I SA/Sz 633/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 lutego 2026 r. nr 3201-IWW.050.4.2026.5 w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić R. D. kwotę [...]zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu skargi R. D. z 12 stycznia 2026 r. (data wpływu 15 stycznia 2026 r.) na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś., zawiadomieniem z dnia 6 lutego 2026 r. nr [...], wydanym z powołaniem się na przepisy art. 227, 229 pkt 7, art. 237 § 3, art. 239 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2025.1691, dalej: k.p.a.), zawiadomił R. D. o sposobie załatwienia skargi. Skarżący R. D. złożył do Sądu w piśmie z dnia 9 lutego 2026 r. (dalej jako: "skarżący") skargę na ww. zawiadomienie, zaznaczając, że wnosi do Sądu skargę na "decyzję" Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 lutego 2026 r. znak [...]. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, w szczególności: art. 70 § 1, § 6, art. 70 § 8, art. 120, 121§ 1, 122, 123, 124, 125 Ordynacji podatkowej; art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2, 7, 32 i 45 Konstytucji RP. Zawnioskował w skardze o uchylenie w całości zaskarżonej "decyzji", stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ, zobowiązanie organu do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wiążącej wykładni prawa; zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie. Organ ten wyjaśnił, że skargę Skarżącego z 12 stycznia 2026 r. potraktował jako skargę na działanie organu uregulowaną w art. 229 k.p.a. Wskazał, że w skardze z dnia 12 stycznia 2026 r. R. D. nawiązywał do prowadzonych czynności egzekucyjnych i wyjaśnił, że w związku z powstałymi zaległościami Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. 4 kwietnia 2018 r. wystawił tytuł wykonawczy i wszczął egzekucję administracyjną. W toku prowadzonej egzekucji ten organ dokonał 8 kwietnia 2019 r. zajęcia nieruchomości – mieszkania w Ś., które finalnie zostało zlicytowane 21 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że skierowane do Skarżącego pismo, zawierające zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi stanowi jedynie informację, w jaki sposób skarga została załatwiona. Informacja ta nie uruchamia toku instancji i nie przysługują od niej środki odwoławcze. Dlatego zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, o którym mowa w art. 237 § 3 k.p.a. nie podlega kognicji sadów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi. Analiza przeprowadzona przez sąd w sprawie niniejszej doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez Skarżącego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 300 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 p.p.s.a. Chodzi tu o: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Stanowiące przedmiot skargi sądowej w sprawie zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, błędnie nazwane przez Skarżącego jako "decyzja", zostało wydane na podstawie art. 227, art. 229 pkt 7, art. 237 § 3 k.p.a. w związku z rozpatrzeniem skargi z dnia 12 stycznia 2026 r. R. D. "na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś." a więc skargi wniesionej w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII k.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które kończy się nie decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. W myśl przepisu art. 229 pkt 7 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organu administracji rządowej jest organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpoznania skargi na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. w trybie przepisów działu VIII k.p.a. był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uznający tę skargę za bezzasadną. Powyżej opisany tryb, w jakim podjęto zaskarżone zawiadomienie, wyklucza uznanie się przez sąd administracyjny za właściwy do merytorycznego rozpoznania skargi Skarżącego złożonej w sprawie niniejszej. Jak wynika z jednolitego od wielu lat orzecznictwa sądów administracyjnych, sądy te nie są właściwe ani do rozpatrzenia skargi na akty i czynności podejmowane w trybie przepisów działu VIII k.p.a., ani do przeprowadzenia kontroli takiego postępowania skargowego prowadzonego przez organ. Sądy administracyjne nie nadzorują bieżącej działalności organów administracji państwowej. Do kompetencji sądów należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych czynności, aktów i decyzji administracyjnych oraz bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których owe czynności, akty i decyzje są wydawane. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA w sprawie I OSK [...] I OSK [...], dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, skarga złożona do Sądu powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że w postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2007 r., sygn. akt II OSK [...], z 8 maja 2009 r., sygn. akt II OSK [...], CBOSA). Sąd poddawał ocenie, zgodnie z właściwością, zaskarżane przez Skarżącego akty organu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Złożona do organu administracji publicznej skarga na działania organu (działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś.), zasadnie zakwalifikowana została przez organ jako skarga w trybie działu VIII k.p.a. Należało podkreślić, że ani skarga składana w trybie art. 227 k.p.a., ani skarga do sądu administracyjnego składana na sposób załatwienia przez właściwy organ skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a. - nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a nie takie akty, jak wynika z dokumentacji dołączonej do sprawy, zostały zaskarżone. Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., zarówno w odniesieniu do czynności podejmowanych przez właściwy organ jak i ewentualnej jego bezczynności lub przewlekłości. Stanowiska tego w żaden sposób nie zmienia fakt, że Skarżący, inicjujący działania kontrolne, nadzorcze wobec organu w związku z prowadzonym uprzednio postępowaniem egzekucyjnym, nazywa w skierowanej do Sądu skardze otrzymane od organu zawiadomienie z 6 lutego 2026 r. "decyzją", oczekując skutecznego uruchomienia kolejnego postępowania sądowodadministracyjnego. Zawiadomienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w trybie postępowania skargowego uregulowanego przepisami k.p.a. nie może być w żadnym wypadku kwalifikowane jako akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Reasumując, skarga na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Skutkuje to odrzuceniem skargi złożonej w sprawie niniejszej na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt. 1 postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.