II OSK 1204/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska - Guziuk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1399/22 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 4 października 2021 r. znak SKO-ZP-415-125/21 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, 2. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, 3. zwrócić J.K. i K.K. solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 259 (dwieście pięćdziesiąt dziewięć) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 15 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1399/22, po rozpoznaniu skargi A.K. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu (dalej Kolegium) z 4 października 2022 r. znak SKO-ZP-415-125/21 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 25 stycznia 2021 r. nr GD-7.6725.5.59.2017. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że mimo iż w skardze powołano omyłkowo sygnaturę innej decyzji (SKO-ZP-415-123/21), to w świetle akt sprawy nie budziło wątpliwości, że wolą skarżącego była kontrola decyzji, której był adresatem (SKO-ZP-415-125/21). Dokonując zaś analizy merytorycznej zaskarżonych rozstrzygnięć Sąd uznał skargę za uzasadnioną i stwierdził, że operat szacunkowy, stanowiący podstawę wymiaru opłaty, zawierał liczne błędy i niejasności. Wskazano m.in. na wewnętrzne sprzeczności w opisie stanu nieruchomości, wadliwy dobór nieruchomości porównawczych, nieprzekonujące uzasadnienie przyjętych wag cech rynkowych oraz brak odniesienia się organów do wszystkich zarzutów skarżącego. W ocenie Sądu wady te dyskwalifikowały operat jako wiarygodny dowód, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej Ppsa). 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 134 § 1 Ppsa polegające na wyjściu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poza granice sprawy i rozpoznaniu skargi skarżącego z 27 października 2022 r. jako skargi na ww. decyzję Kolegium, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia w sprawie była inna decyzja; 2) bezpodstawnym zastosowaniu art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ppsa w zw. z art. 8 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 Kpa, polegającym na rozpoznaniu skargi i uchyleniu decyzji SKO-ZP-415-125/21, podczas gdy skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi, a nadto przedmiotem skargi była inna decyzja, której skarżący nie był adresatem; 3) art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 Ppsa w zw. z art. 46 § 1 pkt 4, art. 57 § 1 in principio oraz art. 57 § 1 pkt 1 w zw. z art. 49 § 1 i § 2 oraz art. 83 § 3 Ppsa polegające na braku odrzucenia skargi oraz rozpoznaniu skargi, w sytuacji gdy skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi wskazanych w wezwaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 grudnia 2022 r., doręczonym mu w dniu 23 grudnia 2022 r. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Pismem z 30 września 2025 r. J.K. poinformowała Naczelny Sąd Administracyjny o śmierci swojego męża A.K., przedkładając do akt sprawy odpis skrócony aktu zgonu. Wobec powyższego zarządzeniem z 2 października 2025 r. uwzględniono J.K. i K.K. jako następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej, ponieważ zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. 4.2. Stosownie do treści art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Uwzględnia także okoliczności skutkujące odrzuceniem skargi, ewentualnie umorzeniem postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 189 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny bierze je pod rozwagę niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 40). 4.3. Zasadniczy i wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek odrzucenia skargi, jeżeli strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Analiza akt sprawy bezsprzecznie potwierdza, że taka sytuacja miała miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. 4.4. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem starszego referendarza sądowego WSA w Krakowie z 16 grudnia 2022 r., które zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 grudnia 2022 r., wezwano go do usunięcia braków formalnych skargi (podpisania skargi oraz jednoznacznego wskazania, która decyzja jest przedmiotem zaskarżenia) w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Termin na dokonanie tej czynności upływał zatem w dniu 30 grudnia 2022 r. Skarżący 27 grudnia 2022 r. podjął próbę uzupełnienia braków, jednakże pismo zawierające uzupełnienie skierował błędnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, a nie bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kolegium przekazało ww. pismo do Sądu I instancji w dniu 5 stycznia 2023 r. (data nadania przesyłki), zaś w dniu 9 stycznia 2023 r. przesyłka ta wpłynęła do Sądu. 4.5. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku błędnego skierowania pisma procesowego do organu administracji zamiast do sądu, datą jego wniesienia do sądu jest data, w której organ przekazał to pismo właściwemu sądowi (por. postanowienia NSA z 18 maja 2022 r. sygn. akt III OZ 311/22, 5 października 2022 r. sygn. akt II OZ 574/22). Skoro zatem pismo uzupełniające braki formalne zostało przekazane przez organ do Sądu I instancji w dniu 5 stycznia 2023 r., to nastąpiło to po upływie siedmiodniowego terminu, który upłynął w dniu 30 grudnia 2022 r. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu I instancji było obligatoryjne odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Merytoryczne rozpoznanie skargi, która była dotknięta nieusuniętymi w terminie brakami formalnymi, stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji wadliwie wydał wyrok, podczas gdy postępowanie powinno było zakończyć się wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. 4.6. Skoro skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionej podstawie naruszenia przepisów postępowania, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny władny jest zastosować środek prawny przewidziany w art. 189 Ppsa. Przepis ten stanowi, że jeżeli skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za usprawiedliwioną, uchyla zaskarżone orzeczenie i na podstawie art. 58 Ppsa odrzuca skargę. 4.7. Wobec powyższego uznać należało, że zaistniała podstawa do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Wobec odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł o zwrocie wpisu sądowego od skargi. Natomiast w oparciu o art. 207 § 2 Ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.