II GSK 1692/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.G., D.G. i W.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 46/22 w sprawie ze skargi S.G., D.G. i W.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 października 2021 r. nr KO.480.125.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 6 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 46/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S.G., D.G. i W.G. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S.G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 października 2021 roku nr KO.480.125.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia 9 lutego 2017 r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 128; dalej: p.r.d.) Starosta Powiatu Piotrkowskiego, zarejestrował na rzecz B.G. i S.G. pojazd marki [...], nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...]. Pismem z 9 marca 2021 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 9 lutego 2017 r. Zdaniem tego organu wyżej wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta pojazdu wynosiła 3500 kg. Tymczasem analiza akt administracyjnych przeprowadzona przez organ wykazała, że ubiegając się o rejestrację ww. pojazdu skarżący przedstawili wystawione przez skarżącego dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 3980 kg, ponadto załączyli zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym oraz opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez skarżącego jako uprawionego diagnostę oraz opinią techniczną nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu postępowania, decyzją z 14 czerwca 2021 r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 9 lutego 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 72 ust. 1 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ocenianej decyzji, § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1038), zwanego dalej "rozporządzeniem" i "r.r.p." oraz wskazało m.in., że: - z dowodu rejestracyjnego załączonego do wniosku o rejestrację wynika, że waga brutto pojazdu marki [...] wynosi 3500 kg (poz. Y); - z akt sprawy wynika też, że w pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych polegających m.in. na zmianie rodzaju pojazdu z furgonetki na autobus, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu na 3980 kg; - opis zmian dokonanych w pojeździe wynika z załącznika do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z 2 lutego 2017 r. oraz opinii technicznej nr [...] z dnia 2 lutego 2017 r.; - z powyższych dokumentów wynika, że w ww. pojeździe dokonano zmian danych technicznych wymagających zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym; - Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz skarżących pojazd marki [...], bez przedstawienia przez strony oświadczenia wystawionego przez producenta pojazdu lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Tytułem potwierdzenia zgodności ww. modyfikacji z normami technicznymi wnioskodawcy przedstawili Staroście Powiatu Piotrkowskiego: - ww. zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu przeprowadzonym przez skarżącego wraz z załącznikami - dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz opisem zmian dokonanych w pojeździe, - świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu do ruchu przez A. Gmbh, wraz z certyfikatem of conformity no. [...] wystawionym [...] i A. Gmbh; - żaden z powyższych dokumentów nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta ww. pojazdu lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi (§14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia). Cechą wspólną tych dokumentów jest natomiast to, że wystawione zostały bezpośrednio lub pośrednio przez skarżącego "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdu, ani jego przedstawicielem; Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie doszło do rejestracji należącego do strony pojazdu marki [...] pomimo dokonanych w nim przez stronę zmian konstrukcyjnych powodujących zwiększenie dopuszczalnej masy całkowitej do 3980 kg bez przedstawienia oświadczenia producenta pojazdu, lub jego przedstawiciela, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, co prowadzi do wniosku, iż rejestracji opisanego wyżej pojazdu dokonano z rażącym naruszeniem ww. przepisów prawa (§14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d.). Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili S.G. (w imieniu własnym i jako przedstawiciel ustawowy córki W.G.) oraz D.G., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a. , a także § 14 ust. 4 rozporządzenia przez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlega decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 9 lutego 2017 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz B.G. i S.G. pojazdu marki [...]. Organ zaznaczył, że B.G. zmarła 14.02.2020 r. Wobec tego stronami niniejszego postępowania są również spadkobiercy B.G.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I Ns 678/20 spadek po zmarłej nabyli: mąż S.G. i córki – D.G. i W.G.. Przedstawicielem małoletniej W.G. jest jej ojciec S.G. Organ odwołał się do treści art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 157 § 2 k.p.a. i wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie, czy treść decyzji daje podstawę do uznania jej za nieważną. SKO zgodziło się z poprzednim składem orzekającym Kolegium, że oceniana decyzja pierwszoinstancyjna nie może pozostać w obrocie prawnym, została bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwołał się do treści art. art. 72 ust. 1 p.r.d, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ocenianej decyzji. Warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 p.r.d., czasowej rejestracji pojazdów oraz wyrejestrowania pojazdów, w dacie wydawania weryfikowanej decyzji pierwszoinstancyjnej, reguluje przywołane wyżej rozporządzenie, wydane na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.r.d. Zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. SKO wyjaśniło, że wnioskiem z 3 lutego 2017 r. S.G. i B.G. wystąpili do Starostwa Powiatowego w Piotrkowie Trybunalskim o rejestrację pojazdu marki [...], nr nadwozia [...]. Wraz z wnioskiem przedstawiono organowi rejestracyjnemu następujące dokumenty: • dowód rejestracyjny wraz z tłumaczeniem z języka angielskiego, • umowę kupna sprzedaży samochodu z dnia 25 stycznia 2017 r., • zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu nr 142/2017 przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. w dniu 2 lutego 2017 r. (badanie okresowe techniczne + dodatkowe) wraz z załącznikami: dokumentem identyfikacyjnym pojazdu oraz opisem zmian dokonanych w pojeździe, • opinię techniczną nr [...], • oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy, • świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A. GmbH, wraz z certyfikatem of conformity no. [...] wystawionym przez [...] i A. GmbH. SKO wskazało, że z dowodu rejestracyjnego przedstawionego przez stronę wynika, że przedmiotowy pojazd marki [...] został wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 3500 kg. Tymczasem skarżący składając wniosek o rejestrację pojazdu przedstawił dokumenty wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu (na skutek modyfikacji konstrukcyjnych dokonanych przez stronę) wzrosła do 3980 kg. Ponadto, jak wynika z pisma M. Sp. z o.o. z 4 listopada 2020 r. znak [...] pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] był wyprodukowany na zamówienie rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, liczba miejsc 3. Producent nie udostępnia technologii umożliwiającej zmianę położenia kierownicy i przystosowania do ruchu po zakończeniu procesu produkcji danego pojazdu, co oznacza, że nie przewiduje zmiany tego typu. Przedmiotowy pojazd był wyprodukowany jako samochód ciężarowy kategorii NI, w oparciu o świadectwo homologacji europejskiej nr [...], wariant - [...], wersja - [...]. Zaznaczono również, że w piśmie został opisany stan pojazdu na moment opuszczenia zakładu produkcyjnego i nie uwzględnia ewentualnych późniejszych zmian dokonanych w przedmiotowym pojeździe. Organ wskazał, że z powyższego wynika, że zmieniono rodzaj pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus, a liczba miejsc wzrosła z 3 do 21. Tytułem potwierdzenia zgodności ww. modyfikacji z normami technicznymi skarżący przedstawił organowi: • zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] dokonanym przez uprawnionego diagnostę S.G. w dniu 2 lutego 2017 r. (badanie okresowe techniczne + dodatkowe) wraz z załącznikami: dokumentem identyfikacyjnym pojazdu i opisem zmian dokonanych w pojeździe, • opinię techniczną nr [...] wystawioną przez [...] z dnia 2 lutego 2017 r., • świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A. GmbH, wraz z certyfikatem of conformity no. [...] wystawionym przez [...] i A. GmbH (na dokumentach tych brak jest daty i podpisów). Organ wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Tymczasem żaden z dokumentów przedstawionych przez stronę nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Ich cechą wspólną jest natomiast, że wystawione zostały bezpośrednio lub pośrednio przez skarżącego "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdu, ani jego przedstawicielem. Organ stwierdził, że decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 9 lutego 2017 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz B.G. i S.G. pojazdu marki [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w zw. z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO wyjaśniło, że nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ wskazał, że jak wynika ze znajdującej się w aktach niniejszej sprawy kserokopii pisma M. Sp. z o.o. zs. w Warszawie z 29 lipca 2020 r. znak [...], firma [...] nie jest partnerem [...] w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. Poza tym, jak wynika z tego pisma [...] opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji organu I instancji, to jednak potwierdza, że firma [...] nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. SKO wskazało, że na podjęte rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu okoliczność, że O. Sp. z o.o. na zlecenie firmy [...], przeprowadził serię badań autobusów na bazie [...] (model 906 i 907) w wariantach DMC 5000 kg -6200 kg oraz długości całkowitej max. 9310 mm. Badania te potwierdzały zgodność zmodyfikowanych pojazdów z wymaganiami bezpieczeństwa oraz przepisami prawa, w tym dokument z 12.08.2019 r., w którym ww. [...] zawiadamia Starostwo o treści ww. dokumentów". Powyższe dokumenty, zdaniem Kolegium, nie mogą zastąpić oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem skarżącego, że w oparciu o przywołaną definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE. L 151/1), a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz.U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Zdaniem Kolegium nie można bowiem uznać skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], za producenta pojazdu w sytuacji, gdy firma dokonywała zmian konstrukcyjnych w pojeździe o ustalonych i objętych homologacją parametrach faktycznego producenta pojazdu marki [...]. Niewątpliwie firma [...] nie była też przedstawicielem producenta, jak też jego partnerem (dowód: ww. pismo M. Sp. z o.o. zs. w W. z 29 lipca 2020 r. znak [...]). Organ zauważył ponadto, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. nie obowiązywało w dacie wydania weryfikowanej decyzji organu I instancji. Zdaniem organu nie ma również racji skarżący zarzucając Kolegium naruszenie art. 7a § 1 k.p.a, gdyż w niniejszej sprawie wątpliwości tego rodzaju nie występowały. Przepis § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie budzi bowiem wątpliwości interpretacyjnych. Kolegium zaznaczyło, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący ww. przepisy prawa, wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, dlatego należy taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego. W skardze S.G., D.G. oraz małoletnia W.G. - reprezentowana przez przedstawiciela S.G. zarzucili naruszenie: 1. art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa; 2. procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 6 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. WSA wskazał, że przeprowadzona kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd I instancji wskazał, że w wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1048/20 WSA podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu. Nie ulega zatem wątpliwości, zdaniem Sądu, że skarżący mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Zdaniem WSA Nie ma racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE. L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Pojazd ten zarejestrowany był jako samochód ciężarowy kategorii N1, a przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m.in. dopuszczalną masę̨ całkowitą oraz rodzaj pojazdu – autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje [...], a skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu. Na uwzględnienie nie zasługuje, w ocenie WSA, także twierdzenie skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać́ za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. WSA nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie WSA § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez właściciela dokumentacji pojazdu o oświadczenie, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W tym wypadku istnieje związek przyczynowy między tym naruszeniem a treścią decyzji z 9 lutego 2017 r. polegający na tym, że gdyby nie było tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna. Reasumując WSA uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z 9 lutego 2017 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący S.G., D.G. oraz W.G. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., 72 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów poprzez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy lecz w wyniku niedokładnego jej zbadania, niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku, który nie odpowiada całokształtowi akt sprawy, wskutek niedokładnego jej zbadania, niewystarczającego i niepełnego rozważenia materiału dowodowego, a także nierozstrzygnięcia "zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy" i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do wadliwego wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zd. pierwsze); wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (zd. drugie). Zarzut naruszenia tego przepisu zmierza do wykazania, że Sąd I instancji nie uwzględnił przy wyrokowaniu jakieś partii akt sprawy. Żadne jednak twierdzenia zawarte w ramach tego zarzutu, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie wskazują, który z dowodów zgromadzonych przez organy nie został przez Sąd I instancji uwzględniony podczas wydawania orzeczenia, albo też który został przez Sąd I instancji w nieuprawniony sposób zakwestionowany co do mocy dowodowej lub wiarygodności. Kolejne wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się do: a) relacji z przebiegu postępowania (s. 2 i 3), b) definicji rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (s. 3 i 4), c) definicji producenta pojazdu (s. 4-6) oraz d) rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony i zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy (s. 6). W świetle art. 176 § 1 pkt 2 i art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać uzasadnienia podstawy zarzutu skargi kasacyjnej, ani też uzupełniać treści tego zarzutu. Skoro więc naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. skarżący nie powiązali z pominięciem przez Sąd I instancji konkretnego dowodu zgromadzonego wcześniej przez organ nadzoru jurysdykcyjnego, zarzut taki nie mógł być uwzględniony. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zd. pierwsze). Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania (zd. drugie). W badanej sprawie art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. nie znajdował zastosowania, bowiem wyrok I instancji oddalał skargę. Nie naruszono też jednak art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku I instancji przedstawiono stan sprawy (s. 1-9 uzasadnienia), przytoczono zarzuty skargi (s. 10-11 uzasadnienia), zaprezentowano stanowisko strony przeciwnej (s. 12), przywołano podstawę prawną (s. 12-14 uzasadnienia) oraz ją obszernie wyjaśniono prezentując wyniki wykładni (s. 15-22 uzasadnienia). Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja o rejestracji pojazdu mogła ulec stwierdzeniu nieważności jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, przepisy stanowiące podstawę decyzji organu nadzoru wydanej w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.) są regulacjami postępowania administracyjnego, nie zaś prawa materialnego. Po drugie, mimo błędnej kwalifikacji ich w skardze kasacyjnej i one nie uległy naruszeniu. Przepis art. 157 § 1 k.p.a. reguluje właściwość organu w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując że jest nim organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję dotychczasową. Niewątpliwie, organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Powiatu Piotrkowskiego było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim. W ramach zarzutu naruszenia art. 72 ust. 1 p.r.d. nie wskazano, która z wielu jednostek redakcyjnych systematyki wewnętrznej tego przepisu (pkt 1-6a) mogła ulec naruszeniu. Katalog art. 72 ust. 1 p.r.d. obejmuje zestaw dokumentów wymaganych do wydania decyzji o rejestracji pojazdu, ale ani zakres zarzutu, ani uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odpowiadają na pytanie, którego z tych dokumentów w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym zabrakło lub też był przedłożony ale został w nieuprawniony sposób przez organ (a następnie Sąd I instancji) pominięty. Również kluczowa dla wyniku sprawy partia tego zarzutu, tzn. zarzut naruszenia § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. sprowadzająca się do nieuprawnionego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem nadzoru, że naruszenie przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego tego przepisu miało walor naruszenia rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu został wskazany jako organ umocowany do wydania rozporządzenia regulującego m.in. warunki i tryb rejestracji pojazdów. Nie ulega kwestii, że zakres delegacji obejmował, przy uwzględnieniu wytycznych z art. 76 ust. 5 p.r.d., materialnoprawne warunki zarejestrowania pojazdu. Na podstawie tego upoważnienia wydano § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. obowiązującego w dacie orzekania przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego w trybie zwykłym (9 lutego 2017 r.), zgodnie z którym, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Niespornym jest, że S.G. dokonał w samochodzie marki [...], nr nadwozia [...], nr rejestracyjny [...], określonych w § 14 ust. 4 zd. wstępne r.r.p. zmian warunków technicznych pojazdu, bowiem względem rejestracji poprzedzającej, zmianie uległy następujące cechy pojazdu: a) dopuszczalna masa całkowita (z 3 500 kg na 3 980 kg), oraz b) ilość miejsc (z 3 na 21), co spowodowało, że pojazd na bazie ww. samochodu ciężarowego do przewozu ładunku stał się autobusem (rodząc zmianę rodzaju pojazdu). Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy do podania o rejestrację pojazdu, w wyniku której wydano decyzję dotychczasową załączono oświadczenie producenta lub przedstawiciela producenta, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. Do podania o rejestrację pojazdu po dokonanej zmianie warunków technicznych wnioskodawcy załączyli: a) wystawiony przez S.G. dokument identyfikacyjny pojazdu stwierdzający maksymalną masę całkowitą wynoszącą wg konstrukcji przewidzianej przez producenta 3 980 kg, b) wystawione przez S.G., jako diagnostę, zaświadczenie z dnia 2 lutego 2017 r. o badaniu technicznym wraz z opisem dokonanych w pojeździe zmian, c) świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez A. GmbH, wraz z certyfikatem nr [...] wystawionym przez [...] i A. GmbH, a także d) wystawioną przez siebie jako diagnostę opinię techniczną nr [...] z oświadczeniem [...] zawierającą opis zmian konstrukcyjnych pojazdu z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Trafnie ocenił Sąd I instancji, podzielając pogląd organu nadzoru (SKO), że żaden z tych dokumentów nie był oświadczeniem producenta (względnie jego przedstawiciela) potwierdzającym uzyskanie przez pojazd homologacji z uwzględnieniem jego ww. nowych parametrów technicznych. Podstawowe znaczenie dla sprawy miało to, że zarówno organ nadzoru, jak i sami skarżący zgodnie przyjęli, że przedmiotem wniosku o rejestrację skierowanego do Starosty Powiatu Piotrkowskiego był "samochód marki [...]", a więc producentem i właścicielem wskazanej w podaniu B.G. i S.G. marki pojazdu było przedsiębiorstwo legitymujące się marką [...]. W dniu rejestracji Starosta Powiatu Piotrkowskiego nie dysponował ani oświadczeniem tego producenta, ani też oświadczeniem podmiotu, który reprezentowałby [...]. W szczególności B.G. i S.G. nie załączyli do własnego podania tego rodzaju oświadczenia o homologacji producenta na pojazd ze zmodyfikowanymi parametrami technicznymi. Błędnie twierdzili skarżący, że to S.G. (w ramach własnego przedsiębiorstwa [...]) wyprodukował pojazd marki [...] o cechach autobusu. Przepisy art. 75 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 65 p.r.d. dopuszczają wprawdzie możliwość samodzielnego (pozafabrycznego) wyprodukowania pojazdu dopuszczonego do ruchu po drogach publicznych, ale wówczas od właściciela wymaga uwidocznienia tego we wniosku o rejestrację w części przeznaczonej właśnie na markę pojazdu (z założenia nie należącą do żadnej wytwórni samochodów), którą przepisy te nazywają marką [...]. Dopuszczalna jest też alternatywna procedura uzyskania zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, o jakiem mowa w art. 67 ust. 1 p.r.d. Tej procedury jednak skarżący również nie uruchamiali, wywodząc konsekwentnie, że S.G. jest producentem autobusu marki [...], skoro z pojazdu ciężarowego tej marki udało mu się uzyskać (tworząc nadwozie o innej konstrukcji) własnym staraniem pojazd o parametrach autobusu. Błędnie wywodzą skarżący, że z wymogu uzyskania oświadczenia homologacyjnego producenta zwalniało ich zaświadczenie o dodatkowym badaniu technicznym pojazdu, o jakim mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. Przepis ten, dla pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymianę elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, wymaga oprócz zaświadczenia o badaniach określonych w art. 81 ust. 3-5 p.r.d. (tj. zaświadczenia o badaniach okresowych), również zaświadczenia o badaniu dodatkowym. Regulacje o badaniach technicznych przed dopuszczeniem pojazdu do ruchu nie są regulacjami konkurencyjnymi względem unormowań odnoszących się do homologacji. Zasadą bowiem jest zakaz dokonywania zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdu, jak miało to miejsce w badanej sprawie (art. 66 ust. 4 pkt 6 ab initio p.r.d.), zaś pierwsza faza postępowania w sprawie rejestracji pojazdu musi wykazać w takim wypadku, czy nastąpiły warunki uchylające ten ustawowy zakaz. Takim trybem jest właśnie uzyskanie nowego świadectwa homologacji lub innego równoważnego dokumentu, z którym prawodawca zrównał uregulowane w § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. oświadczenie producenta (względnie jego przedstawiciela) potwierdzające homologowanie pojazdu z uwzględnieniem dokonanych po opuszczeniu wytwórni zmian konstrukcyjnych. Dopiero pokonanie tej wstępnej fazy postępowania o rejestrację pojazdu (badania wymogów homologacji) umożliwia przystąpienie do badania bieżącej sprawności technicznej pojazdu w trybie badań okresowych (z art. 81 ust. 3-5 p.r.d.) oraz badań dodatkowych (art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d.). Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest dopuszczalne zastępowanie dokumentów stwierdzających homologację zaświadczeniami o wyniku badania technicznego pojazdu (zob. wyrok z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 368/06, Lex nr 311831). Dokonanie przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego decyzją z dnia 9 lutego 2017 r., nr WK-5410.3.2591.2017.AN rejestracji pojazdu na rzecz B.G. i S.G. odbyło się więc z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego w postaci § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Przepis § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. był przepisem bezwzględnie obowiązującym, w drodze którego dochodziło do zwolnienia z ustawowego zakazu dopuszczania do ruchu pojazdu o zmienionych parametrach technicznych prowadzących do zmiany jego rodzaju, określonego przez art. 66 ust. 4 pkt 6 ab initio p.r.d. Tego rodzaju jaskrawe naruszenie, polegające na zarejestrowaniu (a przez to dopuszczeniu do ruchu po drogach publicznych) pojazdu, którego zmiany konstrukcyjne nie zostały uzdrowione w przepisanej procedurze homologacyjnej, było naruszeniem kwalifikowanym, rażącym. Jest bowiem widoczne dzięki prostemu zestawieniu treści rozstrzygnięcia decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 9 lutego 2017 r. i treści przepisu § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolicie pogląd, że dokonanie rejestracji pojazdu na podstawie zaświadczenia o wyniku badania technicznego, podczas gdy zmiana rodzaju lub typu pojazdu wymagała uzyskania nowej homologacji, jest rażącym naruszeniem prawa (uchwała z 23 października 2000 r., sygn. akt OPJ 17/00, ONSA 2001, Nr 2, poz. 62 oraz wyrok z 15 marca 2006 r., I OSK 636/05, Lex nr 198309). Trafnie zatem SKO, a następnie Sąd I instancji oceniły, że decyzja dotychczasowa zasługiwała na stwierdzenie jej nieważności w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez SKO na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyjaśnienia również wymaga, iż skarżąca W.G. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji była reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S.G. (ojca), który udzielił w imieniu małoletniej córki pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi, w tym Naczelnym Sądem Administracyjnym we wszystkich sprawach dotyczących rejestracji pojazdów (k. 8 akt sądowych). W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca W.G. była już osobą pełnoletnią, jednak pełnomocnictwo procesowe udzielone w imieniu małoletniego dziecka przez jego przedstawiciela ustawowego nie wygasa z chwilą uzyskania przez to dziecko pełnoletności (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r. III CZP 139/95; Lex nr 9256 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2015 r. w spr. o sygn. I UK 180/14; LEX nr 1652378). Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.