Sygnatura
II GSK 2362/21
II GSK 2362/21 - Wyrok NSA z 2025-10-30
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 30 października 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 137/21 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17 listopada 2020 r. nr EA b-1344/1100/20 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 23 lipca 2020 r. L.dz. B-II-VT-1006102/20; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. W. 1240 (tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 137/21 oddalił skargę K.W. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej: KGP) z 17 listopada 2020 r. nr EA b-1344/1100/20 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. WSA za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie (dalej: KWP), w związku z informacją, że została wszczęta wobec skarżącego procedura Niebieskiej Karty, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955 ze zm.; dalej: u.b.a.), wezwał go do przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. Skarżący wezwanie zrealizował i przedłożył dwa orzeczenia stwierdzające, że może dysponować bronią. KWP, w oparciu o art. 15h ust. 1 i 2 u.b.a., złożył od nich odwołania. Z ostatecznego orzeczenia psychologicznego, wydanego przez psycholog K.K. z 24 lutego 2020 r. [...] wynikało, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Z uwagi na powyższe KWP decyzją z 23 lipca 2020 r. – na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. – orzekł o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. W wyniku wniesionego odwołania KGP decyzją z 17 listopada 2020 r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. – utrzymał w mocy decyzję KWP. W uzasadnieniu decyzji KGP wskazał, że orzeczenie psychologiczne z 24 lutego 2020 r., [...], wydane wskutek procedury odwoławczej, jest ostateczne i przesądza o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Wynika z niego, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Powyższe orzeczenie jest wiążące dla organu Policji, gdyż wyeliminowało z obrotu prawnego orzeczenie psychologiczne z 30 grudnia 2019 r. [...] wydane w pierwszej instancji przez psycholog dr S.G., które nie ma decydującej mocy dowodowej i wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek nałożony na stronę na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a. obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o zdolności do dysponowania bronią w dwóch różnych zakresach, tj. lekarskiego i psychologicznego. Okoliczność, że skarżący uzyskał pozytywne orzeczenia psychologiczne i lekarskie w pierwszej instancji, nie przesądza o zachowaniu pozwolenia na broń palną ani żadne kolejne wydane w pierwszej instancji w sytuacji, gdy orzeczenie psychologiczne w drugiej instancji uzyskał negatywne. KGP podkreślił, że dla rozstrzygnięcia nie miało znaczenia to, że procedura Niebieskiej Karty została wobec skarżącego zakończona, ponieważ ta okoliczności, nie jest powodem cofnięcia pozwolenia. Powodem takim jest orzeczenie psychologiczne wydane w drugiej instancji, stwierdzające, że skarżący nie może dysponować bronią. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę na decyzję KGP z 17 listopada 2020 r. W ocenie WSA, poczynione przez organy ustalenia faktyczne wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez nie ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów prawa nie budzi zastrzeżeń. Następnie WSA przedstawił unormowania prawne dotyczące wydawania pozwolenia na broń, tj. przepisy art. 15 ust. 1 pkt 2-4, ust. 3 i ust. 5 u.b.a. Wskazując, że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, tj. osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), osób wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3), uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4). Przepisy art. 15a-15h u u.b.a. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenie na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2019 r. poz. 1562; dalej: rozporządzenie), określają kompleksowo tryb i sposób ustalania zdrowotnej zdolności do dysponowania bronią. Przepisy te przewidują, m.in. jakie badania powinny i mogą być przeprowadzone przed wydaniem przez upoważnionego orzecznika stosownego orzeczenia. WSA podkreślił, że wydawane jest jedno orzeczenie psychologiczne, obejmujące badanie, czy posiadacz pozwolenia na broń lub osoba ubiegająca się o pozwolenie, wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a.) oraz jedno orzeczenie lekarskie, obejmujące łącznie ocenę zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a.). Od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji osobie poddanej badaniom oraz organowi Policji przysługuje odwołanie. W przypadku jego wniesienia przymiot ostateczności uzyskują orzeczenia wydane w drugiej instancji (art. 15h ust. 7 u.b.a.). Orzeczenia te uchylają zatem moc dowodową orzeczeń je poprzedzających. W ten sposób zamknięta zostaje przewidziana przez ustawodawcę ścieżka służąca ustalaniu posiadania przez określoną osobę zdolności do dysponowania bronią. Przepisy te stanowią, że w razie przedstawienia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, z których wynikać będzie, że należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a., właściwy organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu jej pozwolenia na broń. Mając na uwadze treść przywołanych przepisów, WSA wskazał, że podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego było wydanie względem skarżącego ostatecznego orzeczenia psychologicznego z 24 lutego 2020 r. [...], z którego wynikało, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. WSA podkreślił, że odwołanie złożone przez KWP od orzeczenia lekarskiego spełnia przesłanki, o których mowa w art. 15h ust. 1 i 3 u.b.a. Orzeczenie psychologiczne z 24 lutego 2020 r. [...] zostało wydane przez upoważnionego psychologa, zgodnie ze wzorem zaświadczeń określonym w § 7 rozporządzenia, zgodnie z którym skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Stosownie do art. 15h ust. 7 u.b.a. – orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz lub psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią. Nie mają też kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub broń już posiadającej orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy (psychologów) w I i w II instancji. WSA podkreślił, że sądy administracyjne nie mają możliwości weryfikacji orzeczeń lekarskich (psychologicznych) w sprawach dotyczących pozwolenia na broń palną, zaś sprawowanie przez te sądy kontroli wobec decyzji dotyczących dysponowania bronią palną sprowadza się do kontroli tych decyzji pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem. Oznacza to, że sąd uprawniony jest do oceny, czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot, jak też do oceny kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia, tj. czy orzeczenie lekarskie (psychologiczne) zostało wydane przez uprawnionego lekarza (uprawnionego psychologa). Takiej oceny WSA dokonał i stwierdził, że kwestionowane orzeczenie wydane zostało przez podmiot upoważniony zgodnie z procedurą określoną w ustawie o broni. Sąd zaś nie posiada kompetencji do dokonywania oceny dokumentacji medycznej, rzetelności przeprowadzanych badań czy prawidłowości wyprowadzanych z nich wniosków w zakresie określonych schorzeń, gdyż nie dysponuje konieczną wiedzą medyczną w tym zakresie. Podsumowując, WSA uznał, że decyzje są zgodne z prawem. Przy czym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostawały zarzuty skargi dotyczące zakończenia procedury Niebieskiej Karty wobec skarżącego i niepostawienia mu zarzutów karnych, gdyż podstawę cofnięcia pozwolenia na broń stanowiło zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a., stwierdzonej omówionym wyżej orzeczeniem psychologicznym. Z tych wszystkich względów WSA – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – oddalił skargę jako bezzasadną. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył skarżący – reprezentowany przez adwokata – wnosząc o jego uchylenie w całości i decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów: I. prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: 1. art. 15 ust. 1 pkt 2-4 w zw. z art. 15b, art. 15c oraz art. 15h ust. 1, 2 i 3 ustawy o broni poprzez błędne uznanie, iż odwołania z 17 stycznia 2020 r. złożone przez KWP odpowiadają prawu, w sytuacji gdy treść ich jest taka sama, nieróżnicująca specyfiki zaświadczenia lekarskiego i psychologicznego, a nadto w treści zaświadczenia jest wskazana podstawa z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni (uzależnienie od alkoholu), a więc okoliczności ocenianej przez lekarza a nie psychologa; 2. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten znajduje automatycznie zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy okoliczności, które legły u podstaw złożenia odwołań z 17 stycznia 2020 r., tj. prowadzenie procedury Niebieskiej Karty w stosunku do skarżącego, zdezaktualizowała się w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, a nadto lekarz psycholog, która wydała orzeczenie z 24 lutego 2020 r., wydała 20 maja 2020 r. orzeczenia, które potwierdza pełną zdolność skarżącego do dysponowania bronią, a więc podważyła swoją wcześniejszą diagnozę; II. postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 1 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązków kontroli sądowo-administracyjnej w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej, podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących zarówno braku zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, jak i czasu trwania postępowania, tym bardziej, że organ II instancji nie wykonał żadnych czynności, w tym samym strona postępowania mogłaby złożyć stosowne wnioski dowodowe celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 2. art. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, albowiem KWP wszczął procedurę odwoławczą od orzeczenia lekarskiego [...] wydanego przez lek. O.A., a w aktach nie ma ostatecznego orzeczenia wydanego przez lekarza, jest tylko ostateczne orzeczenia psychologiczne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną KGP wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej skarżący zarzucił zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym zarzuty te oraz ich argumentacja zostały tak skonstruowane, że pozostają w ścisłym związku, a zatem celowym jest ich łączne rozpoznanie. Przed ich rozpoznaniem przypomnienia wymaga, że spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia prawidłowości cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. Powodem cofnięcia pozwolenia było wydanie ostatecznego orzeczenia psychologicznego z 24 lutego 2020 r. nr 3/2020 (po rozpoznaniu odwołania KWP), z którego wynikało, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Skarżący nie zgadza się z decyzjami organów, których prawidłowość wydania potwierdził zaskarżonym wyrokiem WSA, podnosząc trzy zasadnicze zarzuty. Pierwszy z zarzutów, sformułowany w punktach I.1 i II.2 petitum skargi kasacyjnej, polega na tym, że odwołania KWP z 17 stycznia 2020 r. nie odpowiadają prawu, gdyż ich treść jest taka sama, nieróżnicująca specyfiki zaświadczenia lekarskiego i psychologicznego, a nadto w treści odwołania od orzeczenia psychologicznego jest wskazana podstawa z art. 15 ust. 1 pkt 4 u.b.a. (uzależnienie od alkoholu), a więc okoliczności ocenianej przez lekarza a nie psychologa. Drugi z zarzutów, sformułowany w punktach I.2 i II.2 petitum skargi kasacyjnej, dotyczy niewłaściwej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i przyjęcia, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy okoliczności, które legły u podstaw złożenia odwołań z 17 stycznia 2020 r., tj. procedura Niebieskiej Karty, zdezaktualizowała się w dacie wydania decyzji przez KWP, a lekarz psycholog, która wydała orzeczenie z 24 lutego 2020 r., orzeczeniem z 20 maja 2020 r. potwierdziła zdolność skarżącego do dysponowania bronią. Trzeci z zarzutów, sformułowany w punkcie II.2 petitum skargi kasacyjnej, polega na wydaniu decyzji bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, ponieważ wszczęta przez KWP procedura odwoławcza od orzeczenia lekarskiego [...] nie zakończyła się. NSA uznaje opisane zarzuty za usprawiedliwione, przy czym najistotniejszy jest drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, że psycholog K.K. z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie, która wydała orzeczenie psychologiczne z 24 lutego 2020 r. [...] stwierdzające, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a., następnie – w ramach tego samego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie – wydała orzeczenie psychologiczne z 20 maja 2020 r. [...], w którym stwierdziła, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i może dysponować bronią. Co ważne, nie jest w sprawie kwestionowane, że obydwoma orzeczeniami organ pierwszej instancji (KWP) wydając decyzję z 23 lipca 2020 r., dysponował. Mając na uwadze powyższe, NSA wskazuje, że zakres postępowania wyjaśniającego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wyznaczały przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 3, a mianowicie jest osobą wykazującą istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Przepisy te miały zastosowanie z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 5 u.b.a.: w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń (...). Na podstawie art. 15a ust. 1 u.b.a. osoby, o których mowa w art. 15 ust. 5, są obowiązane do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Zgodnie z art. 15g ust. 1 u.b.a. psycholog upoważniony wydaje orzeczenie psychologiczne na podstawie wyników badań, o których mowa w art. 15a ust. 3 i 4. W myśl art. 15h ust. 1 u.b.a. od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. Odwołanie przysługuje osobie ubiegającej się o wydanie pozwolenia na broń oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (ust. 2). Orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w oparciu o przepisy ustawy stanowią podstawę do wydania przez właściwy organ Policji decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na broń albo cofnięcia pozwolenia na broń. W myśl art. 15h ust. 7 u.b.a. orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Analiza przepisów ustawy o broni i amunicji wskazuje, że dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń zostało przekazane wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach tej ustawy. Podkreślić przy tym należy, że z przepisów ustawy o broni i amunicji wynika także, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane w trybie określonym ustawie. Tryb ten, jak wyżej powiedziano, przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h u.b.a. Dopuszczalność odwołania, tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań psychologicznych (art. 15c u.b.a.) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i u.b.a.) są gwarancją rzetelności przeprowadzanych badań i wydawanych orzeczeń. Ustawa o broni i amunicji wprowadza zatem zamknięty katalog środków dowodowych, mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że tego rodzaju ograniczenie jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala (por. np. wyroki NSA: z 26 września 2019 r. sygn. akt II OSK 1606/18 i z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 839/18; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane wyroki tamże). Jednakże tego rodzaju ograniczenie nie oznacza, że orzeczenie psychologiczne (lekarskie) wydane w postępowaniu odwoławczym w żadnej sytuacji nie może być zmienione przez podmiot upoważniony do jego wydania. Przewidziany w ustawie tryb odwoławczy, dotyczący czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania psychologiczne, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia psychologiczne (lekarskie) nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie pozwolenia na broń czy cofnięcie takiego pozwolenia. W jednym z wyroków NSA trafnie wskazał, że orzeczenie lekarskie (tak samo jak psychologiczne) jest jedynie oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli. Nie można mu zatem przypisać skutków ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego (por. wyrok NSA z 4 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 3293/19). Zatem ostateczność orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie postępowania odwoławczego należy rozumieć jako niedopuszczalność dalszego jego kwestionowania w postepowaniu odwoławczym (jego kolejnego zaskarżenia). Ta ostateczność nie oznacza jednak niewzruszalności zawartych w nim ustaleń. Może zachodzić w sytuacji, gdy w sprawie o cofnięcia pozwolenia na broń uprawniony psycholog w ostatecznym orzeczeniu stwierdza brak zdolności konkretnego podmiotu do dysponowania bronią, a następnie – na podstawie ponownie przeprowadzonego badania – ten sam psycholog uznaje, że nie ma przeszkód prawnych do tego by orzeczenie pierwotne zmienić i wydać nowe orzeczenie. Orzeczenie o stanie zdrowia można bowiem porównać do diagnozy medycznej opartej na podstawie wcześniejszych badań. Nie ulega wątpliwości, że w wyniku powtórzenia badania i uzyskania odmiennego wyniku, powinna nastąpić zmiana diagnozy. Innymi słowy mogą być one w szczególnych sytuacjach (uzyskanie nowych, odmiennych wyników badań) zmieniane przez uprawniony podmiot. Przy czym należy podkreślić, że odpowiedzialność za postawioną diagnozę (orzeczenie o stanie psychicznym) ponosi wyłącznie psycholog badający pacjenta (osobę badaną w trybie ustawy o broni i amunicji). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że skarżący zobowiązany przez organ Policji – na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a. – uzyskał orzeczenie psychologiczne z 30 grudnia 2019 r. [...], że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i może dysponować bronią. Następnie w wyniku odwołania KWP z 17 stycznia 2020 r. (sama kwestia prawidłowości złożonego odwołania zostanie omówiona niżej), uzyskał negatywną ocenę psychologiczną z 24 lutego 2020 r. [...]. Później – tak jak zaznaczono – ta sama uprawniona psycholog wydała nowe orzeczenia psychologiczne z 20 maja 2020 r. [...] stwierdzające, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i może dysponować bronią. W tej sytuacji KWP podejmując decyzję z 23 lipca 2020 r. dysponował orzeczeniem psychologicznym z 20 maja 2020 r. [...], że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. Podkreślić należy, że oba orzeczenia były wystawione przez tego samego uprawionego psychologa i ten sam wyznaczony Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie na przestrzeni zaledwie 3 miesięcy. W przypadku zaś powzięcia wątpliwości, co do rozbieżności orzeczeń psychologicznych z 20 maja 2020 r. [...] oraz z 24 lutego 2020 r. [...], KWP mógł skorzystać z procedury kontrolnej, o jakiej mowa w art. 15i u.b.a., zwracając się do właściwego wojewody o przeprowadzenie stosowanej kontroli w tym zakresie, czego w sprawie nie uczyniono. Podsumowując, przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego z 20 maja 2020 r. było dopuszczalne także po wydaniu orzeczenia z 24 lutego 2020 r. Zostało bowiem przeprowadzone przez tego samego psychologa, orzekającego w postępowaniu odwoławczym, z tego samego Ośrodka, które jak wyżej wykazano, ma szczególny charakter i nie należy go utożsamiać z postępowaniem odwoławczym uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z przytoczonych powodów NSA za usprawiedliwione uznał zarzuty sformułowane w punktach I.2 i II.2 petitum skargi kasacyjnej. Kolejny zarzut skarżącego kasacyjnie dotyczył tego, że odwołania KWP z 17 stycznia 2020 r. nie odpowiadają prawu, gdyż ich treść jest taka sama, nieróżnicująca specyfiki zaświadczenia lekarskiego i psychologicznego, a w treści odwołania od orzeczenia psychologicznego jest wskazana podstawa z art. 15 ust. 1 pkt 4 u.b.a. (uzależnienie od alkoholu), a więc okoliczności ocenianej przez lekarza a nie psychologa (art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a.). Zgodnie z art. 15h ust. 3 u.b.a. odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który wydał orzeczenie, do innego wybranego lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego. Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie. NSA stwierdza, że istotnie w treści odwołania KWP z 17 stycznia 2020 r. jako podstawa odwołania został wskazany przepis art. 15 ust. 1 pkt 4 u.b.a., który dotyczy uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych, które są badane przez lekarza. Niewątpliwie odwołanie KWP od orzeczenia psychologicznego z 3 stycznia 2020 r. zawiera błędną podstawę prawną, jak i uzasadnienie. Jednakże fakt ten może być oceniony jako naruszenie prawa niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Wynika to z tego, że przepis art. 15h u.b.a. regulujący odwołanie od orzeczenia, nie zawiera wymogu wskazania przez odwołującego się konkretnej przesłanki z art. 15 ust. 1 u.b.a. Błędne zaś uzasadnienie nie wpływa na ważność odwołania z art. 15h. Jest to wyłącznie mankament merytoryczny, który nie powoduje odrzucenia ani nieważności odwołania. Przy czym nie ulega wątpliwości, że intencją KWP było zarówno odwołanie się od orzeczenia lekarskiego, jak i psychologicznego, o czym świadczą dwa odrębne odwołania, w których zostały określone kwestionowane orzeczenia i skierowane zostały do poradni za pośrednictwem lekarza i psychologa. Podobnie należy ocenić trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący wydania zaskarżonej decyzji bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, ponieważ wszczęta przez KWP procedura odwoławcza od orzeczenia lekarskiego [...] nie zakończyła się. Nie jest w sprawie kwestionowane, że wszczęta przez KWP procedura odwoławcza od orzeczenia lekarskiego nie zakończyła się. Okoliczność ta jednak pozostawała bez wpływu na wynik sprawy, skoro ustawa o broni i amunicji wymaga, aby posiadający pozwolenie na broń posiadał pozytywne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, a uzyskanie choćby jednego negatywnego z takich orzeczeń uniemożliwia dalsze posiadanie pozwolenia na broń i obliguje organy Policji do cofnięcia takiego pozwolenia. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że jest pożądane, aby organy wszczynając postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, działały w sposób kompletny i staranny, do czego obligują je zasady m.in. w art. 7 i 8 § 1 kpa (zasada prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli). Skoro zatem KWP złożył odwołanie także od orzeczenia lekarskiego, powinien tę kwestię także końcowo wyjaśnić przed podjęciem decyzji o cofnięciem skarżącemu pozwolenia na broń. Ma to istotne znaczenie w sytuacji, gdy – tak jak w rozpoznawanym przypadku – sprawa powraca do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji. Podsumowując, z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów naruszenia prawa materialnego w zakresie mającym wpływ na wydanie decyzji, NSA uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien jeszcze raz zbadać kwestię cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, uwzględniając wskazane przez NSA rozważania. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak punkcie 1. sentencji wyroku. W punkcie 2. sentencji wyroku orzeczono o zasądzeniu kosztów sądowych na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na zasądzone koszty sądowe (1240 zł) składają się: wpis od skargi (200 zł), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), koszty zastępstwa procesowego adwokata przed NSA (360 zł) i WSA (480 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 października 2021
- Symbol z opisem
- 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
- Hasła tematyczne
- Broń i materiały wybuchowe
- Skarżony organ
- Komendant Policji
- Sędziowie
- Elżbieta Czarny-Drożdżejko Marcin Kamiński /przewodniczący/ Piotr Kraczowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
art. 15, art. 15c, art. 15h, art. 15i , art. 18 · Dz.U. 2024 poz. 485
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny