II GZ 203/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3575/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Ż. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 9 marca 2023 r. nr O/KR.Z-3.4341.16.1.2023.AL.3 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 4 września 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3575/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił T. Ż. (dalej jako: "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 9 marca 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. skarżący wniósł skargę na powyżej wskazaną decyzję skargę, w treści której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że w świetle logiki i doświadczenia życiowego egzekucja kary wymierzonej skarżącemu, tj. kary w wysokości 0,5 mln zł, w każdym przypadku może spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, których ewentualny późniejszy zwrot świadczenia bynajmniej nie zrekompensuje. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że do wniosku skarżący nie dołączył dokumentów potwierdzających powyższe oświadczenie. W przedmiotowej sprawie, według WSA w Warszawie, zaniechano przedstawienia argumentacji i dowodów, które umożliwiałyby uwzględnienie wniosku. W ocenie Sądu brak konkretnych i weryfikowalnych argumentów odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na sytuację skarżącego uniemożliwiło Sądowi zbadanie, czy w sprawie zaistniały przesłanki do udzielenia pomocy tymczasowej. Sąd pierwszej instancji podkreślił jednocześnie, że jeśli strona nie wykazała okoliczności uzasadniających żądanie wstrzymania wykonania decyzji lub postanowienia, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku, lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd uzasadniający oddalenie wniosku. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 9 marca 2023 r. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, który zaskarżając je w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że natychmiastowa egzekucja kwoty 544 850 zł nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2023 r. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 61 § 1 p.p.s.a. stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które ,uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe zaś twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, a tym bardziej ich brak, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, poza samym faktem złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie wskazał ani też nie udokumentował okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący argumentując zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do wskazania, że egzekucja kary nałożonej na skarżącego, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, może spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Sądu skarżący nie przedstawił argumentu odnoszącego się bezpośrednio do jego sytuacji poprzestając na ogólnych twierdzeniach. Takie uzasadnienie wniosku jest niewystarczające do udzielenia tymczasowej ochrony skarżącemu. Tym samym, uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Na marginesie wskazać należy, że negatywnie rozpoznane żądanie strony nie neguje możliwość ponownego ubiegania się o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wypełnienia wymogów stawianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a. omówionych na wstępie rozważań. Uzupełniając powyższe, w zakresie wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie, w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Art. 209 p.p.s.a. stanowi, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego reguluje przywołany powyżej art. 203 oraz art. 204 p.p.s.a., jednak przepisy te nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.