II OSK 2056/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 28 sierpnia 2025 r., nr PINB.5143.19.2025.KK w sprawie ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 913/25 w sprawie ze skargi R. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 października 2025 r., nr WOA.7722.86.2025.ASt w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 2 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 913/25 oddalił skargę R. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 14 października 2025 r., nr WOA.7722.86.2025.ASt w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 28 sierpnia 2025 r. nakładających obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. W skardze kasacyjnej skarżący zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go ww. postanowienia organu pierwszej instancji. Uzasadniając złożony wniosek skarżący kasacyjnie podkreślił, że zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia mu znacznej szkody majątkowej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków na jego nieruchomości, gdyż wykonanie nakazanej ekspertyzy technicznej będzie bardzo kosztowne i spowoduje poważną ingerencję w konstrukcję budynku. Zdaniem skarżącego wykonanie ekspertyzy na obecnym etapie postępowania nie jest już uzasadnione, albowiem postępowanie w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu budowy zakończyło się niewniesieniem przez organ sprzeciwu. Skarżący może więc legalnie korzystać, użytkować budynek mieszkalny, którego stan techniczny w żadnym stopniu nie zagraża bezpieczeństwu. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika bowiem wyraźnie jak została przeprowadzona rozbiórka i jakie rozwiązania architektoniczne zastosowano, jakich użyto materiałów do budowy, a zatem wykonanie żądanej ekspertyzy technicznej narazi inwestora na znaczny wydatek bez uzasadnionej do tego potrzeby. Nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej nastąpiło więc z naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji czy postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77). Podkreślić należy, że kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który postanowieniem z 20 stycznia 2026 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wydane postanowienie Sąd wyjaśnił, że każde postanowienie zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, niewątpliwie wywołuje pewną dolegliwość finansową dla zobowiązanego, jednak aby udzielić ochrony tymczasowej z uzasadnienia wniosku powinny wynikać konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Tymczasem, jak zauważył Sąd, skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów wskazujących na ilość posiadanych środków finansowych, wysokość obciążeń w zestawieniu z chociażby przybliżonymi kosztami wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej. Nie wskazał więc żadnych konkretnych okoliczności związanych ze swoją kondycją finansową. Dlatego też Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby sporządzenie i przedstawienie ekspertyzy technicznej wyrządziło mu szkodę i to w znacznych rozmiarach. Odnosząc się natomiast do podniesionej we wniosku kwestii prawdopodobieństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, związanych z przewidywaną poważną ingerencją w konstrukcję istniejącego budynku, w sytuacji wykonania ekspertyzy technicznej, Sąd wskazał, że sporządzenie ekspertyzy technicznej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane ma na celu jedynie ocenę stanu technicznego budynku pod kątem jego konstrukcji i nie wiąże się z wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków w sprawie wywołanej złożoną skargą. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił we wniosku okoliczności, które uprawdopodobniałyby wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym uzasadniały wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie złożył od tego postanowienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając obecnie ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 p.p.s.a., z którego wynika, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oceniając w powyższym zakresie wniosek zawarty w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że przytacza on tożsame argumenty jakie były podniesione w poprzednim wniosku, a tym samym nie zawiera wskazania nowych okoliczności, które z kolei można by rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kolejny raz skarżący kasacyjnie powołuje się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wiążąc to z poniesieniem znacznych kosztów finansowych związanych ze sporządzeniem ekspertyzy technicznej i poważną ingerencją w konstrukcje budynku, nie przedstawiając w tym zakresie jakichkolwiek dokumentów i okoliczności dających podstawę do oceny w jakiej proporcji pozostaje nakazany wydatek do kondycji finansowej skarżącego kasacyjnie. A zatem powyższe argumenty nie poparte żadnym materiałem dowodowym były już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie poczynionych w postanowieniu z 20 stycznia 2026 r. odmawiającym zastosowania ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie nie wskazał żadnych nowych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie ma podstaw do zmiany zapadłego już w sprawie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. Jednocześnie zaznaczyć należy, że na etapie rozpatrywania wniosku o ochronę tymczasową, Sąd nie może i nie dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, a większość podniesionych we wniosku argumentów odnosi się do nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.