Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 41/26

III SA/Kr 41/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-04-20

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
20 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) WSA Bogusław Wolas WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 października 2025 r. nr 180400.71.27229.2025-RED-MSTR w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 21 października 2025 r. znak 180400.71.27229.2025-RED-MSTR na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 83 ust. 4 i art. 83c ust. 1a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350), zwanej dalej u.s.u.s., a także art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) zw. dalej u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie z 9 września 2025 r. znak sprawy: 180400.71.23177.2025-RED-EG oddalające zarzut skarżącego – Z. L. w sprawie egzekucji administracyjnej z 14 lipca 2025 r. Powyższe postanowienia zapadały w następującym stanie faktycznym i prawnym. 14 lipca 2025 r. skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 lipca 2025 r. o numerach TW1180425002223, TW4180425012351, TW4180425012352, TW4180425012353. Skarżący w uzasadnieniu podniósł zarzut dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stosownie do treści art. 33 § 2 pkt 4 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kwestionując dokonanie uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, co jest wymagane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nadto zarzucił, że błędnie wyliczono kwoty należności. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Organ powoła treść art. 15 § 1, § 3a i § 3b, art. 15 § 5, art. 33 § 1, § 3, § 4 i § 5 oraz art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwanej dalej u.p.e.a. wskazał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty wpisują się w przesłankę do wniesienia zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132). Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że możliwym jest odstąpienie od obowiązku poprzedzenia egzekucji upomnieniem jeżeli kumulatywnie wystąpią dwie okoliczności: dochodzony obowiązek stanowił należność powstającą z mocy prawa oraz jego wysokość została stwierdzona w ostatecznym orzeczeniu. Organ wskazał, że należności za okres od 11/2024 r. do 03/2025 r. zostały naliczone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek. Deklaracje rozliczeniowe za okres od 11/2024 r. do 03/2025 r. zostały przekazane do ZUS poprzez kanał wprowadzania: WWW. Oznacza to, że odpowiedzialność za prawidłowość sporządzonych dokumentów, które wpłynęły drogą elektroniczną ponosi płatnik składek. Tytuły wykonawcze wystawiono 1 lipca 2025 r. na podstawie upomnień z 29 maja 2025 r., które zostały doręczone adresatowi 17 czerwca 2025 r. Tytuły wykonawcze zostały wystawione poprawnie na prawidłowy adres oraz po upływie 7 dniowego terminu na uregulowanie zaległości. Na zaległości składkowe wyliczone na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika, mogą zostać wystawione upomnienia, które w przypadku braku opłacenia stanowią podstawę do skierowania należności do przymusowego dochodzenia (nie musi być wystawiona decyzja do zapłaty, żeby skierować zaległości do egzekucji). Na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował 1 lipca 2025 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez BNP PARIBAS BANK S. A. o numerach [...], [...], [...], [...] doręczone 7 lipca 2025 r. Przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego odebrała pod adresem [...] K., ul. [...] P. M. Do dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zawiadomienia zostały doręczone 1 lipca 2025 r. Na dzień wszczęcia egzekucji administracyjnej należności nie uległy przedawnieniu i były wymagalne. W świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego i przytoczonych podstaw prawnych zarzut jak i łączące się z nim wnioski należało uznać za bezzasadne. Skarżący 3 października 2025 r. wniósł pismo zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". We wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany wniósł ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów w sprawie egzekucji wskazując, na: 1. Naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. w związku z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 887) poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego przy pominięciu załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony, przy jednoczesnym zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, 2. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym złożonych przez odwołującego, 3. Wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 107 §1 k.p.a. 4. gołosłowne uznanie, że Ubezpieczony spełnia kryteria kwalifikujące do objęcia postępowaniem upadłościowy, bez podania jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie. Po zapoznaniu się z materiałem w sprawie, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organ ponownie rozpatrujący sprawę, podtrzymuje postanowienie z 9 września 2025 r. znak: 180400.71. 23177. 2025-RED-EG. Jak wskazano w postanowieniu z 9 września 2025 r. zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. A w art. 33 § 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako jedną z podstaw zgłoszenia zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Należności za okres od 11/2024 r. do 03/2025 r. na dzień wszczęcia egzekucji administracyjnej nie uległy przedawnieniu i były wymagalne. Zostały naliczone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek. Ustalono, że deklaracje rozliczeniowe zostały przekazane do ZUS drogą elektroniczną przez osobę posiadającą upoważnienie skarżącego do załatwiania spraw w ZUS oraz do załatwiania spraw za pośrednictwem platformy PUE ZUS. Oznacza to, że odpowiedzialność za prawidłowość sporządzonych dokumentów, które wpłynęły drogą elektroniczną ponosi płatnik składek. Tytuły wykonawcze wystawiono 1 lipca 2025 r. na podstawie upomnień z 29 maja 2025 r., które zostały doręczone adresatowi 17 czerwca 2025 r. zostały wystawione poprawnie na prawidłowy adres oraz po upływie 7 dniowego terminu na uregulowanie zaległości. Wystawione upomnienia stanowią podstawę do skierowania należności do przymusowego dochodzenia bez konieczności poprzedzenia decyzją do zapłaty. Na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował 1 lipca 2025 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez BNP PARIBAS BANK S. A. doręczone 1 lipca 2025 r. do banku. Przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego odebrała pod adresem [...] K. ul. [...] P. M. 7 lipca 2025 r. Odnosząc się do kwestii poruszonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego podjęte zostały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały dostępny materiał dowodowy zarówno przekazany przez Zobowiązanego jak i uzyskany z urzędu w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Skarżący nie przedłożył ze swojej strony żadnej dodatkowej dokumentacji. Ograniczył się jedynie do przesłania pisma z 14 lipca 2025 r. stanowiącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz z 3 października 2025 r. będącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionych zarzutów. Postanowienie zawierało w swoim uzasadnieniu podstawy prawne wraz z przytoczeniem ich treści. Ponadto uzasadnienie postanowienia zawierało ocenę stanu faktycznego na podstawie całokształtu dostępnego materiału dowodowego. Wszystkie znane organowi fakty zostały skarżącemu przekazane i wyczerpująco udowodnione. Nie odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej żadnemu dowodowi i wszystkie potraktowane zostały jako równoważne. Zobowiązany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuca odmówienie wiarygodności i mocy dowodowej w szczególności dokumentów złożonych przez odwołującego, jednak do wniosku żadnych nie dołączył. Postanowienie z dnia 9 września 2025 r. zawierało wszystkie konieczne składniki stanowiące o ważności wydanego postanowienia, począwszy od wstępu, poprzez rozstrzygniecie i uzasadnienie, kończąc na wskazaniu pouczenia. Ponadto podane w nim były zarówno podstawy prawne z przytoczeniem ich treści jak i pełna treść uzasadnienia z wyczerpującym udowodnieniem przekazywanych faktów. Nie zrozumiałe jest dla wierzyciela stwierdzenie Zobowiązanego "gołosłowne uznanie, że Ubezpieczony spełnia kryteria kwalifikujące do objęcia postępowaniem upadłościowy, bez podania jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie", biorąc pod uwagę fakt, że w postanowieniu nie wypowiadano się w kwestii objęcia płatnika postępowaniem upadłościowym. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia nie stwierdzono, aby wystąpiły okoliczności uzasadniające uznanie zarzutów za uzasadnione. Materiał dowodowy zebrany w sprawie również pozwala na oddalenie zarzutów, gdyż nie występują przesłanki zasadności podniesionych przez stronę twierdzeń, które wykazuje w pismach z datą wpływu 18 lipca 2025 r. oraz 8 października 2025 r. Organ odwoławczy przeanalizował sprawę w sposób możliwe jak najszerszy, ale nie dopatrzył się żadnych powodów uzasadniających zmianę postanowienia z 9 września 2025 r. znak: 180400.71.23177.2025-RED-EG oddalającego zarzut z 3 października 2025 r. w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie organu l instancji w uzasadnieniu zawiera odniesienie się do wszystkich twierdzeń strony. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego Z. L. Skarżący wskazane postanowienie zaskarżył w całości i zarzucił mające wpływ na wynik sprawy: - Obrazę art. 33 § 2 pkt 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało niezasadnym wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, - Obrazę art. 33 § 2 pkt 2a Ustawy w związku z art. 3 i art. 4 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało niezasadnym wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. - Obrazę art. 59 § 1a w związku z art. 33 §2 pkt 1 i pkt 2a Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało niezasadnym wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia ZUS w całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, względnie o : uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I i II Instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji, a nadto o umorzenie prowadzonego postępowania w całości, oraz nadto o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w całości do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Zdaniem skarżącego tytuły te wystawiono niezasadnie, albowiem dotyczą one kwot dochodzonych przez ZUS, co do których wysokości zgłoszono zastrzeżenia w przepisanej prawem formie, skutkiem czego prowadzone są postępowania przed Sądami powszechnymi, które do dziś dnia nie zostały prawomocnie zakończone. Sprawy te obejmują postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie za sygn.: III AUa 1493/21, sygn. III AUa 1538/22, sygn. III AUa 232/23, przed Sądem Okręgowym w Krakowie za sygn.: VII U 60/24, sygn.. VII U 1057/24, sygn. VII U 1638/24. Skarżący wniósł o o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów zawartych w powyższych sprawach - a to zaskarżonych odwołaniami decyzji ZUS oraz z tych odwołań. Nadto wniósł o zobowiązanie ZUS, Oddział Kraków - do zajęcia stanowiska w przedmiocie toczenia się powyższych postępowań do chwili obecnej oraz do przedstawienia decyzji ZUS, będących przedmiotem odwołań w powyższych sprawach sądowych. Ponieważ na obecnym etapie każdej z w/w spraw, które obejmują oddzielne okresy rozliczeniowe nie ustalono prawomocnie wysokości należności składek ubezpieczeniowych z uwagi na zaskarżenie decyzji ZUS określających ich wysokość to należy wskazać, że w pełni realizowana jest wskazywana w treści art. 33 §2 pkt 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawa zarzutu oparta na nieistnieniu obowiązku. Na chwilę obecną nie wiadomo bowiem czy takowy obowiązek istnieje, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Zarzucił obrazę art. 33 § 2 pkt 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezasadne niezastosowanie. Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zapadły prawomocne, ostateczne decyzje ZUS określające wysokości ewentualnych należności, albowiem w tym zakresie stosowne postępowania sądowe, które wyżej wskazano nie uległy zakończeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 października 2025 r. znak 180400.71.27229.2025-RED-MSTR utrzymujące w mocy postanowienie z 9 września 2025 r. znak sprawy: 180400.71.23177.2025-RED-EG oddalające zarzut skarżącego – Z. L. w sprawie egzekucji administracyjnej z 14 lipca 2025 r. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2026 poz.268) W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zespół norm określających postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów postępowania, podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Omawiana ustawa zawiera gwarancje, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. (por. wyrok NSA: 25 września 2024 sygn. akt I GSK/23). Dalej podkreślić należy, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 424/17 publ. w CBOSA). Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.): 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Podkreślić należy, że zawarte w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki tworzą katalog zamknięty. Oznacza to, że żadne inne okoliczności nie mogą stanowić podstawy zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. Należy wskazać, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2026.199) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. W orzecznictwie sądów powszechnych, wypracowanym na gruncie tego przepisu wskazuje się, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stają się wymagalne każdorazowo w datach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opłacenia składek (por. wyrok SN z dnia 19 stycznia 2016 r. o ygn.. akt I UK 23/15). Obowiązek samoobliczenia i opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne powstaje zatem z mocy samego prawa za każdy okres ubezpieczenia (miesiąc kalendarzowy), a ewentualna decyzja organu ubezpieczeń społecznych ustalająca wysokość zobowiązania składkowego lub zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie zobowiązań składkowych ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. (art. 32 u.s.u.s) W konsekwencji, zaległości w opłacaniu składek powstają każdorazowo w datach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne w terminach określonych w przepisach prawa ubezpieczeń społecznych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się jednocześnie pogląd, w myśl którego, źródłem zobowiązania z tytułu składek nie jest decyzja określająca jego wysokość, lecz deklaracje podmiotu zobowiązanego do uiszczania składek (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r. o sygn.. akt I GSK 223/21). Skoro tak, to materialna podstawa egzekwowanych należności musi jednoznacznie wynikać z akt sprawy i znajdować potwierdzenie w treści tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny dokonując zaliczenia wpłat na poszczególne zaległości składkowe musi mieć pewność co do tego, jakich konkretnie należności, powstałych z jakiego tytułu, w jakiej kwocie i za jaki okres egzekucja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2023 r. sygn. akt I GSK 1654/19). Akta sprawy pozwalały na weryfikację stanowiska organu. Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na oddalenie zarzutów, gdyż nie występują przesłanki zasadności podniesionych przez stronę twierdzeń. W niniejszej sprawie skarżący w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Tytuły wykonawcze wystawiono 1 lipca 2025 r. na podstawie upomnień z 29 maja 2025 r., które zostały doręczone adresatowi 17 czerwca 2025 r. Tytuły wykonawcze zostały wystawione poprawnie na prawidłowy adres oraz po upływie 7 dniowego terminu na uregulowanie zaległości. Na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował 1 lipca 2025 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez BNP PARIBAS BANK S. A. o numerach [...], [...], [...], [...] doręczone 7 lipca 2025 r. Przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego odebrała pod adresem [...] K. ul. [...] P. M. Do dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zawiadomienia zostały doręczone 1 lipca 2025 r. Na dzień wszczęcia egzekucji administracyjnej należności nie uległy przedawnieniu i były wymagalne. Z akt sprawy, w tym wystawionych tytułów wykonawczych, wynika, że egzekucja ma źródło w powołanych w nich przepisach prawa (pkt 13 tytułów). Także dokonana w punkcie 4 ww. tytułów wykonawczych identyfikacja postawy prawnej obowiązku jako deklaracja złożona przez płatnika składek pozostaje prawidłowa i zgodna ze stanem faktycznym sprawy. W odniesieniu do zarzutu prawidłowego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, Sąd wskazuje, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru skarżący odebrał je 17 czerwca 2025 r. Reasumując, Sąd stwierdza, że organ egzekucyjny wykazał, że nie są zasadne żadne z podnoszonych przez skarżącego zarzutów przewidzianych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wobec powyższego ZUS, rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, zasadnie utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 stycznia 2026
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Sędziowie
Bogusław Wolas Michał Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/ Urszula Zięba

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny