Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 479/20

I SA/Wa 479/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-19

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
19 sierpnia 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. U. i J. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z [...] marca 1993 r., Wojewoda [...] (Wojewoda) działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, dalej "ustawa z 10 maja 1990 r.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] (Gmina) z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zabudowanych zakładem produkcyjnym, magazynami i warsztatami, będącymi w użytkowaniu [...], w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], uregulowanych w księdze wieczystej nr [...], opisanych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji (Nieruchomość). Pismem z [...] grudnia 2019 r. J. U. i J. B. (Skarżące), wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z [...] marca 1993 r. wskazując że została ona wydana z rażącym naruszeniem : - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 poprzez brak doręczenia Skarżącym zaskarżonej decyzji pomimo, że Skarżące były uprzednio współwłaścicielkami nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją, a z racji tego powinna im zostać doręczona zaskarżona decyzja ze względu na przysługujący im status strony postępowania, co w konsekwencji stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez brak doręczenia Skarżący zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której organ nie zapewnił im czynnego udziału w postępowaniu, a Skarżące nie miały możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych w sprawie dowodów, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania Wnioskodawczyń o możliwości zwrotu wywłaszczonych nieruchomości oznaczonych w chwili wydania zaskarżonej decyzji w ewidencji gruntów jako nr: [...] pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha położonych w miejscowości [...], tj. o roszczeniu przysługującym im na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. nr 30. poz. 127, dalej "ustawa o gospodarce gruntami"), - art. 47 ust. 4 w zw. z art. 69 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo, iż nieruchomości objęte przedmiotowym postępowaniem zostały użyte na inne cele niż cele określone w decyzji o wywłaszczeniu Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1967 r., - art. 2 ust 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej poprzez pominięcie możliwego roszczenia Skarżących o zwrot nieruchomości, które stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Po rozpoznaniu wniosku Skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z [...] stycznia 2020 r. Minister utrzymał w mocy swoje uprzednie rozstrzygnięcie. W decyzji z [...] listopada 2019 r. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 oraz 105 § 1 k.p.a., w decyzji z [...] września 2019 r. jako podstawę wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia Ministra było ustalenie, że Skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Minister wyjaśnił, że analiza dowodów zgromadzonych przez organ nadzoru, w tym: decyzji komunalizacyjnej oraz stanowiącej jej integralną część karty inwentaryzacyjnej nieruchomości (Nr karty [...]), orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1967 r. znak: [...], wyjaśnień Sądu Rejonowego w [...], ksiąg wieczystych Nr [...], [...], [...] , a także wyjaśnień Starosty [...], nie potwierdzają posiadania przez Skarżące legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec decyzji Wojewody z [...] marca 1993 r. Organ nadzoru wskazał, że z zapisów umieszczonych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji komunalizacyjnej, wynika, iż w rubryce "oznaczenie nieruchomości: księgowo-wieczystej" naniesiono numer księgi wieczystej KW Nr [...]. Jak szczegółowo wyjaśnił Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta [...] prowadzona jest dla nieruchomości położonych w [...], stanowiących własność Skarbu Państwa od momentu jej założenia, tj. od dnia [...] sierpnia 1981 r. Przedmiotowe działki nr [...] i [...] przyłączone zostały do tej księgi na wniosek Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] września 1992 r. Dz.Kw. [...] na podstawie dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości [...] z dnia [...] września 1967 r. wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] (Prezydium). Do chwili rozpoznania wniosku z [...] września 1992 r. o wpis w księdze wieczystej, parcele gruntowe, które weszły w skład przedmiotowych działek objęte były dawną księgą Iwh [...] [...] oraz księgą wieczystą Kw nr [...]. Niezależnie od powyższego organ nadzoru ustalił, że Prezydium orzeczeniem z [...] września 1967 r., znak: [...] orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w gm. kat. [...] pow. [...] i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości i składniki, w tym m. in. [...] [...]. kat. [...]. [...] [...]. kat. [...], [...] [...]. kat. [...], [...] [...]. kat. [...], [...] [...]. kat. [...] i pgr [...]. kat. [...]. Dodatkowo Minister ustalił na podstawie wyciągu z wykazu zmian gruntowych, że parcelom nr [...] i [...] odpowiada skomunalizowana działka nr [...], natomiast parcelom nr [...], [...], [...] odpowiada działka nr [...]. Organ nadzoru wskazał następnie, że analiza ksiąg wieczystych [...] , [...] oraz [...] nie wykazuje w żaden sposób, by Skarżące legitymowały się również obecnie tytułem prawnym do nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Podkreślił, że obalenie domniemania prawidłowości wpisu w księdze wieczystej możliwe jest w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez sądem powszechnym, jednak usunięcia ewentualnej niezgodności może żądać wyłącznie podmiot posiadający interes prawny, czyli osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia. Oczywistym jest, iż podmiotem takim nie jest Minister, działający jako organ administracji publicznej w sferze władztwa publicznego (imperium). Wskazał również, że organ administracji związany jest domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 poz. 2204, dalej "u.k.w.h."). W konsekwencji organ wskazał, że z powyższych ustaleń wynika, iż na dzień komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r., działki nr [...] i nr [...] nie stanowiły własności Skarżących. Co więcej Skarżące nie przedstawiły jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej ich tytuł prawny do ww. działek zarówno na dzień komunalizacji, na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej, czy też obecnie. Skarżące wniosły na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając jej naruszenie : a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy, a w szczególności: - brak ustalenia, że wywłaszczone nieruchomości objęte przedmiotowym postępowaniem Wojewody, zostały użyte na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1967 r., - brak ustalenia, że wykaz zmian gruntowych nie zawierał wzmianki o przysługujących Skarżącym [...] części udziału w prawie własności nieruchomości objętych Iwh [...], - brak ustalenia, że nieruchomości objęte przedmiotowym postępowaniem Wojewody w dniu wydania decyzji z [...] marca 1993 r. znajdowały się w użytkowaniu [...], a nie jak błędnie wskazano w ww. decyzji w użytkowaniu [...], b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., c) art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak odniesienia się przez organ do zarzutów prawa materialnego, z których to przepisów Skarżące wywodzą swój interes prawny, d) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż Skarżące nie posiadały przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z [...] marca 1993 r. w przedmiocie nabycia własności przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr: [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha znajdującej się w użytkowaniu [...], a w konsekwencji bezzasadne umorzenie postępowania, e) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż Skarżące nie posiadały przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z dnia [...] marca 1993 r. oraz umorzenie postępowania, a w konsekwencji naruszenie art. 47 ust. 4 w zw. z art. 69 ust. 1 i ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami, z którego Skarżące wywodzą swój interes prawny bowiem nieruchomości objęte przedmiotowym postępowaniem Wojewody zostały użyte na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu z [...] września 1967 r. f) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż Skarżące nie posiadały przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z [...] marca 1993 r. oraz umorzenie postępowania a w konsekwencji naruszenie art. 2 ust 1 i ust. 2 ustawy o zmianie ustawy, z których Skarżące wywodzą swój interes prawny, bowiem doszło do pominięcia możliwego roszczenia Skarżących o zwrot nieruchomości, które stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W konsekwencji powyższego, w ocenie Skarżących doszło do naruszenia: g) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez: - brak stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z [...] marca 1993 r. pomimo, iż Wojewoda naruszył art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 poprzez brak doręczenia Skarżącym ww. decyzji pomimo, że Skarżące były uprzednio współwłaścicielkami nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją, a z racji tego powinna im zostać doręczona zaskarżona decyzja ze względu na przysługujący Skarżącym status strony postępowania, - brak stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z [...] marca 1993 r. pomimo, iż Wojewoda naruszył art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez brak doręczenia zaskarżonej decyzji Skarżącym, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której organ nie zapewnił Skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, a Skarżące ponadto nie miały możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych w sprawie dowodów, h) art. 9 k.p.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę, że Skarżące nie zostały powiadomione przez Wojewodę o możliwości zwrotu wywłaszczonych nieruchomości oznaczonych w chwili wydania zaskarżonej decyzji w ewidencji gruntów jako nr: [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha położonych w miejscowości [...] tj. o roszczeniu przysługującym im na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami, i) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra z [...] listopada 2019 r. oraz pomimo podstaw do jej uchylenia oraz stwierdzenia nieważności w całości decyzji Wojewody z [...] marca 1993 r. w przedmiocie nabycia przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr: [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha znajdującej się w użytkowaniu [...]. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji Ministra z [...] listopada 2019 r. w całości, oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz Skarżących według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja oraz decyzja z [...] listopada 2019 r. odpowiadają prawu. Sąd wskazuje na wstępie, że w pełni podziela stanowisko organu, zgodnie z którym w postępowaniu dotyczącymi stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej przymiot strony przysługuje wyłącznie danej gminie, Skarbowi Państwa oraz podmiotowi, który wykaże, że przysługuje mu tytułu prawnorzeczowy do nieruchomości albo prawo zarządu. Tylko bowiem na taki tytuł prawny – chroniony prawem materialnym – oddziałuje nowo ukształtowany stan własnościowy (por. wyroki NSA z 9 maja 2017 roku sygn. akt I OSK 1181/15; z 16 maja 2012 roku sygn. akt I OSK 660/11; z 13 kwietnia 2012 roku sygn. akt I OSK 511/11, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela również wyrażane wielokrotnie w sądownictwie administracyjnym poglądy, zgodnie z którymi wykazanie interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym wymaga dysponowania wiążącym prawnie dokumentem potwierdzającym istnienie praw rzeczowych według stanu na [...] maja 1990 roku. Brak przedłożenia powyższego dokumentu (np. postanowienia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie prawa własności do skomunalizowanej nieruchomości najpóźniej z dniem [...] maja 1990 r.) uniemożliwia dowodzenie, że określony podmiot miał i ma interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji komunalizacyjnej. Bez istnienia tego rodzaju dokumentu stwierdzającego prawo rzeczowe do skomunalizowanej nieruchomości według stanu na dzień [...] maja 1990 roku nie można stwierdzić interesu prawnego i przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2018 roku, sygn. akt I OSK 190/17, z 10 lutego 2017 roku, sygn. I OSK 2099/16, z 9 maja 2017 roku, I OSK 1181/15). W niniejszej Skarżące nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego, by [...] maja 1990 roku przysługiwało im prawo własności Nieruchomości czy to na dzień [...] maja 1990 r., czy to na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej, czy wreszcie na dzień wydawania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Sąd rozpoznający sprawę wskazuje w tym miejscu, że okolicznością niesporną w sprawie jest wydanie przez Prezydium orzeczenia z [...] września 1967 r. na mocy którego wywłaszczono przedmiotowe działki, czyli odjęto prawo własności m.in. działek [...] i [...] odpowiadających skomunalizowanej działce nr [...], oraz nr [...], [...], [...] odpowiadających działce nr [...]. Niesporne jest również, że na podstawie powyższego orzeczenia działki nr [...] i [...] przyłączone zostały do księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości położonych w [...], stanowiących własność Skarbu Państwa. Dokonane to zostało na wniosek Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] września 1992 r. Oznacza to, że z ostatecznej decyzji administracyjnej jak również z wpisu dokonanego przez Sąd Rejonowy do księgi wieczystej wynika, iż na dzień [...] maja 1990 r. jak również na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej prawo własności spornej działek przysługiwało Skarbowi Państwa. Minister słusznie zwrócił uwagę, że organy administracji związane są domniemaniem zgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W konsekwencji do momentu usunięcia domniemania zgodności wpisów z rzeczywistym stanem prawym organy administracji nie mogą przyjąć, by Skarżącym przysługiwało prawo własności do spornych nieruchomości, a co za tym idzie przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Podkreślić należy w tym miejscu, że ani organ administracji publicznej, ani też sąd administracyjny nie są uprawnieni do dokonywania oceny legalności rozstrzygnięć, które stanowiły podstawę wpisania Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. I OSK 1121/18). Skarżące wywodzą swój interes prawny z przysługującego im – jak twierdzą -roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która użyta została w ich ocenie na inny cel niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu. Jak jednak wynika z zarzutów skargi, Skarżące nie złożyły wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a swój interes prawny wywodzą jedynie z hipotetycznej możliwości skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 69 ustawy o gospodarce gruntami. Odnosząc się do powyższej argumentu sąd wyjaśnia, że możliwość żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie decyduje o przesłance posiadania interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Przepisy ustawy z 10 maja 1990 r. (a na ich podstawie wydana została decyzja komunalizacyjna, czego Skarżące zdają się nie dostrzegać) nie zawierają bowiem przepisu przyznającego przymiot strony osobie, która na skutek decyzji o wywłaszczeniu pozbawiona została prawa własności nieruchomości objętej postępowaniem komunalizacyjnym. Zarzuty podniesione w skardze a dotyczące naruszenia przepisów art. 47 i 69 ustawy o gospodarce gruntami oraz ich argumentacja formułowane są w takim sposób, jakby w ocenie Skarżących organ odmówił im zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Tymczasem wniosek Skarżących zawarty w piśmie z [...] grudnia 2018 r. zawierał żądanie stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Należy wyjaśnić w tym miejscu, że decyzja komunalizacyjna wydana została na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Skarżące tymczasem powołują się i wywodzą swój interes prawny również z rzekomego naruszenia art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy nowelizującej. Skarżące nie wskazały wprost, o jaką ustawę nowelizującą ustawę o gospodarce gruntami im chodzi. Z argumentacji skargi i przywołanych w niej orzeczeń sądów wynika, że chodziło im o ustawę z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm., dalej jako "ustawa nowelizująca"). Powołane przepisy ustawy nowelizującej dotyczą jednak nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów [...], które pozostawały w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa oraz nabycia prawa własności budynków znajdujących się na tych gruntach. Przepisy te dotyczą zatem stanu faktycznego istniejącego już po dacie, na którą oceniane jest spełnienie przesłanek komunalizacyjnych ([...] maja 1990 r.). Co więcej, przepisy te nie były podstawą decyzji komunalizacyjnej, nie sposób zatem stawiać organowi nadzoru czyli Ministrowi zarzutu naruszenia tychże przepisów. Nie jest również możliwe wywodzenie z tych przepisów istnienia po stronie Skarżących interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Powołany przez Skarżące w uzasadnieniu skargi wyroki sądów również nie dotyczyły postępowania komunalizacyjnego tylko postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy nowelizującej i kwestii dotyczącej roszczeń przysługujących osobom trzecim w stosunku do nieruchomości, które oddawane były w użytkowanie wieczyste decyzjami administracyjnymi wydanymi na podstawie tejże ustawy. Skarżące, jak już jednak wskazano wcześniej, wnosiły o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, czyli decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę prawa własności określonych nieruchomości na podstawie ustawy z 10 maja 1990 r. nie zaś decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczystej państwowej osobie prawnej na podstawie ustawy nowelizującej. Stawianie przez Skarżące zarzutu zaniechania ustalenia przez Ministra, iż Wojewoda przed wydaniem decyzji komunalizacyjnej nie zbadał, czy przedmiotowe nieruchomości zostały użyte na cel zgodny z wywłaszczeniem jest zupełnie niezasadne. Skarżące wszczęły postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Minister uznał, że nie przysługuje im interes prawny bowiem nie wykazały przysługiwania im przymiotu strony. Tymczasem zarzuty dotyczące niezbadania, czy nieruchomość została wykorzystana na cel objęty wywłaszczeniem czy też nie mogły by być stawiane w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ewentualnie jak już wskazano, w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o nabyciu prawa użytkowania wieczystego w trybie przepisów ustawy nowelizującej. Kwestia czy sporne nieruchomości znajdowały się w użytkowaniu [...], czy [...] nie ma znaczenia na obecnym etapie postępowania. Skoro Skarżące nie wykazały, by przysługiwał im tytuł własności do spornych nieruchomości na dzień [...] maja 1990 r., co skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, kwestia w czyim użytkowaniu była nieruchomość pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia przez organ nadzoru przepisów postępowania objęte punktem b) petitum skargi również są niezasadne. Organ nadzoru przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie, czy Skarżącym przysługuje interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Jak już wcześniej wskazano, jedynie wykazanie, że Skarżącym przysługiwało prawo własności do przedmiotowych nieruchomości skutkowałoby możliwością przyznania im przymiotu strony. Skoro Skarżące nie wykazały, by po wydaniu orzeczenia o wywłaszczeniu zaistniały okoliczności z których wynika, że powróciło do nich prawo własności nieruchomości objętych tym orzeczeniem, jak również skoro nie wykazały odpowiednim orzeczeniem sądu powszechnego, że wpis w księdze wieczystej dotyczący przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności do owych nieruchomości jest nieprawidłowy – nie było możliwe wydanie innej decyzji niż decyzji o umorzeniu postępowania. Sąd podkreśla w tym miejscu, że kwestia prawidłowości postępowania Sądu Rejonowego przy wydzielaniu działek z dawnej lwh na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu w tym kwestia ewentualnego zaniechania powiadomienia byłych właścicieli o odłączeniu działek nie może być badana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Za niezasadne uznać należało również zarzuty objęte punktami c), d), e), f) i g) petitum skargi. Uznanie, że Skarżącym nie przysługiwał przymiot strony i w konsekwencji umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oznaczało, że organ nadzoru nie badał w ogóle, czy decyzja Wojewody dotknięta jest wadą nieważności czy też nie. Dopiero bowiem w razie uznania, że Skarżącym przysługuje przymiot strony możliwe byłoby prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej a w konsekwencji zbadanie, czy jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podsumowując, skoro Skarżące nie przedstawiły dokumentu z którego wprost wynikałoby że przysługiwało prawo własności do spornych działek na dzień [...] maja 1990 r. Minister nie mógł przyjąć istnienia po ich stronie interesu prawnego pozwalającego na prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. W konsekwencji Minister postąpił prawidłowo umarzając postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. a następnie utrzymując swoje rozstrzygnięcie w mocy. Skoro bowiem Skarżącym nie przysługuje interes prawny a co za tym idzie przymiot strony, postępowanie musi być uznane za bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Brak było również podstaw do badania, czy decyzja komunalizacyjna naruszała prawo w sposób rażący czy też nie. Uznając zatem zarzuty skargi za bezzasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 marca 2020
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Sędziowie
Anna Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Sawa Przemysław Żmich

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny