II OSK 1790/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr WSC-II-I.6151.115979.2023 w sprawie ze skargi kasacyjnej I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wa 1708/25 oddalającego skargę I.Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 16 maja 2025 r., nr DL.WIPO.4100.1388.2024/ND w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr WSC-II-I.6151.115979.2023.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 stycznia 2026 r., IV SA/Wa 1708/25, oddalił skargę I.Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 16 maja 2025 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła I.Z.. Zawarła w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Wojewody Mazowieckiego, z 3 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu wskazała na niekorzystny dla niej skutek w postaci możliwości wydalenia z Polski, rozłące z rodziną i utracie źródła utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Wniosek nie jest zasadny. 2. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Okoliczność, na jaką powołuje się skarżąca we wniosku o wstrzymanie ich wykonania, nie jest związana z wydaniem tych decyzji, lecz decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Wyjaśnić należy, że cudzoziemiec, któremu odmówiono udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest zobowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.; dalej: u.c). Opuszczenie Polski, o którym mowa w tym przepisie, ma charakter dobrowolny. Jeżeli cudzoziemiec tego nie uczyni w określonym terminie, co do zasady, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania go do powrotu, w ramach którego może zostać wydana decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 1 u.c.). Dopiero ta decyzja będzie podlegała przymusowemu wykonaniu, w warunkach określonych w art. 329 u.c. Zauważyć również należy, że wstrzymanie wykonania dotyczy tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla strony z obowiązkiem działania, zaniechania czy nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. W orzecznictwie (zob. postanowienia NSA z: 16 lipca 2026 r., I OZ 787/26; 21 września 2021 r., II OSK 1785/21; 12 listopada 2019 r., II OZ 1018/19, z 18 grudnia 2019 r., II OZ 1145/19) ugruntowany jest pogląd, że decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie wywołuje skutków materialnych, nie nakłada na adresata obowiązków, a organy nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią tej decyzji. Skarżąca nie traci wcześniej uzyskanego uprawnienia, lecz nie nabywa nowego, o uzyskanie którego się ubiegała. Nielegalny pobyt skarżącej na terytorium Polski nie wynika z decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia, ale z przepisu prawa i nie jest negatywnym skutkiem tej decyzji. Wobec powyższego charakter decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wskazuje, że nie nadaje się ona do wykonania i z tego powodu można było odmówić jej wstrzymania. Nie wyczerpuje przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków samo powołanie się na ryzyko, że w przyszłości wszczęte może zostać wobec skarżącej odrębne postępowanie, które może zakończyć się wydaniem decyzji zobowiązującej do powrotu. Jeśli do tego dojdzie, skarżąca wówczas będzie mogła ubiegać się o wstrzymanie wykonania tej decyzji. 3. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.