej podpisu, co skutkowało złożeniem do Prokuratury Okręgowej w N. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 K.k., - nie ma obowiązku przechowywania dokumentu o wyrejestrowaniu w nieskończoność, a przepisy nie nakładają obowiązku przechowywania przez okres dłuższy niż 5 lat, - przez 27 lat nie otrzymała żadnych sygnałów ze strony Poczty o jej ewentualnych zobowiązaniach. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Przyznał jednocześnie, że ma wiedzę o toczącym się dochodzeniu o przestępstwo z art. 270 § 1 K.k., lecz nie dysponuje rozstrzygnięciem w tej sprawie. Skarżąca do pisma procesowego z 11 grudnia 2025 r. załączyła akt oskarżenia wydany 12 listopada 2025 r. przez Komendę Powiatową Policji w L. (z pieczęcią okrągłą Prokuratury Rejonowej w M.), w którym oskarżono T.K. o to, że 9 września 2024 r. w L., będąc pracownikiem Urzędu Pocztowego w L. zatrudnionym na stanowisku młodszego listonosza dokonał podrobienia w celu użycia za autentyczny podpisu J.T., na urządzeniu mobilnym w rubryce "podpis odbiorcy" potwierdzającym w ten sposób w systemie Poczty Polskiej odbiór przesyłki poleconej o nr nadania [...] od COF Wydział Abonamentu RTV Poczta Polska S.A. adresowanej do J.T., tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 K.k. Z aktu oskarżenia wynika, ze sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd Rejonowy w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.) – dała podstawy do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zostały przez Sąd podzielone. Spór w sprawie − w ramach złożonych zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążania skarżącego opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2020 r. do sierpnia 2024 r. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut: 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny; 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, dostępny, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021). Skarżąca wniosła zarzuty wskazujące na: 1) nieistnienie obowiązku, 2) brak uprzedniego doręczenia upomnienia. W ramach zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. organ wykazał, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników radiowo-telewizyjnych. Wskazał na wydanie skarżącej książeczki abonamentowej w dniu 7 września 1995 r. Jednocześnie wykazał, że skarżąca dokonywała wpłat z tytułu abonamentu RTV w poszczególnych miesiącach w okresie od 27 lutego 1998 r. do 1 lutego 2000 r., z podaniem dat i wysokości wpłacanych kwot (zał. nr 1 akt administracyjnych). Skarżąca już w zarzutach z 27 maja 2025 r. podnosiła, że od 8 września 1998 r. jest zameldowania i mieszka w N.. Zaznaczyła, że w tym czasie dokonała rozwiązania wszelkich umów związanych z poprzednim miejscem zamieszkania (tj. w L.), lecz nie posiada dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV. W skardze zaś zaznaczyła, że wyrejestrowania odbiorników dokonała 27 lat temu. Sąd zauważa, że skarżąca przeczy własnym twierdzeniom, bowiem dokumentacja przedstawiona przez organ potwierdza dokonywanie przez nią opłat z tytułu abonamentu RTV za okres następujący po 8 września 1998 r., tj. w okresie od 7 września 1998 r. do 1 lutego 2000 r. Skoro dokonała – jak twierdzi – formalnego wyrejestrowania odbiorników nie miała potrzeby ich opłacania przez okres blisko dwóch lat. Wyjaśnić więc należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 (opubl. OTK-A 2004/8/83) i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 (opubl. OTK-A 2010/3/22) stwierdzając, że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zatem zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Z zasady praworządności wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego i są tymi przepisami związane. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej, kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, tj. Poczta Polska S.A. W myśl natomiast z art. 7 ust. 5 tej ustawy, uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej m.in. obowiązku uiszczania opłaty abonamentowe są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego (por. wyrok NSA z 14 września 2023 r., I GSK 1264/22). Aby powstał ustawowy obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej ustawodawca wymaga ziszczenia się łącznie 2 przesłanek: - zarejestrowania odbiornika radiowego lub telewizyjnego zgodnie art. 2 ust. 3 ustawy abonamentowej w związku z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), - niewyrejestrowanie go na podstawie przepisów ww. rozporządzenia. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia wyrejestrowanie odbiornika RTV może się odbyć jedynie na podstawie złożenia w placówce pocztowej wypełnionego formularza zmiany danych określonego w załączniku do ww. rozporządzenia. Niedopełnienie tego obowiązku nie skutkuje zwolnieniem z opłacania abonamentu. Organ uznając zarzut nieistnienia obowiązku za bezzasadny posiłkował się kserokopią zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skarżącej. Wydanie zawiadomienia stanowi spełnienie obowiązku nałożonego na operatora pocztowego zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr. 187 poz. 1342). Poczta Polska, nie anulowała bowiem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy ww. § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że skarżącej doręczono "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" pismem z 5 grudnia 2008 r. (zał. nr 2 akt administracyjnych), na adres którym dysponowała Poczta Polska S.A., tj. adres wskazany przez skarżącą przy rejestracji. Sąd aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia." Zatem nawet w sytuacji zmiany miejsca zamieszkania oraz braku odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego w nowym miejscu zamieszkania to skarżąca była zobowiązana do poinformowania o tym Poczty Polskiej. Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Trzeba także podkreślić, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, kiedy abonent nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie swojego adresu nie upoważnia go do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej. Natomiast wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące, w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się również do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15 stwierdził, że z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15). Zarejestrowanie odbiorników RTV zrodziło obowiązek skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17). O ile można podzielić twierdzenia skarżącej, że organ przez okres ponad 20 lat nie realizował swoich ustawowych obowiązków, to nie zwalnia to skarżącej z obowiązku terminowego uiszczania opisanych należności bądź wykazania, że dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników RTV. Zarejestrowanie bowiem odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (tj. opłat abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Sąd, w świetle powyższych rozważań, uznał za chybiony zarzut nieistnienia obowiązku, określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Natomiast za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w postaci braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli jest wymagane, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Skarżąca wykazała bowiem, że od 1998 r. jest zameldowania i zamieszkuje pod adresem w N.. Konsekwentnie podnosiła, że nie mogła więc osobiście odebrać przesyłki zawierającej upomnienie pod adresem w L., natomiast podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest jej podpisem. Złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a prowadzone dochodzenie zostało zakończone złożeniem aktu oskarżenia przeciwko doręczycielowi. Skarżąca do pisma procesowego z 11 grudnia 2025 r. załączyła akt oskarżenia wydany 12 listopada 2025 r. przez Komendę Powiatową Policji w L. (z pieczęcią okrągłą Prokuratury Rejonowej w M.), w którym oskarżono T.K. o to, że 9 września 2024 r. w L., będąc pracownikiem Urzędu Pocztowego w L. zatrudnionym na stanowisku młodszego listonosza dokonał podrobienia w celu użycia za autentyczny podpisu J.T., na urządzeniu mobilnym w rubryce "podpis odbiorcy" potwierdzającym w ten sposób w systemie Poczty Polskiej odbiór przesyłki poleconej o nr nadania [...] od COF Wydział Abonamentu RTV Poczta Polska S.A. adresowanej do J.T., tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 K.k. Z aktu oskarżenia wynika, ze sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd Rejonowy w L. Dane zawarte w akcie oskarżenia są zbieżne z danymi wynikającymi z załączonego do akt administracyjnych dokumentu mającego potwierdzać odbiór korespondencji przez skarżącą (tu: Upomnienia z 3 września 2024 r.), który został wygenerowany z systemu Poczty Polskiej S.A. Rację ma również skarżąca, że upomnienie wystosowano na nieprawidłowy adres (aktualny 27 lat temu), organ zaś posiada narzędzia pozwalające na ustalenie aktualnego adresu danego abonenta. W takiej sytuacji wierzyciel nie może zasadnie twierdzić, że doręczył prawidłowo upomnienie, które zostało przez skarżącą odebrane osobiście. Z tych względów Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., bowiem domniemanie doręczenia upomnienia do rąk skarżącej zostało w toku postępowania obalone. Sąd wyjaśnia, że w wyroku oznaczono jednostkę organizacyjną organu - Poczty Polskiej S.A., jako "Centrum Obsługi Finansowej", zgodnie z nadal obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), wydanym na podstawie art. 7 ust. 10 ustawy abonamentowej. Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia "jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej". Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł obejmującą uiszczony wpis sądowy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 listopada 2025
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Bożena Pindel /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Krywow-Milczarek Piotr Pyszny

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny