II GZ 379/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 769/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2022 r. nr SKO.521.9.2022 w sprawie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 września 2023 r., sygn. II SA/Ol 769/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2022 r. nr SKO.521.9.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 lutego 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SPP/Ol 23/23 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 maja 2023 r. Natomiast postanowieniem z dnia 19 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. skarżący ponownie został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14 lutego 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego. W piśmie z dnia 6 września 2023 r. podniósł, że nie jest w stanie uiścić opłaty. Oświadczył, że jest osobą bezdomną i poważnie schorowaną. Z tego powodu opieka społeczna przyznała mu zasiłek około 600 zł. Wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji w świetle powyższego uznał, że mimo prawidłowo doręczonego wezwania do uiszczenia wpisu oraz zawartego w nim pouczenia o skutkach zaniedbania nałożonego obowiązku, skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji dodał, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy kwestia ta została już merytorycznie, prawomocnie rozstrzygnięta wskutek uprzedniego wniosku w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może zdaniem Sądu I instancji uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości jako bezprawnego i wyłączenie sędziego autora orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Za niezasadnością zażalenia przemawia przede wszystkim treść przepisu art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935., dalej - "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Pismo nieopłacone nie wywołuje zatem żadnych skutków (zob. H. Knysiak-Sudyka w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 220). Zgodnie natomiast z art. 220 § 2 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. wezwano wnoszącego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2022 r. do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od tejże skargi. Wezwanie zostało skarżącemu doręczone dnia 30 sierpnia 2023 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonane przez Sąd I instancji ustalenia i wyciągnięte z nich wnioski są prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2022 r. Sąd I instancji w wezwaniu z dnia 11 sierpnia 2023 r. wyznaczył na to siedmiodniowy termin informując o skutkach prawnych jego niedotrzymania, tj. odrzuceniu skargi. W rekapitulacji należy więc stwierdzić, że skoro wobec nieuiszczenia wpisu od skargi nie można było nadać jej prawidłowego biegu, co skutkowało wezwaniem strony – na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. – do jego wpłacenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, to niewykonanie tego wezwania w wyznaczonym terminie aktualizując przesłanki stosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. skutkowało odrzuceniem skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.