II OSK 1762/26

Dnia 20 sierpnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 10 kwietnia 2025 r., nr PINB.7146.19.2020.RW, oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 10 marca 2020 r., nr PINB-7141/305a/2002/A/PO w sprawie ze skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 894/25 w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2025 r., nr WOP.7722.87.2025.MK w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: 1) umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 10 kwietnia 2025 r., nr PINB.7146.19.2020.RW; 2) oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 10 marca 2020 r., nr PINB-7141/305a/2002/A/PO.

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 894/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2025 r., nr WOP.7722.87.2025.MK, którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Powiecie [...] z dnia 10 kwietnia 2025 r., nr PINB.7146.19.2020.RW, w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania obowiązku, i w tym zakresie wyznaczono nowy termin, tj. w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymano w mocy ww. postanowienie PINB, tj. w zakresie nałożenia na skarżącego grzywny wysokości 5000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 10 kwietnia 2025 r., nr PINB-7146/019/20/RW, tj. nałożonego decyzją PINB z 10 marca 2020 r., PINB-7141/305a/2002/A/PO, obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,00 m x 1,05 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w obr. ew. [...], gmina [...]. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wykonania ww. postanowienia WINB oraz ww. postanowienia PINB w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz ww. decyzji PINB o nakazie rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W związku z zaistniałymi w niniejszej sprawie okolicznościami, wyjaśnienia wymaga stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania ww. aktów administracyjnych, że zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 894/25, wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skutki udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej przez Sąd I instancji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. rozciągają się również na postępowanie sądowe wywołane skargą kasacyjną od ww. wyroku oddalającego skargę "zwykłą". Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a. ww. skutki upadną bowiem dopiero z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W tym miejscu należy skarżącemu wyjaśnić, że tego rodzaju ochrona tymczasowa oznacza, że do czasu uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę, co nastąpi w przypadku ewentualnego oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący nie ma obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł i skutki w tym zakresie rozciągają się także na ww. postanowienie PINB. Skoro zatem strona skarżąca dalej korzysta z udzielonej jej postanowieniem Sądu z dnia 10 grudnia 2025 r. ochrony tymczasowej, postępowanie wywołane zawartym w skardze kasacyjnej wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia WINB i ww. postanowienia PINB uznać należało za bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Natomiast należało oddalić wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania ww. decyzji PINB o nakazie rozbiórki, ponieważ ta decyzja nie mieści się w granicach niniejszej sprawy, które wyznacza skarga na zaskarżone postanowienie WINB w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego jest wyłączenie legalność nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a nie stricte nakaz rozbiórki, co do którego wypowiedziały się już Sądy Administracyjne (patrz: wyrok WSA w Gdański o sygn. akt II SA/Gd 673/20 i wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1497/21). Poza tym należy dostrzec, że w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania oparto na art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie którego nie orzekają Sądy Administracyjne. Na podstawie tego przepisu uprawnione do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego są organy administracyjne. W zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania Sądy Administracyjne orzekają na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., do którego odnosi się uzasadnienie przedmiotowego wniosku. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 oraz art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.