II GSK 1748/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 721/20 w sprawie ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Ministra Aktywów Państwowych z dnia 20 stycznia 2020 r. nr 1/01/2020 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S.A. w W. na rzecz Ministra Energii 8 100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 721/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę A. S.A. w W. (dalej: skarżąca spółka) na decyzję Ministra Aktywów Państwowych (obecnie: Minister Energii) z 20 stycznia 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy: Prezes Agencji Rezerw Materiałowych decyzją z 6 sierpnia 2019 r., na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1a, art. 63 ust. 2a, art. 64 ust.2 oraz art. 66 ust. 8 w zw. z art. 21b ust. 1 i art. 21b ust. 12 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1323, ze zm.; dalej: ustawa o zapasach), wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 823 084 zł z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za styczeń 2019 r. w należnej wysokości oraz terminie. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki, Minister Aktywów Państwowych decyzją z 20 stycznia 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 64 ust. 2 ustawy o zapasach, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił w szczególności ustalenia co do wysokości wymierzonej kary, jak również braku możliwości zastosowania wobec skarżącej spółki art. 189d k.p.a. (dyrektywa ustalenia wysokości kary), art. 189e k.p.a. (niepodleganie ukaraniu w przypadki działania siły wyższej) i art. 189f § 1 i 2 k.p.a. (odstąpienie od wymierzenia kary). Do sprawy przystąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, przyłączając się do stanowiska skarżącej spółki (pismo z 9 października 2020 r.). Oddalając skargę spółki wskazanym na wstępie wyrokiem, Sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie niesporny był brak dopełnienia przez skarżącą spółkę obowiązku uiszczania opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, że kontrolowana decyzja nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, w której organ mógłby swobodnie miarkować wysokość nałożonej opłaty, czy też odstąpić od jej nałożenia. W ocenie Sądu zawarta w art. 66 ust. 6 ustawy o zapasach regulacja przewidująca, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stanowi regulację odrębną, wyłączającą możliwość zastosowania dyrektyw nałożenia kar pieniężnych określonych w Dziale IVa k.p.a., o ile zawiera instytucję odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Sąd nie podzielił opinii skarżącej spółki w kwestii odstąpienia od nałożenia kary, bo zdaniem Sądu wśród okoliczności tej sprawy nie ma takich, które wyczerpywałyby pojęcie siły wyższej, jak również wskazywałyby na znikomą wagę naruszenia. Do pojęcia siły wyższej nie można według Sądu zaliczyć ani trudności z płynnością finansową, ani niedochowania należytej staranności przez pracownika, który nie zweryfikował "czy zlecony przelew został poprawnie zaksięgowany zrealizowany przez system bankowy". Uiszczenie wymaganej opłaty zapasowej po upływie 37 dni od terminu określonego w przepisach prawa nie kwalifikuje też tej sytuacji jako znikomego naruszenia. Sąd uznał również, że celem nadrzędnym określonym w ustawie o zapasach, a wynikającym z regulacji unijnych, jest gwarancja bezpieczeństwa energetycznego polskiego i unijnego, dlatego kar określonych w tej ustawie nie można uznać za naruszających zasadę proporcjonalności. II Skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sądowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.: - art. 63 ust. 1 pkt 1a i ust. 2a w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach w zw. z art. 189a § 1 i 2 oraz art. 189b k.p.a. - poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że ze względu na fakt, iż przepis ten nie przewiduje możliwości miarkowania nakładanej kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia w terminie opłaty zapasowej, nie można zastosować przepisów k.p.a., dotyczących dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; - art. 189a § 1 i 2 pkt 2 i art. 189b k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292, ze zm.; dalej: Prawo przedsiębiorców) - poprzez niewłaściwe zastosowanie, u podstawy którego leżało błędne przyjęcie, że przepis art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach w zakresie, w jakim nakłada na Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych, przed wymierzeniem kary o zapasach, obowiązek wezwania producenta lub handlowca do uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, reguluje zasady odstąpienia od nałożenia kary, co wyłącza możliwość stosowania działu IVa k.p.a., podczas gdy nie wynika to z brzmienia ustawy, w tym art. 64 ust. 2a ustawy; - art. 189a § 1 i 2 pkt 2 i art. 189b k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 6 ustawy w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. i art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że przepisy działu IVa k.p.a. nie znajdują zastosowania do nakładania kary pieniężnej, o której mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o zapasach, w sytuacji gdy ustawa o zapasach samodzielnie nie reguluje instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej; - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o zapasach i w związku z art. 7a § 1 k.p.a. i art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - poprzez ich błędną wykładnię i nieuchylenie decyzji organu, mimo że organ ich nie zastosował w sprawie w sytuacji zaprzestania naruszenia prawa przez spółkę, gdy samo naruszenie prawa było znikome; - art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r, nr 78 poz. 483; dalej: Konstytucja RP) w związku z art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez ich błędną wykładnię i nieuchylenie decyzji, mimo że kara pieniężna została nałożona nieproporcjonalnie do naruszenia, bez uwzględnienia przepisów k.p.a. w zakresie miarkowania, które skutkowało naruszeniem konstytucyjnej oraz wspólnotowej zasady proporcjonalności. 2) przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.: - art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP - poprzez doręczenie zarządzenia o terminie posiedzenia niejawnego razem z odpisem wyroku, co skutkowało istotnym ograniczeniem prawa do sądu; - art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842; dalej: u.COVID) - poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym mimo możliwości przeprowadzenia rozprawy w sposób zdalny w sytuacji, gdy spółka wielokrotnie wskazywała na wolę rozpoznania sprawy na rozprawie; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.- poprzez odmowę uchylenia decyzji, mimo jej wydania przez Ministra Aktywów Państwowych z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego; - art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez błędne uzasadnienie wyroku polegające na lakonicznej argumentacji stanowiącej powtórzenie argumentacji Ministra Aktywów Państwowych oraz braku odniesienia się w uzasadnieniu do określonych kwestii podnoszonych przez spółkę w treści skargi; - art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów podnoszonych przez spółkę. III Pismem z 26 listopada 2021 r. działający w imieniu organu pełnomocnik nieprofesjonalny odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej, wnosząc o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Nie są bowiem zasadne podniesione w punktach 2 tiret pierwsze i drugie zarzuty naruszenia art. 15 zzzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (dalej: u.COVID) oraz art. 45 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przeprowadzenie posiedzenia niejawnego mimo możliwości przeprowadzenia rozprawy w sposób zdalny oraz doręczenie zarządzenia o terminie posiedzenia niejawnego razem z odpisem wyroku. Realizację przewidzianej w art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zasady jawności postępowania sądowego stanowią przepisy przewidujące, że rozpoznawanie spraw na rozprawie jest zasadą postępowania sądowoadministracyjnego (art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.). Rozprawa jest zasadniczą fazą postępowania sądowoadministracyjnego, podczas której strony zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Na rozprawie strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków (art. 106 § 1 p.p.s.a.). Prawo do publicznej rozprawy nie ma jednak charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu nie tylko na podstawie art. 45 ust. 2 Konstytucji, ale również ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skoro bowiem jednym z elementów prawa do sądu jest prawo do jawnego postępowania sądowego, to należy uznać, że prawo to może być ograniczone na ogólnych warunkach przewidzianych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a zatem ze względu na m.in. zdrowie publiczne (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1802/21). W przypadkach określonych w przepisach szczególnych rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym a nie na rozprawie, nie stanowi zatem naruszenia podstawowych uprawnień procesowych strony. Art. 15zzs4 ust. 3 u.COVID stanowi taki właśnie przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. (por. uchwałę NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, ONSAiWSA 2021/3/35). Nie jest zatem zasadne kwestionowanie samej możliwości skierowania sprawy na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 u.COVID. Odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno jednak następować z zachowaniem wymogu rzetelnego procesu sądowego, za najważniejsze zaś dla zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego należy uznać zagwarantowanie prawa do obrony (por. m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3462/21). Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że prawo to zostało skarżącej zagwarantowane. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a orzeczenie doręczono razem z zarządzeniem o skierowaniu na to posiedzenie niejawne, ale wcześniejszy przebieg tego postępowania, w którym skarżąca aktywnie uczestniczyła dowodzi, że w niniejszej sprawie nie zostało naruszone prawo skarżącej do sądu. Z akt niniejszej sprawy wynika mianowicie, że odpis odpowiedzi na skargę doręczono skarżącej 3 sierpnia 2020 r., skarżąca miała zatem możliwość wypowiedzenia się co do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi. Z akt sprawy wynika też, że następnie, w wykonaniu zarządzenia z 27 lipca 2020 r., pismem z 31 lipca 2020 r. sekretariat Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiadomił skarżącą, że w sprawie został zgłoszony przez Ministra Aktywów Państwowych wniosek o skierowanie skargi do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i że sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Pismem z 11 sierpnia 2020 r. skarżąca zażądała rozpoznania sprawy na rozprawie. Zarządzeniem z 2 września 2020 r. wyznaczono termin rozprawy na 14 października 2020 r. Zawiadomienie o rozprawie zostało skarżącej doręczone 10 września 2020 r. Pismem z 6 października 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o odroczenie rozprawy do czasu rozpatrzenia przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców wniosku skarżącej o przystąpienie do postępowania. Zarządzeniem z 7 października 2020 r. Przewodniczący Wydziału VI w odpowiedzi na pismo z 6 października 2020 r. zarządził o poinformowaniu skarżącej, że wskazane w ww. piśmie okoliczności nie uzasadniają zmiany terminu rozprawy wyznaczonej na 14 października 2020 r. Zarządzeniem z 9 października 2020 r. z uwagi na rozszerzenie na terytorium całego kraju obszaru żółtego w związku ze znacznym wzrostem liczby zakażeń koronawirusem i wynikające stąd nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w sytuacji wyznaczenia rozprawy, przy jednoczesnym braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, zarządzono przeprowadzenie 14 października 2020 r. posiedzenia niejawnego. Pismem z 9 października 2020 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił o wstąpieniu do postępowania. Treść stanowiska Rzecznika była skarżącej znana i miała możliwość odniesienia się do niej przed rozpoznaniem sprawy. Pismem z 12 października 2020 r. skarżąca złożyła m.in. "Sprzeciw" od zarządzenia Przewodniczącego o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Zarządzeniem z 14 października 2020 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia niejawnego i przekazano sprawę do rozpoznania na rozprawie, ale następnie - w związku z ustaleniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1871) i wynikającym stąd nadmiernym zagrożeniem dla zdrowia osób w sytuacji wyznaczenia rozprawy, co skutkuje wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń nakazów i zakazów, przy jednoczesnym braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość oraz mając na względzie zalecenia właściwych organów sanitarno - epidemiologicznych wydanych wobec istotnego zagrożenia wirusem SARS-CoV-2 zarządzeniem z 15 grudnia 2020 r. - zarządzono o przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego 20 stycznia 2021 r. i wskazano, by odpis zarządzenia doręczyć stronom lub ich pełnomocnikom wraz z doręczeniem odpisu orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że nieważność postępowania uregulowana w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji strona nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska, (wyrok NSA z 9 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 2822/21). W niniejszej sprawie Skarżąca miała możliwość ustosunkowania się do odpowiedzi organu na skargę i pisma uczestnika, została też poinformowana o tym, że sprawa zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Przebieg postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego wyroku dowodzi zatem, że skarżąca nie została pozbawiona możliwości zajęcia stanowiska przed rozpoznaniem sprawy, a tym samym nie pozbawiono jej możności obrony swych praw. Rozstrzygnięcie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym nie jest więc dotknięte wadą nieważności, nie doszło też do zarzucanego skargą kasacyjną naruszenia art. 15 zzzs4 ust. 3 uCOVID oraz art. 45 w zw. z art. 2 Konstytucji. Wobec niestwierdzenia w niniejszej sprawie wad nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że może on badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny podniesiony w punkcie 2 tiret czwarte petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie wyroku polegające na lakonicznej argumentacji stanowiącej powtórzenie argumentacji organu i brak odniesienia się do określonych kwestii podnoszonych przez spółkę w skardze. Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W sposób wystarczający Sąd przedstawił w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej wyroku WSA w kwestionowanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd nie ograniczył się wyłącznie do powtórzenia argumentacji Ministra. W tej sprawie Sąd w całości podzielił pogląd organu, ale jednocześnie - zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem - dokonał jego oceny, zarówno co do prawidłowości przeprowadzonego w tej sprawie postępowania, jak i wykładni prawa materialnego, co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. niezasadnym. Niezasadny jest w konsekwencji także podniesiony w punkcie 2 tiret piąte skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów podnoszonych przez spółkę. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w tym przepisie, oznacza jedynie to, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08). Skarżąca kasacyjnie Spółka takiego naruszenia nie wykazała. W ocenie NSA nie są zasadne także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego (punkt 1 tiret pierwsze – piąte petitum skargi kasacyjnej). Przedmiot tych zarzutów i kierunek argumentacji pozostaje w ścisłym związku, skarżąca kasacyjnie nie podważa bowiem ustaleń organu co do tego, że nie dopełniła obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w terminie (a więc była podstawa do nałożenia kary), a jedynie zarzuca organowi brak miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej i nieodstąpienie od tej kary, pomimo że samo naruszenie było znikome, a zastosowana kara była nieproporcjonalna. Mając na względzie powyższy związek treściowy sformułowanych w niniejszej skardze kasacyjnej zarzutów materialnoprawnych, poddane one zostały kontroli kasacyjnej łącznie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo w tej sprawie przyjęto, że nie zachodziły przesłanki do miarkowania wysokości kary, ani do odstąpienia od jej nałożenia. NSA podziela wyrażany w doktrynie i w dotychczasowym orzecznictwie pogląd, że art. 189d k.p.a. zawierający przesłanki miarkowania wysokości kary może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje pewien zakres dyskrecjonalności organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej (por. np. wyroki NSA: z 19 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1660/21; z 9 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 700/20; A. Wróbel, komentarz do art. 189d k.p.a., w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2023 r.; P. M. Przybysz, komentarz do art. 189d k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el 2023 r.). Przepis art. 189d k.p.a. nie może zatem mieć zastosowania w przypadkach, gdy przepis szczególny przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się karę w wysokości ściśle określonej w ustawie. A tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Art. 63 ust. 1 pkt 1a przewiduje mianowicie, że "Karze pieniężnej podlega ten kto nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12", natomiast z art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach wynika, że "w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1a, kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należną kwotą opłaty zapasowej". Art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach przewiduje zatem sztywną wysokość sankcji: dwukrotność należnej opłaty zapasowej. Przepis ten to zatem "przepis odrębny" w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., regulujący przesłanki wymiaru kary, wyłączając zastosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. w tej sprawie. Zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. "Administracyjne kary pieniężne" wyznacza bowiem art. 189a przewidując w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, zaś w § 2, że przepisów tego działu w tym zakresie nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej. Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika zatem, że uregulowanie w odrębnych przepisach zagadnień wymienionych § 2 oznacza, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że przepisy Działu IVa nie mają zastosowania niezależnie od tego, czy zakres normowania w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych w § 2 jest węższy lub szerszy od zakresu ich normowania w przepisach Działu IVa, ani też od tego, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny czy odmienny (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Skoro zatem ustalając wysokość kary za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej organ nie ma żadnych możliwości ustalenia innej kwoty (należna kwota opłaty zapasowej wynika z deklaracji złożonej przez Skarżącą, a kara w wysokości jej dwukrotności ustalana jest w wyniku pomnożenia tej kwoty przez 2), wykluczona jest możliwość posługiwania się dyrektywami wymiaru kary unormowanymi w art. 189d k.p.a. Zasadnie zatem uznał Sąd w niniejszej sprawie, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie znajdą uzupełniającego zastosowania w zakresie przesłanek wymiaru kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej, gdyż nie zaktualizowały się określone w art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania tych przesłanek. Wysokość tej kary została przesądzona przez ustawodawcę i nie ma tu miejsca na modyfikowanie jej wysokości przez organ. Dlatego nieuzasadnione są zarzuty skargi w tym zakresie. Nie zachodziły też podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Powołany w skardze kasacyjnej art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przewiduje, że "Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa". Z literalnego brzmienia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa, jak i zaprzestania naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że w tej sprawie nie zachodziła przesłanka zaprzestania naruszenia, gdyż odnosi się ono wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, a nie do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych lub skutkowych (zob. A. Wróbel, t. 5-6 komentarza do art. 189f k.p.a., w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2022). Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma zatem zastosowania do zachowania polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu, gdyż w takim przypadku nie można mówić o zaprzestaniu popełniania deliktu (zob. A. Cebera, J.G. Firlus, t. 4 komentarza do art. 189f k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, WKP 2019). Jednostkowy delikt popełnia się, i tego stanu naruszenia nie można już cofnąć. W niniejszej sprawie czyn, za który nałożono sporną karę pieniężną, tj. naruszenie sankcjonowanego obowiązku uiszczenia w terminie opłaty zapasowej, ma charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega bowiem na braku uiszczenia tej opłaty w terminie, wraz z którym dochodzi do stanu niezgodnego z prawem. W odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zatem zastosowania, ze względu na charakter popełnionego naruszenia. Nie ma bowiem możliwości usunięcia naruszenia po upływie terminu. Wykonanie obowiązku po terminie nie stanowi usunięcia skutków tego naruszenia ani też zaprzestania naruszenia. Oznacza to brak podstaw do stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia w terminie opłaty zapasowej, określone nim przesłanki muszą się bowiem ziścić łącznie. Już tylko z tego powodu zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na istnienie podstaw do odstąpienia od nałożenia kary nie mogą być uwzględnione. W ocenie NSA prawidłowa była też jednak ocena przez Sąd, że nie doszło do spełnienia drugiej z wymaganych przez art. 189f k.p.a. przesłanki, zasadnie bowiem uznano, że waga naruszenia nie była znikoma. Oceniając tę przesłankę prawidłowo Sąd wziął pod uwagę czas trwania naruszenia (ilość dni o jaką spóźniła się z zapłatą skarżąca), a także inne elementy przedmiotowe, w tym w szczególności wagę dobra chronionego oraz znaczenie następstw naruszenia (bezpieczeństwo paliwowe państwa), a także cel zastosowanej sankcji (prewencja indywidualna i generalna). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nie jest zasadny pogląd skarżącej kasacyjnie o możliwości i zasadności zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło też do naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności z powodu braku miarkowania kary. Zasada proporcjonalności przewidziana w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP jest adresowana do ustawodawcy, ale powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa i musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. Biorąc pod uwagę dotkliwość sankcji przewidzianych przez ustawodawcę, konieczne jest wnikliwe i staranne badanie każdej sprawy przez organy administracji publicznej, z uwzględnieniem wszelkich jej okoliczności. Stosowanie kar jednoznacznie określonych ustawowo jest regułą prawa administracyjnego i w tej sprawie wymierzona kara nie naruszała zasad przewidzianych ustawą. Z tego powodu rozpoznawany zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony. Mając powyższe na uwadze, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Zasądzona kwota 8100 zł stanowi zwrot kosztów wynagrodzenia z tytułu udziału w rozprawie profesjonalnego pełnomocnika, który nie występował przed Sądem pierwszej instancji (punkt 2 sentencji).