Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Op 162/26

Wyrok WSA w Opolu z 25 czerwca 2026 r., I SA/Op 162/26 – uprawnienia do kierowania pojazdami

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
25 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant: St. referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 listopada 2025 r., nr SKO.40.1438.2025.dr w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 marca 2025 r., nr SO-VI.5430.3.15.2025.AO, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

J. P. (zwany dalej: "skarżącym") zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia 27 listopada 2025 r., nr SKO.40.1438.20258.dr, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola (zwanego dalej: "Prezydentem") z dnia 21 marca 2025 r., SO-VI.5430.3.15.2025.AO, w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 8 stycznia 2025 r., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1210, z późn. zm. - zwanej dalej: "ustawą") Prezydent wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie. W pouczeniu zawartym w decyzji poinformował m.in., że na badanie lekarskie należy zgłosić się do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu i podał dane (adresowe oraz kontaktowe) najbliższej jednostki, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 13 stycznia 2025 r. Następnie decyzją z dnia 21 marca 2025 r., działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prezydent zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE, T, nr [...], wydane dnia 24 sierpnia 2000 r. W uzasadnieniu, jako okoliczność uzasadniającą wydanie decyzji wskazał, że do dnia dzisiejszego nie wpłynęło właściwe orzeczenie lekarskie o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym kwestionując rozstrzygnięcie wskazał, że na całe województwo opolskie jest jeden lekarz orzecznik i termin oczekiwania na orzeczenie lekarskie trwa około sześć miesięcy. Do odwołania dołączył orzeczenie psychologiczne z dnia 13 lutego 2025 r., nr [...], stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia 27 listopada 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, powołując treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Kolegium ustaliło, że przez ponad dwa miesiące od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie skarżący nie przedłożył organowi wymaganego orzeczenia lekarskiego, które powinien przedstawić w terminie miesiąca. Ta okoliczność jako wynikająca z ostatecznej decyzji, przy czym nie była kwestionowana przez samą stronę. Przez ponad dwa miesiące strona nie przedłożyła organowi pierwszej instancji wymaganego orzeczenia, ani nawet nie udała się na właściwe badania. Nie wzbudza zatem wątpliwości okoliczność nieprzedstawienia w terminie wymaganych dokumentów, którego to obowiązku strona nie wykonała, do czego przyznaje się. Okoliczności z odwołania nie stanowią przesłanek usprawiedliwiających brak możliwości wykonania prawnego obowiązku w ustawowo uregulowanym terminie granicznym. Organ pierwszej instancji miał jednoznaczny obowiązek zatrzymania prawa jazdy z samej okoliczności przekroczenia terminu i nie miał swobody decyzyjnej. W konsekwencji skarżący nie wypełnił obowiązku przewidzianego w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy. Prezydent zobligowany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. Przedłożone z odwołaniem orzeczenie psychologiczne nie dotyczy niniejszej sprawy i stąd nie sposób przyjąć, że uzasadnia to zakończenie sprawy w odmienny sposób. Bez znaczenia pozostawałaby przy tym również okoliczność następczego przedstawienia orzeczenia lekarskiego albowiem termin na jego przedstawienie ma charakter materialny i jego przekroczenie wywołuje określony skutek. Opieszałość, późne wyznaczanie terminów wizyt u lekarzy specjalistów pozostają bez wpływu na skutek, jaki ustawodawca związał z upływem terminu na przedłożenie orzeczenia lekarskiego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. P. kwestionując rozstrzygnięcie jako naruszające jego dobra osobiste wskazał, że nie posiada wiedzy na temat powodu zatrzymania mu prawa jazdy w sytuacji, gdy nie popełnił żadnego wykroczenia, czy przestępstwa drogowego, a prawo jazdy nie zostało zatrzymane za punkty karne. Do skargi dołączył m.in. kserokopię orzeczenia psychologicznego z dnia 13 lutego 2025 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2026 r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Podtrzymał wszystkie okoliczności w niej zawarte i wskazał na okoliczności dotyczące przyczyny odebrania mu uprawnień do prowadzenia pojazdów. Kwestionując legalność działania policji jako formacji zaakcentował, że nie miał wiedzy o trybie procedowania, nie był pouczany i zawiadamiany, a ponieważ jest po leczeniu [...] to skoncentrowany był na zdrowiu. Okazał również pismo z Instytutu Medycyny Pracy z Ł. zawierające wniosek o przeprowadzenie badania i wniósł o zasądzenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny regulują dwa przepisy: art. 134 oraz art. 135 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co istotne, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do decyzji sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona według ww. kryteriów przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, z przyczyn innych niż wskazane w skardze, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. W sprawie kwestią zasadniczą, pominiętą przez organy obu instancji, jest wadliwe pouczenie skarżącego o jego obowiązku określonym w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz brak w uzasadnieniu ich decyzji jakichkolwiek rozważań i ocen w tym zakresie. Materialną podstawę prawną zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 27 listopada 2025 r. stanowił przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy. Z kolei ów "wymagany termin" przedstawienia orzeczenia określono w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy. Niespornie poddana kontroli Sądu decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jest konsekwencją wcześniejszego skierowania skarżącego na badanie lekarskie decyzją Prezydenta z dnia 8 stycznia 2024 r. Od razu zaznaczyć jednak trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie podlegała ocenie kwestia samej zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie. Ustalenie obowiązku w tym zakresie stanowiło bowiem przedmiot odrębnego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z dnia 8 stycznia 2024 r. Natomiast w granicach obecnie rozpoznawanej sprawy mieści się ocena skutków zaniechania udzielenia skarżącemu należytej informacji o treści obowiązku płynącego z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy, w postępowaniu dotyczącym skierowania skarżącego na badania lekarskie, a więc w sprawie innej niż obecnie rozpoznana przez Sąd oraz braku ich sanowania w obecnie rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skutki te rozciągają się na postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Zdaniem Sądu wady postępowania w tym zakresie nie mogą być "a priori" uznane za niezasadne. Bezsporne jest to, że ostateczną decyzją Prezydenta z dnia 8 stycznia 2024 r. skarżący został skierowany na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta zawierała pouczenie o treści, że: na badanie lekarskie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Pouczenie to było zgodne z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 4 grudnia 2021 r. W tym poprzednim stanie prawnym stanowił on, że: osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. W aktualnym stanie prawnym art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy ma nowe brzmienie, nadane przez art. 4 pkt 31 ustawy z dnia 14 października 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1997) zmieniającej ustawę z dniem 5 grudnia 2021 r., o treści: osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, lub obowiązana do odbycia badań, o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 1 lub ust. 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1, lub doręczenia informacji, o której mowa w art. 98a ust. 4. W nowym stanie prawnym wydanie decyzji o zatrzymaniu kierowcy prawa jazdy jest więc uzależnione nie od bezskutecznego upływu terminu zgłoszenia się na wymagane badanie lekarskie ale od bezskutecznego upływu terminu do przedstawienia organowi wymaganego orzeczenia lekarskiego. Z powyższego wynika, że decyzja Prezydenta z dnia 8 stycznia 2024 r. (zob. k. 3 w aktach admin. organu pierwszej instancji) zawiera wadliwe pouczenie o treści obowiązku z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy (tj. udzielone je według poprzedniego stanu prawnego). W toku postępowania o zatrzymanie prawa jazdy, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium z dnia 27 listopada 2025 r., organy obu instancji błędu tego w ogóle nie dostrzegły, nie sanowały we własnym zakresie i nie rozważyły jego konsekwencji w uzasadnieniu decyzji własnych. Zatrzymały prawo jazdy zarzucając, że skarżący nie przedstawił w terminie miesięcznym wymaganego orzeczenia lekarskiego. Sąd dostrzegł, że skarżący zachował się przy tym zgodnie z pouczeniem udzielonym w decyzji Prezydenta z dnia 8 stycznia 2024 r. W terminie 1 miesiąca zgłosił się bowiem do służby medycyny pracy, czego dowodzi zestawienie daty doręczenia decyzji Prezydenta z dnia 8 stycznia 2024 r. (tj. 13 stycznia 2025 r.) z datą wystawienia przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu załączonego do odwołania orzeczenia psychologicznego (tj. 13 lutego 2025 r.). Mając to na uwadze oraz wskazane w odwołaniu okoliczności nie ma dostatecznych podstaw do zarzucania skarżącemu, iż ten nie wykonał obowiązku, o którym był pouczony, tj. że "(...) nawet nie udał się na właściwe badania". Skarżący - wobec treści udzielonego pouczenia - mógł być utwierdzony przez organ, że termin miesięczny dotyczył wyłącznie zgłoszenia się na badania, a zachowując się zgodnie z pouczeniem mógł oczekiwać, że organy uwzględnią ten fakt, a także uwzględnią wskazane w odwołaniu okoliczności, w których, z przyczyn obiektywnych, skarżący nie mógł poddać się stosownym badaniom wcześniej, a tym samym nie przerzucą na niego negatywnych konsekwencji wadliwego pouczenia oraz opieszałości i opóźnień w wyznaczanie terminów wizyt u lekarzy specjalistów przez służby medycyny pracy. Sąd uznał, że w stanie faktycznym sprawy organy obu instancji naruszyły art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej jako: "k.p.a.") w sposób mający istotne znaczenie dla jej rozpoznania i oceny legalności kontrolowanych decyzji. Zauważyć przyjdzie, że będąc właściwymi zarówno w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskiej, jak i w sprawie orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy, były zobowiązane, zgodnie z art. 8 i art. 9 k.p.a., do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zobowiązane były również do czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu powinny udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Winny działać w sposób zgodny z zasadą zaufania do działania władzy publicznej. Powyższa regulacja art. 9 k.p.a. stanowi odstępstwo od zasady "ignorantia iuris nocet" (nieznajomość prawa szkodzi) w zakresie spraw rozpatrywanych w postępowaniu administracyjnym. Organy administracji publicznej nie mogą powoływać się w prowadzonych przez siebie postępowaniach na paremię "ignorantia iuris nocet" dla uzasadniania swych działań i rozstrzygnięć. Na gruncie postępowania administracyjnego nie przyjmuje się zatem fikcji powszechnej znajomości prawa. Niesporne w orzecznictwie wskazuje się w sposób jasny i precyzyjny, że obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego. W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast oczekiwanie organu na odnośne wnioski stron i nieudzielenie takich informacji, wyjaśnień i wskazówek z powodu braku wniosku, narusza przepis art. 9 k.p.a., co należy traktować jako wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym (por. wyroki NSA z dni: 13 stycznia 2026 r., sygn. akt I GSK 1618/22; 3 września 2025 r., sygn. akt I GSK 1361/22; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 5067/21; 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1686/20; 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 790/18, a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 909/25 i powołane tam orzecznictwo oraz poglądy doktryny). Zgodzić się należy z tym, że gdy niespełnienie tego obowiązku może mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach (por. wyroki NSA z dni: 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 246/23 i 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 6/06). W orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie prezentowane są poglądy, że nikt nie może ponosić negatywnych konsekwencji z powodu oparcia swego działania na informacji urzędowej, ujemne zaś dla obywatela następstwa wynikłe z nierzetelnej informacji powinny być eliminowane przez administrację z własnej inicjatywy (por. glosa W. Tarasa do wyroku SN z dnia 23 lipca 1992 r., sygn. akt III ARN 40/92, PiP 1993, z. 3, s. 110). Przekazywane informacje muszą więc być skonstruowane precyzyjnie, by strona zobowiązana we własnym interesie do przedstawienia organowi stosownego stanowiska nie musiała się domyślać, o co chodzi i jakie to ma znaczenie dla rozstrzygnięcia [H. Knysiak-Sudyka (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, s. 153 i n.]. Na skutek wadliwego pouczenia udzielonego decyzją Prezydenta z dnia 8 stycznia 2025 r., po stronie organów załatwiających sprawę zatrzymania prawa jazdy spoczywał obowiązek procesowy samodzielnego, prawidłowego pouczenia skarżącego o jego obowiązku i konsekwencjach jego zaniechania. Organy były zobowiązane wezwać go o dostarczenie wymaganego orzeczenia, co prawda po upływie miesięcznego terminu, ale w okolicznościach utwierdzających go decyzją Prezydenta z dnia 8 stycznia 2025 r., że termin miesięczny dotyczył wyłącznie zgłoszenia się na badania, a także uwzględnienia okoliczności, w których z przyczyn obiektywnych, skarżący nie mógł poddać się stosownym badaniom wcześniej. W realiach rozpoznawanej sprawy organy winne były dokonać zindywidualizowanej oceny wykonania przez skarżącego jego obowiązku, czemu powinny dać wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a., tak by poddawała się ona kontroli sądowej. W ocenie Sądu okoliczności powyższe winny zostać uwzględnione jako mogące mieć w sprawie zatrzymania prawa jazdy wpływ na wynik sprawy. Pasywność organów obu instancji w tym zakresie, zdaniem Sądu, mogła mieć wpływ na wynik sprawy w związku z przyczyną zatrzymania prawa jazdy. W związku z tym organy naruszyły art. 7, art. 8, art. 9, art 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podziela poglądu prawnego Kolegium wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy pozostawałaby okoliczność następczego, tj. po upływie miesięcznego terminu, przedstawienia orzeczenia lekarskiego oraz, że niezależne od skarżącego, wskazane w odwołaniu obiektywne przyczyny braku możliwości wywiązania się z obowiązku poddania się badaniu i przedłożenia orzeczenia lekarskiego, pozostawały bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy organy zasadniczo zobowiązane są uwzględniać zmiany stanu faktycznego, a organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), rozstrzyga sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania decyzji odwoławczej, chyba że przepis szczególny będzie wyraźnie stanowił inaczej. Z poglądu prawnego Kolegium wynika, że brak dokonania w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy ustaleń, co do zgłoszenia się skarżącego na badanie we wskazanym przez organ terminie i brak uwzględnienia wydanego orzeczenia lekarskiego z uwagi na jego przedłożenie po upływie terminu miesięcznego, powoduje, że norma sankcjonująca - zatrzymanie prawa jazdy, zostałaby zastosowana nawet w sytuacji, gdy obowiązek odbycia wymaganych badań i uzyskania wymaganego orzeczenia lekarskiego zostałby wykonany. Zdaniem Sądu taka wykładnia art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy w okolicznościach niniejszej sprawy narusza standardy rzetelnej procedury przed organami administracji publicznej, stanowiącej element państwa prawa w znaczeniu art. 2 Konstytucji RP oraz narusza wywodzone z art. 2 Konstytucji RP zasady lojalności państwa względem obywateli, sprawiedliwości i rzetelności proceduralnej oraz bezpieczeństwa prawnego. Tym bardziej nie można jej zaakceptować w realiach rozpoznawanej sprawy w sytuacji gdy skarżący o terminie miesięcznym do przedstawienia wymaganego orzeczenia nie był pouczony, w okolicznościach utwierdzających go przez organ, że termin miesięczny dotyczył wyłącznie zgłoszenia się na badania lekarskie. Podkreślić należy, że zasada sprawiedliwości proceduralnej określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego, a z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Regulacje prawne tych postępowań muszą w związku z tym zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie, z art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest konieczność zapewnienia bezpieczeństwa prawnego jednostki, pewności co do prawa, przewidywalności stanowionego prawa, lojalności państwa względem obywateli, co powinno budować zaufanie jednostki do Państwa. Bezpieczeństwo prawne obywateli winno być przy tym rozumiane nie tylko formalnie jako przewidywalność działań władzy publicznej, ale także jako skuteczne zabezpieczenie dóbr życiowych i interesów człowieka. Powyższe w ocenie Sądu stoi na przeszkodzie akceptacji w niniejszej sprawie poglądu uzasadniającego zatrzymanie prawa jazdy z uwagi tylko na uchybienie terminu miesięcznego na przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego, gdy strona nie była o nim pouczona, w okolicznościach utwierdzających ją przez organ, że termin miesięczny dotyczył wyłącznie zgłoszenia się na badania, nawet jeśli wymagane orzeczenie zostało wydane przed ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W takiej sytuacji zatrzymanie prawa jazdy, po to tylko, żeby strona, w związku z posiadaniem wymaganego orzeczenia lekarskiego, musiała następnie wystąpić na podstawie art. 102 ust. 2 ustawy o zwrot zatrzymanego prawa w ocenie Sądu jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia ww. zasad. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja utrzymana nią w mocy zostały wydane z naruszeniem 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji też przedwcześnie, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, organy wydały decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny co do zaistnienia jednej z przesłanek warunkującej jego zastosowanie. Naruszenia te - w ocenie Sądu - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., w punkcie 1. wyroku orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., w punkcie 2. wyroku Sąd postanowił z kolei o kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi, ustalony w kwocie 200 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych powyżej rozważań. Należy przy tym uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku dotyczące tego, że wobec braku pouczenia skarżącego o obowiązku przedłożenia orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca i o konsekwencjach tego zaniechania, niezależne od skarżącego przyczyny braku możliwości wywiązania się z tego obowiązku powinny podlegać ocenie jako mogące mieć znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Skarżący winien być zatem wezwany do dostarczenia wymaganego orzeczenia lekarskiego, co prawda po upływie miesięcznego terminu, ale w okolicznościach utwierdzających go przez organ, że termin miesięczny dotyczył wyłącznie zgłoszenia się na badania lekarskie, a także uwzględni okoliczności, w których z przyczyn obiektywnych, skarżący nie mógł poddać się stosownym badaniom wcześniej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 lutego 2026
Hasła tematyczne
Ruch drogowy Koszty sądowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/ Elżbieta Kmiecik Tomasz Judecki /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny