Sygnatura
II GSK 1810/25
II GSK 1810/25 - Wyrok NSA z 2026-04-16
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Skoczylas sędzia NSA Dariusz Zalewski sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp.k. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1912/24 w sprawie ze skargi M. Sp.k. w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr BOL.610.345.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. Sp.k. w C. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 lutego 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1912/24 oddalił wniesioną przez M. spółka komandytowa w C. skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z 19 kwietnia 2024 r. (nr BOL.610.345.2023), utrzymującą w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 23 listopada 2023 r. (nr 18/Kgr/kp/2023) o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 2.180 zł w związku z wprowadzeniem do obrotu artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej. W wyroku tym Sąd I instancji odwołując się do akt sprawy podał, że w dniu 16 października 2023 r. upoważniony inspektor Wojewódzkiej Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Lublinie przeprowadził kontrolę jakości handlowej 22.000 kg nasion lnu, transportowanych w 22 workach typu Big-Bag importowanych z Ukrainy na środku transportu - samochodzie ciężarowym o numerze rejestracyjnym [...], zgłoszonych do kontroli przez przedstawiciela skarżącej Spółki tj. T. Sp. z o.o. w T. W trakcie kontroli stwierdzono w badanej partii nasion lnu obecność żywych szkodników (co udokumentowano w protokole kontroli z 16 października 2023 r., do którego skarżąca nie wniosła uwag). W tych okolicznościach faktycznych Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z 16 października 2023 r. (nr 18/Kgr/kp/2023), na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1980; zwanej dalej: "u.j.h.") wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną w wysokości 2.180 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego (partii 22.000 kg nasion lnu) niespełniającego wymagań jakości handlowej. Organ podał, że w myśl art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Ten przepis stanowi, że "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Zdaniem organu, posiadanie spornej partii artykułu rolno-spożywczego na polskim przejściu granicznym (w Hrebennem), a więc po dokonanej odprawie granicznej przez stronę ukraińską, jest równoznaczne z wprowadzeniem danego artykuły rolno-spożywczego do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego (...), to na podmiotach działających na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, ciąży zapewnienie zgodności tej ży ności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W praktyce oznacza to możliwość wymierzania kar z art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych każdemu przedsiębiorcy wprowadzającemu do obrotu z przeznaczeniem dla konsumenta środek spożywczy o nieodpowiedniej jakości handlowej, nawet przedsiębiorcy prowadzącemu sprzedaż, który nie miał wpływu na proces produkcji czy oznakowanie. Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych dodał, że wydanie w stosunku do importera danego artykułu rolno-spożywczego decyzji zakazującej wprowadzenia do obrotu tego artykułu (art. 30 ust. 1 ustawy o jakości handlowej) i w związku z tym nieprzyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny, nie oznacza, że nie nastąpił wywóz tego artykułu z Ukrainy z zamiarem jego wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ podkreślił, że dopuszczenie do obrotu w rozumieniu przepisów prawa celnego jest pojęciowo różne od wprowadzenia do obrotu w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego, gdzie z wprowadzeniem do obrotu mamy do czynienia w każdym przypadku posiadania żywności lub paszy w celu sprzedaży. M. spółka komandytowa w C. złożyła odwołanie od tej decyzji. Odwołująca się podniosła m. in., że dostawa towaru następowała na warunkach DAP Incoterms 2020 z dostawą do jej magazynu w G.. Towar był transportowany przez przewoźnika na zlecenie sprzedawcy z Ukrainy do Polski przez przejście drogowe w Hrebennem i w chwili jego kontroli był w posiadaniu przewoźnika tj. A. z O. W związku z wydaną decyzją zakwestionowana partia lnu zostawała wywieziona na Ukrainę, tym samym towar nigdy nie został dopuszczony i wprowadzony do obrotu na terytorium Unii Europejskiej. Skarżąca podkreśliła, że skoro dostawa odbywała się na zasadzie klauzuli DAP-Intercoms 2020 do jej magazynu w Górze Kalwarii, to dopiero po dostarczeniu towaru do tego miejsca Spółka mogła ten towar odebrać i nim dysponować, a tym samym wprowadzać do obrotu. Przed dostawą towaru do jej magazynu nie była ona posiadaczem nasion lnu oraz nie miała żądnej możliwości oferowania go do sprzedaży, dysponowania nim w innej formie. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych decyzją z 19 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zasadniczego zarzutu Spółki, zgodnie z którym, nie można uznać jej za podmiot, który wprowadził sporny artykuł do obrotu na terytorium Polski, organ odwoławczy podał, że skarżąca niewątpliwie była importerem nasion lnu, w związku z czym stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, odpowiada za jego jakość handlową. Na użytek zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, przez wprowadzającego do obrotu artykułu rolno-spożywcze należy rozumieć każdego, kto dokonuje wyżej wymienionych czynności, a zatem również dystrybutora czy sprzedawcę niebędącego producentem artykułu oferowanego do sprzedaży (zob. wyroki NSA z 7 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1916/14 i z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 276/20). Stosownie bowiem do treści art. 3 pkt 4 u.j.h., obrót oznacza czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, który stanowi, że "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Zdaniem organu, wskazana na dokumentach handlowych reguła DAP nie oznacza, że sprzedający, który jest odpowiedzialny za dostarczenie towaru do wskazanego miejsca, ponosi odpowiedzialność za jakość handlową artykułów rolno-spożywczych importowanych przez stronę. To skarżąca – jako importer – jest właścicielem nasion, niezależnie od zastosowanych międzynarodowych reguł handlu i to ona – jako wprowadzający do obrotu – została wymieniona w zgłoszeniu do kontroli jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych przywożonych z zagranicy. Główny Inspektor podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, że sam fakt posiadania artykułu rolno-spożywczego na polskim przejściu granicznym (po dokonaniu odprawy granicznej przez stronę ukraińską) jest równoznaczny z wprowadzeniem tego artykułu rolno-spożywczego do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, odwołując się w tym zakresie do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 czerwca 2023 r. o sygn. akt: II GSK 276/20. Tym samym, to Spółka odpowiada za jakość handlową importowanych nasion lnu i dopuszczalne jest wydanie w stosunku do niej decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., w sytuacji, gdy uprzednio została wydana decyzja z art. 30 ust. 1 u.j.h. i produkt nie został dopuszczony do obrotu w rozumieniu przepisów prawa celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę Spółki na tę ostateczną decyzję GIJHARS podniósł, że w orzecznictwie NSA (zob. wyroki z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1140/15 i z 25 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1151/19) przyjmuje się, że w świetle literalnego brzmienia art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, skoro na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zobowiązane są zapewnić zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów, to znaczy że na każdym z podmiotów działających na tym rynku - od producenta aż po sprzedawcę detalicznego - spoczywa określony przepisem obowiązek. Z punktu widzenia definicji wprowadzenia do obrotu istotne jest bowiem jedynie dokonanie określonych w tej definicji czynności takich między innymi jak posiadanie żywności w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży, dystrybucja czy sprzedaż artykułów rolno-spożywczych. Tym samym sprowadzenie na terytorium Polski spornej partii artykułu rolno-spożywczego przez skarżącą, z przeznaczeniem do sprzedaży, wskazuje na nią jako podmiot sprowadzający określony produkt, oferujący ten produkt do sprzedaży, który tym samym jest w posiadaniu żywności w celu jej sprzedaży, a to oznacza, że na tym etapie produkt jest pod kontrolą skarżącej. Natomiast skoro kara pieniężna nie jest efektem przypisania podmiotowi sprowadzającemu sporny towar w celu dalszej sprzedaży, odpowiedzialności za to, że w spornej partii znajdowały się żywe szkodniki, lecz za wprowadzenie tego nie spełniającego wymagań jakości handlowej towaru do obrotu, to nie ulega wątpliwości, że podmiot ten odpowiada za ten etap pozostawania produktu rolno-spożywczego pod jego kontrolą. Powyższe oznacza, że sam fakt zachowania wypełniającego znamiona deliktu administracyjnego, które określone są w art.40a ust.1 pkt 3 u.j.h., a więc zachowania naruszającego wynikającą z przepisu sankcjonowanego normę zakazu wprowadzania do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, uzasadnia zastosowanie sankcji administracyjnej wobec podmiotu naruszającego tenże zakaz. Wprowadzenie towarów na obszar celny Wspólnoty ma miejsce z chwilą faktycznego przywozu towaru, a więc wraz z momentem faktycznego przekroczenia wspólnotowej granicy zewnętrznej. Od chwili faktycznego przekroczenia granicy towar objęty zostaje dozorem celnym. Z tych względów kontrola jakości połączona z kontrolą graniczną, o której mowa w art.17 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy o jakości handlowej w przypadku stwierdzenia niewłaściwej jakości handlowej produktu rolno-spożywczego obliguje do wydania decyzji o charakterze zabezpieczającym a zakazującym wprowadzenia takiego artykułu do obrotu (art.30 ust.1 tej ustawy). W konkluzji Sąd stwierdził, że organy obydwu instancji prawidłowo uznały, że sporny produkt nie odpowiada wymaganiom jakości, a zatem zachodzą podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. M. spółka komandytowa w C. złożyła skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając go w całości. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji: I naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 329, obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a.") polegające na niedokładnym zbadaniu sprawy oraz niepełnym i częściowo błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi, przy bezkrytycznym przyjęciu ustaleń organów wydających decyzje w niniejszej sprawie jako prawidłowych i przyjęcie ich za podstawę oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia co skutkowało nieprawidłowym uzasadnieniem wyroku, w szczególności poprzez: 1. akceptację błędów popełnionych przez organy w zakresie zastosowania przepisów postępowania (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.) i niedostateczne rozpatrzenie całego materiału dowodowego skutkujące błędnym przyjęciem, że: a) skarżąca wprowadziła do obrotu nasiona lnu z żywymi szkodnikami, mimo że Spółka nie była nigdy właścicielem ani dysponentem lub posiadaczem tego towaru, ponieważ była nim "A." zobowiązana z mocy umowy do dostarczenia nasion lnu do magazynu skarżącej w Górze Kalwarii, ani też nie posiadała żywności w celu sprzedaży, nie oferowała do sprzedaży, nie prowadziła dystrybucji ani sprzedaży spornego towaru, a tym samym nie wprowadziła do obrotu nasion lnu z żywymi szkodnikami, b) nasiona lnu zostały wprowadzone do obrotu, podczas gdy zakazano tego decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 16 października 2023 r. i decyzja ta została wykonana, 2. nie odniesienie się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przez organy: a) art. 40a ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i w zw. z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, przez błędną ich wykładnię i wymierzenie kary pieniężnej podmiotowi, który nie był jeszcze posiadaczem, ani nie wprowadził do obrotu artykułu rolno-spożywczego oraz pomimo niewprowadzenia tego artykułu do obrotu, b) art. 8 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności poprzez uznanie, że skarżąca winna zapewnić przestrzeganie wymogów prawa i przepisów krajowych przez "A." SA, podczas gdy podmiot nie był i nie jest przedsiębiorstwem pod jej kontrolą, c) art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że na wszystkich podmiotach działających w "łańcuchu" produkcji, przetwarzania i dystrybucji, w każdym etapie tego procesu ciąży zapewnienie zgodności tej żywności lub pasz z wymogami prawa, - i ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w tym prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia (WE) nr 178/2022, co uniemożliwia skarżącej poznanie motywów i podstaw dla nieuwzględnienia tych zarzutów oraz uniemożliwia kontrolę instancyjną, II. naruszenie art. 40a ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i w zw. z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, przez ich błędną wykładnię i uznanie, że "sprowadzenie była podmiotem który w momencie kontroli który nie był jeszcze posiadaczem, ani nie wprowadził do obrotu artykułu rolno-spożywczego oraz pomimo niewprowadzenia tego artykułu do obrotu". Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. GIJHARS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz od skarżącej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Rozważania w niniejszej sprawie rozpocząć należy od przypomnienia, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym. Musi więc odpowiadać określonym wymaganiom m. in. co do sposobu stawiania zarzutów. Spełnienie tych wymagań w dużym stopniu warunkuje jej skuteczność, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Powoduje to konieczność precyzyjnego wskazania, które przepisy prawa zostały naruszone i na czym naruszenie polegało. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że po pierwsze, Sąd ten nie może poddać kontroli niezaskarżoną część orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i po drugie, że jest w pełni związany podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Jednym ze szczególnych wymagań jakie ustawodawca stawia skardze kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na jednoznacznym wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez sąd I instancji, z jednoczesnym oznaczeniem formy tego naruszenia określonej w art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W skardze kasacyjnej wnosząca tę skargę zarzuciła Sądowi I instancji błędną wykładnię przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i w zw. z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. W związku z tym Spółka powinna odnosząc się do stanowiska przyjętego przez Sąd sprecyzować także własne stanowisko w tej kwestii, czyli wskazać właściwe według niej znaczenie interpretowanego przepisu, co oznacza potrzebę podjęcia polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04, Lex nr 186863; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06, Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06, Lex nr 281385, z 29 września 2025 r., II GSK 97/25). Spółka wnosząca skargę kasacyjną nie wywiązała się z tego obowiązku. Niemniej jednak NSA podkreśla, że w prawie żywnościowym obowiązuje zasada, że odpowiedzialność za jakość produktu ponoszą podmioty będące uczestnikami łańcucha żywnościowego. Stosownie do treści art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów (ust. 1). Państwa członkowskie wprowadzają w życie prawo żywnościowe oraz monitorują i kontrolują przestrzeganie przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz odpowiednich wymogów prawa żywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. (zdanie pierwsze ust. 2). Z punktu widzenia definicji wprowadzenia do obrotu istotne jest jedynie dokonanie określonych w tej definicji czynności, takich między innymi, jak posiadanie żywności w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży, dystrybucja czy sprzedaż artykułów rolno-spożywczych. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1140/15; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1151/19). Taka wykładnia powyższego przepisu uwzględnia cel tej regulacji prawnej, określony między innymi w preambule do rozporządzenia 178/2002, którym jest wysoki poziom ochrony zdrowia, odpowiedni dla rozwoju prawa żywnościowego (pkt 8 preambuły), zapewnienie bezpieczeństwa żywności, przy uwzględnieniu wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności, począwszy od produkcji podstawowej, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta (pkt 12 preambuły). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podzielić należy pogląd wyrażony przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że na użytek zastosowania sankcji przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., za wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spożywcze należy uznać każdego, kto dokonuje czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. Według tego ostatniego przepisu wprowadzenie na rynek (czyli wprowadzenie do obrotu) oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania (zob. wyroki NSA 7 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1916/14; wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., II GSK 276/20, na które powołał się również WSA w uzasadnieniu wyroku). W rozpatrywanej sprawie sporną kwestią jest potraktowanie Spółki wnoszącej skargę kasacyjną jako podmiotu mieszczącego się w dyspozycji art. 3 pkt 8 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (wprowadzającego towar na rynek). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawnych podmiotem wprowadzającym towar do obrotu (na rynek) była wnosząca skargę kasacyjną, jako że była posiadaczem tego towaru. Posiadanie w znaczeniu prawnym to władanie rzeczą dla siebie, we własnym imieniu, czyli jak podmiot mający ustalone prawo do rzeczy. W tym pojęciu władania mieści się faktyczna kontrola nad rzeczą, korzystanie, dysponowanie, decydowanie o dostępie do rzeczy. Z akt sprawy wynika, że towar w postaci nasion lnu został zgłoszony do kontroli celnej przez przedstawiciela skarżącej Spółki tj. T. Sp. z o.o. w T., co oznacza, że podmiotem składającym zgłoszenie celne (importerem) była spółka skarżąca. Według art. 158 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej UKC) zgłoszenie celne może być złożone dopiero po przedstawieniu towarów organom celnym. Przedstawienie towarów organom celnym obejmuje zaś powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego oraz udostępnienie tych towarów do kontroli celnej (art. 5 pkt 33 UKC). Ponadto art. 172 ust. 1 UKC stanowi, że zgłoszenia celne spełniające warunki określone w niniejszym rozdziale są niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, pod warunkiem że towary, których dotyczą, zostały przedstawione organom celnym. Wymienione czynności procedury celnej - zgłoszenie celne, wyrażające zamiar objęcia (poddania) towaru określonej procedurze celnej (art. 5 pkt 15 UKC) oraz przedstawienie towaru organom celnym, dokonywane przez składającego zgłoszenie celne bądź inny podmiot działający w jego imieniu są niewątpliwie wyrazem faktycznego władania (dysponowania albo rozporządzania) towarem przez zgłaszającego. Wskazują więc na niego jako posiadacza tego towaru. Dlatego też zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, że Spółka nie była nigdy właścicielem ani dysponentem lub posiadaczem tego towaru, ponieważ była nim "ANKO-AGROTRADE" zobowiązana z mocy umowy do dostarczenia nasion lnu do magazynu skarżącej w Górze Kalwarii. Warunki dostawy towarów DAP Incoterms 2020, na które powołuje się wnosząca skargę kasacyjną określają zasady podziały kosztów i ryzyka między sprzedającym a kupującym w transporcie towarów, które z założenia mają ograniczyć nieporozumienia pomiędzy dostawcami i odbiorcami towarów, pochodzącymi z różnych krajów. W ramach warunków dostawy DAP (Delivered At Place) sprzedawca dostarcza towar w umówione miejsce docelowe, ponosząc koszty i ryzyko transportu, a ryzyko i koszty rozładunku przechodzą na kupującego w momencie, gdy towar jest gotowy do rozładowania. Należy podkreślić, że podział obowiązków i odpowiedzialności za ładunek w trakcie transportu pomiędzy kupującym i sprzedającym pozostaje bez wpływu na status importera i odpowiedzialność za produkt. Sąd I instancji prawidłowo również stwierdził, że sam fakt dopuszczenia się deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., a więc wprowadzanie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, uzasadnia zastosowanie sankcji administracyjnej wobec podmiotu naruszającego ten zakaz. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz.Urz.C.331 z 30 grudnia 2006 r., s. 14) wydanym w trybie prejudycjalnym uznał, że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość także w sytuacji, gdy jako dystrybutor wprowadza towar do obrotu, w jakości takiej jakiej został mu dostarczony przez producenta towaru. Z tych wszystkich powodów sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego jest nieuzasadniony. Zdaniem NSA zarzut naruszenia prawa procesowego przez Sąd I instancji tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a., również nie jest usprawiedliwiony. Według art. 141 § 4 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyroki NSA z: 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 138/25, z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2631/21, z 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 774/22). Zdaniem NSA żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. WSA przedstawił w nim w szczególności stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga skarżącej nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. Należy mieć również na uwadze, że Sąd I instancji nie ma obowiązku szczegółowego odniesienia się do każdego zarzutu i twierdzenia skargi. Powinien przede wszystkim wskazać i wyjaśnić te okoliczności faktyczne i prawne, które przyjął za podstawę swego rozstrzygnięcia Natomiast fakt, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu I instancji, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowią skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można tracić z pola widzenia, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (por. np. wyroki NSA z dnia: 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15). Co istotne, a czego nie dostrzega wnosząca skargę kasacyjną, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA z: 2 października 2019 r, sygn. akt II OSK 2708/17; 12 września 2018 r., sygn. akt I GSK 971/18), a taką próbę podejmuje skarżąca wywodząc m. in., że sąd I instancji bezkrytycznie przyjął ustalenia organów za prawidłowe i wskazując, że nie była posiadaczem spornego towaru, a w konsekwencji podmiotem wprowadzającym go do obrotu, ponieważ jego dostawa odbywała się na podstawie klauzuli DAP-Intercoms 2020 do magazynu skarżącej w Górze Kalwarii, co oznacza, że dopiero po dostarczeniu towaru do tego miejsca spółka stała się jego posiadaczem i mogła nim dysponować oraz wprowadzać go do obrotu. Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w ogóle nie był przez Sąd I instancji stosowany. Należy wyjaśnić, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie tego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego orzeczenia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej (zob. np. wyroki NSA z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 117/24 i z 24 lutego 2026 r., III OSK 880.23 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, jak już powiedziano, WSA w Warszawie nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W niniejszej sprawie skoro sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej (a skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie tej oceny), to nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej. Mając to wszystko na uwadze, NSA uznał, w ramach kontroli zaskarżonego wyroku przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił tę skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w oparciu o art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 sierpnia 2025
- Symbol z opisem
- 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych
- Sędziowie
- Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Dariusz Zalewski Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - t.j.
art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 4 · Dz.U. 2021 poz. 630
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny