II GW 77/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Łowickiego z dnia 6 marca 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Łowickim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych postanawia: oddalić wniosek.

Pismem z dnia 6 marca 2025 r., Starosta Łowicki, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 22 § 3 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m. st. Warszawy a Starostą Łowickim, poprzez wskazanie Prezydenta m. st. Warszawy jako organu właściwego do "rozpoznania wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...].06.2024 r. w sprawie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych". Uzasadniając swój wniosek, Starosta Łowicki wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2024 r. do Urzędu Dzielnicy Ursynów wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy II Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. w sprawie orzeczenia wobec W. C. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Pismem z dnia 5 listopada 2024 r. Urząd Miasta Stołecznego Warszawy Biuro Administracji Spraw Obywatelskich Delegatura w Dzielnicy Ursynów przekazał do Starostwa Powiatowego w Łowiczu powyższy wyrok, powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. Z opisanego wyroku Starosta wywiódł, że ostatnim miejscem zamieszkania W. C. jest: ul. D. [...] lok. [...], [...] Warszawa, a po zweryfikowaniu danych W. C. w bazie CEPiK, stwierdzono, że nie jest on zameldowany na terenie Powiatu Łowickiego. Ponadto w dniu 14 listopada 2024 r. wysłano do W. C. wezwanie do złożenia oświadczenia o aktualnym miejscu swojego zamieszkania na adres na terenie Powiatu Łowickiego wskazany przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, tj. ul. J. [...] m. [...], [...] Łowicz. Pod wskazanym adresem korespondencja nie została odebrana. Kolejno pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. Starosta Łowicki zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w Łowiczu o potwierdzenie wcześniej ustalonego miejsca zamieszkania W. C. na terenie Powiatu Łowickiego. Uzyskano informację, że ten adres został wskazany przez W. C. podczas prowadzonych przez Policję czynności jako adres do korespondencji, natomiast ostatni adres zameldowania ww. na pobyt stały to Warszawa, ul. D. [...] m. [...]. Starosta Łowicki zwrócił się również pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. do Urzędu Miasta w Łowiczu, czy wskazany adres (Łowicz, ul. J. [...] m. [...]) istnieje w ewidencji gruntów i budynków, gdyż taki adres nie istnieje w bazie geoportal, zaś pod adresem Łowicz, ul. J. [...] mieści się OSiR w Łowiczu. W dniu 5 lutego 2025 r. wpłynęła odpowiedź, że adres Łowicz, ul. J. [...] m. [...] nie widnieje w ewidencji miejscowości, ulic i adresów prowadzonej dla Gminy Miasta Łowicz, a co za tym idzie adres W. C. na terenie Powiatu Łowickiego został niewłaściwie ustalony przez Komendę Powiatową Policji w Łowiczu. Dodatkowo w dniu 31 stycznia 2025 r. Starosta Łowicki zwrócił się z pismem do Urzędu Miasta w Łowiczu o udzielenie informacji na temat adresu zamieszkania/zameldowania na pobyt stały lub czasowy W. C. na terenie Powiatu Łowickiego. W dniu 3 lutego 2025 r. wpłynęła odpowiedź, zgodnie z którą W. C. nie figuruje w rejestrze mieszkańców Miasta Łowicza. Podsumowując Starosta stwierdził, że ustalenia co do zamieszkania W. C. pod adresem Łowicz, ul. J. [...] m. [...], są niewłaściwe. Nie może on zamieszkiwać pod adresem, który nie istnieje. Ponadto Starosta zwrócił uwagę, że z uzyskanych telefonicznie od pracownika Urząd Miasta Stołecznego Warszawy Biuro Administracji Spraw Obywatelskich Delegatura w Dzielnicy Ursynów informacji wynika, że zarówno środek karny jak i w dalszej kolejności decyzja o cofnięciu uprawnień wobec W. C. zostały już wykonane/wydane, a co za tym idzie czynności związane z wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy sygn. akt [...] zostały już wykonane przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy Biuro Administracji Spraw Obywatelskich Delegatura w Dzielnicy Ursynów. W odpowiedzi na wskazany wniosek, Prezydent m. st. Warszawy wniósł o wskazanie Starosty łowickiego jako właściwego do "rozpoznania i załatwienia sprawy". Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, Prezydent wskazał, że w dniu 2 lipca 2024 r. do Urzędu m.st. Warszawy Delegatura Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy Ursynów wpłynęło przekazane przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy postanowienie Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz - Południe z dnia 17 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu W. C. z. prawa jazdy oraz zatrzymaniu blankietu. W treści postanowienia jako miejsce zamieszkania ww. osoby wskazano adres: Warszawa, ul. D. [...]/[...]. W dniu 19 sierpnia 2024 r. do Urzędu Miasta wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2024 r., orzekający wobec W. C. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat. W treści załączonego do wyroku pisma Sądu Rejonowego w Bydgoszczy jako miejsce zamieszkania skazanego również wskazano adres: [...] Warszawa, ul. D. [...]/[...]. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji danych stwierdzono - na podstawie systemów rejestrów państwowych, że W. C. nie jest i nigdy nie był zameldowany na pobyt stały ani czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niemniej, mając na uwadze poczynione przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy ustalenia co do miejsca zamieszkania ww. osoby, Prezydent m. st. Warszawy przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia W.C. uprawnień do kierowania pojazdami, zakończone wydaną w dniu 19 września 2024 r. decyzją administracyjną o cofnięciu uprawnień w zakresie kat. B, T prawa jazdy na okres 3 (trzech) lat. Ponadto, na podstawie art. 98a ust 4 w zw. z art. 98a ust. 1 pkt 1 lit. a i b i pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, organ pismem z dnia 21 sierpnia 2024 r. poinformował W. C. o obowiązku ukończenia kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz poddania się badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca ww. pismo nie została podjęta przez adresata i powróciła do tutejszego Urzędu z adnotacją operatora pocztowego: "zwrot - nie podjęto w terminie". Wobec powyższego zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) pismo uznano za doręczone w dniu 10 września 2024 r. Następnie w dniu 14 października 2024 r. do Delegatury Biura Administracji i spraw Obywatelskich dla Dzielnicy Ursynów wpłynął wniosek Komendy Powiatowej Komendy Powiatowej Policji w Łowiczu z dnia 8 października 2024 r., o udostępnienie danych dotyczących W. C. w związku z prowadzonym wobec ww. dochodzeniem w sprawie o czyn z art. 178a § 1 i § 4 k.k. Zgodnie z treścią wniosku, W. C. w dniu 4 października 2024 r. w miejscowości Łowicz kierował pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości, będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Wydział Karny sygn. akt [...]. W tym wniosku jako miejsce zamieszkania W. C. wskazano nowy adres: [...] Łowicz, ul. J. [...] m. [...]. W związku z tym mając na uwadze wynikający art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 ze zm.) obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania W. C. prawa jazdy UM wraz z pismem z dnia 5 listopada 2024 r. przekazała do Starostwa Powiatowego w Łowiczu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., postanowienie Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz - Południe z dnia 17 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu z. prawa jazdy wraz z zatrzymanym blankietem oraz wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. wraz z załączonym do wyroku pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. Starostwo Powiatowe w Łowiczu wystąpiło o przesłanie kserokopii ww. wniosku Komendy Powiatowej Policji w Łowiczu z dnia 8 października 2024 r. zaznaczając, że po otrzymaniu wiarygodnej informacji o miejscu zamieszkania W. C. zostanie podjęta decyzja, czy Starosta Łowicki jest organem właściwym miejscowo do załatwienia sprawy. Prezydent m. st. Warszawy zaznaczył, że podstawą przekazania Staroście Łowickiemu postanowienia Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz - Południe z dnia 17 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu z. prawa jazdy oraz wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. jako dokumentów inicjujących wystosowanie żądania nadesłania akt, a następnie przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy było pismo Komendy Powiatowej Policji w Łowiczu z dnia 8 października 2024 r. ze wskazanym adresem zamieszkania W. C. umiejscowionym na terenie miasta Łowicz. W ocenie Prezydenta m. st. Warszawy ustalenia poczynione przez Policję do postępowania w sprawie o przestępstwo należało uznać za wiarygodne. Ponieważ W. C. jako miejsce zamieszkania oraz miejsce swojej pracy wskazywał Łowicz, a zdarzenie, w związku z którym Komenda Powiatowa Policji w Łowiczu wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie danych również miało miejsce na terenie miasta Łowicz zasadnym było przyjęcie, że to Łowicz jest ośrodkiem działalności ww. osoby, pomimo błędnie wskazanych danych adresowych dotyczących numeru budynku i lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między tymi organami a organami administracji rządowej. Spór taki ma miejsce, gdy organy różnią się co do właściwości miejscowej lub rzeczowej, przy czym jeden organ uważa się za właściwy, a drugi za niewłaściwy (spór pozytywny lub negatywny). Warunkiem podjęcia rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zatem istnienie realnego i aktualnego sporu kompetencyjnego. Pojęcie sporu na gruncie wskazanego przepisu prawa odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość (spór kompetencyjny) najogólniej rzecz ujmując ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy k.p.a., a więc sprawy, która w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego przed organem administracji publicznej podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź też – co trzeba podkreślić – w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. np. postanowienia NSA z: 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OW 51/06; 18 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 14/09; 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OW 180/09; publ. w CBOSA). W niniejszej sprawie podstawą wniosku Starosty Łowickiego był wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2024 r., sygn. akt [...], w którym wobec W. C. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok ten wpłynął do Urzędu m.st. Warszawy – Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy Ursynów w dniu 19 sierpnia 2024 r. wraz z pismem Sądu z dnia 7 sierpnia 2024 r. wskazującym adres skazanego: Warszawa, ul. D. [...]/[...]. Prezydent m.st. Warszawy przeprowadził postępowanie administracyjne i decyzją z dnia 19 września 2024 r., nr [...] (znak sprawy: [...]), cofnął wobec powyżej wskazanego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i T prawa jazdy na okres 3 lat. Ponadto pismem z dnia 21 sierpnia 2024 r. ten sam organ poinformował stronę o obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego oraz poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Pismo to, niepodjęte przez adresata, uznano za doręczone w dniu 10 września 2024 r. zgodnie z art. 44 k.p.a. Następnie, w związku z informacją Komendy Powiatowej Policji w Łowiczu z dnia 8 października 2024 r. o kolejnym naruszeniu zakazu (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości w dniu 4 października 2024 r. w Łowiczu), Prezydent m.st. Warszawy pismem z dnia 5 listopada 2024 r. przekazał do Starostwa Powiatowego w Łowiczu akta sprawy powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. jako podstawę przekazania. Starosta Łowicki podjął wówczas czynności weryfikacyjne co do adresu zamieszkania strony. Ustalono jednak, że adres Łowicz, ul. J. [...] m. [...] nie istnieje, a W. C. nie figuruje w rejestrach mieszkańców Miasta Łowicza ani nie posiada meldunku w Polsce. Z informacji uzyskanych przez Starostę Łowickiego (pismo z dnia 6 marca 2025 r., znak: [...]) wynika, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, III Wydział Karny, sygn. akt [...], z dnia [...] czerwca 2024 r., w sprawie orzeczonego wobec W. C. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Okoliczność, iż W. C. nie stosuje się do orzeczonego zakazu i ponownie dopuścił się prowadzenia pojazdu, nie może stanowić podstawy do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania kolejnej decyzji o tożsamej treści. W obrocie prawnym funkcjonuje bowiem decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 19 września 2024 r., na mocy której wobec W. C. cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i T prawa jazdy na okres 3 (trzech) lat. W tej sytuacji należy stwierdzić, że spór pomiędzy Starostą Łowickim a Prezydentem m.st. Warszawy ma charakter pozorny, a wniosek o jego rozstrzygnięcie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozbieżność stanowisk organów wynika z niepełnych ustaleń faktycznych, w szczególności z pominięcia faktu, że decyzja o cofnięciu uprawnień została już wydana i znajduje się w obrocie prawnym. Skoro czynności wykonawcze w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2024 r. zostały zakończone, brak jest podstaw do rozpoznania sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, wniosek Starosty Łowickiego z dnia 6 marca 2025 r. podlega oddaleniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 22 § 1 k.p.a., orzekł jak w sentencji.