Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2652/25

Wyrok NSA z 12 sierpnia 2026 r., II OSK 2652/25 – rejestr zabytków

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 sierpnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Mirosław Gdesz sędzia del. WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.D. i T.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 591/25 w sprawie ze skargi L.D. i T.D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 stycznia 2025 r. znak: DOZ-OAiK.650.640.2023.AJ w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 lipca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 591/25, oddalił skargę L.D. i T.D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 stycznia 2025 r. w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej też: Organ lub Minister), decyzją z 24 stycznia 2019 r., po rozpoznaniu odwołania L.D. i T.D. (dalej też: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: ZWKZ) z 10 września 2018 r. o wpisie do rejestru zabytków nieruchomych województwa zachodniopomorskiego magazynu zbożowego (elewatora), obecnie nieużytkowanego, z rampami rozładunkowymi, położonego na działce nr [...] oraz magazynu zbożowego (elewatora) z rampami rozładunkowymi oraz rękawem z taśmociągiem położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w mieście D., gmina D., powiat S. wraz z gruntem pod budynkami położonymi na wspomnianych działkach. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd pierwszej instancji lub WSA w Warszawie) skargę na decyzję Ministra z 24 stycznia 2019 r., kwestionując ją w całości. Wyrokiem z 25 września 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 681/19 WSA w Warszawie oddalił skargę skarżących. Skarżący wnieśli następnie skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając wskazany wyrok w całości. Wyrokiem z 7 marca 2023 r. (sygn. akt II OSK 596/20) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy powinien w szczególności dokonać uporządkowania materiału dowodowego w sprawie – niezbędna jest precyzyjnie opisana dokumentacja fotograficzna obu obiektów, na podstawie której będzie można ocenić stan zachowania obiektów i ich wartości zabytkowe. Następnie organ powinien także w sposób wszechstronny i wyczerpujący przeanalizować wskazane w uzasadnieniu wyroku aspekty sprawy i dokonać ich oceny pod kątem zasadności wpisu obiektów do rejestru zabytków. Decyzją z 10 stycznia 2025 r. Minister ponownie utrzymał w mocy decyzję ZWKZ z 10 września 2018 r. wpisującą do rejestru zabytków nieruchomych województwa zachodniopomorskiego magazyny zbożowe (elewatory) położone na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w D. Skarżący złożyli do WSA w Warszawie skargę na decyzję Ministra z 10 stycznia 2025 r., wnosząc o uchylenie obu decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, wskazał, że obowiązkiem Sądu orzekającego ponownie było w pierwszej kolejności zbadanie, czy w ponownym postępowaniu organy uwzględniły ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku NSA z 7 marca 2023 r. (sygn. akt II OSK 596/20) stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259.; dalej: p.p.s.a.). Związanie oceną prawną, o którym mowa w tym przepisie oznacza bowiem, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie. Analiza zarówno argumentacji, jak i zaskarżonej decyzji wykazała, że organ przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem uwag zawartych przez NSA we wskazanym wyroku. WSA w Warszawie podkreślił, że niezachowanie przez obiekt funkcji użytkowych na skutek wieloletniego zaniedbania, czy brak możliwości jego wykorzystania w zmienionej funkcji nie przesądzają o utracie walorów zabytkowych tego obiektu. Jakkolwiek zły stan techniczny i funkcjonalny może mieć znaczenie dla oceny zachowania przez budynek jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, nie przesądza to jednak o braku możliwości uznania go za zabytek. Stopień zniszczenia obiektu budowlanego nie może być bowiem oceniany bez uwzględnienia przypisywanych mu innych walorów, składających się na jego zabytkową wartość. Sąd pierwszej instancji zauważył również, że postępowanie dotyczące uznania obiektu za zabytkowy każdorazowo prowadzone jest wyłącznie wobec tego obiektu. Inne obiekty mogą jedynie służyć jako ogólny punkt odniesienia. Wszelkie pozostałe budynki znajdujące się na terenie towarzyszącym nie są przedmiotem takiego postępowania. W konsekwencji, WSA w Warszawie uznał, że w toku postępowania organy rozważyły i uwzględniły w swoich rozstrzygnięciach wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Oceniły materiał zgromadzony w sprawie w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów. Prawidłowo także rozpoznały sprawę i odpowiednio uzasadniły swoje decyzje. Skargę kasacyjną złożyli L.D. i T.D. zaskarżając wyrok w całości. Podniesiono w niej: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1595; dalej: ustawa o ochronie zabytków) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że obiekty w postaci magazynów zbożowych (elewatorów) położonych na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w mieście D. posiadają walory zabytkowe wynikające z ich wyjątkowych cech architektonicznych i konstrukcyjnych, co zostało podkreślone w obu decyzjach organów administracyjnych. Obiekty te utraciły wszelkie wartości, jakie mogły posiadać w przeszłości i na dzień wydawania zaskarżonych decyzji nie posiadają żadnych cech historycznych, architektonicznych bądź naukowych, które pozwoliłyby klasyfikować je jako zabytkowe. O istnieniu wartości zabytkowej decyduje natomiast zachowanie substancji, która inkorporuje rdzeń wartości zabytkowej; 2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazane obiekty wymagają – ze względu na swoje zabytkowe walory – objęcia ochroną konserwatorską, mimo że działanie to stoi w sprzeczności z interesem społecznym, w szczególności z interesem miasta D. Odległość elewatora północnego od wejścia do portu może bowiem uniemożliwić pogłębienie toru wodnego i zablokować dalszy rozwój portu w D.; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez oddalenie skargi na decyzję Ministra, pomimo że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania polegającego na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji uznaniu, że decyzja ZWKZ o wpisaniu nieruchomości do rejestru zabytków nieruchomych powinna zostać utrzymana w mocy ze względu na fakt, że obiekty te odpowiadają definicji ustawowej zabytku. W toku postępowania administracyjnego zostały jednak przedstawione dowody, w tym sporządzona na zlecenie Konserwatora opinia stanu technicznego, świadczące o tym, że przedmiotowe obiekty nie posiadają żadnych walorów, które sprawiałyby, że spełniają one warunki pozwalające na uznanie ich za zabytek. Istnieje szereg innych nieruchomości posiadających identyczne walory, co wskazane w skarżonej decyzji obiekty, pozbawiając ich tym samym cech wyjątkowości. Stanowi to naruszenie przepisów postępowania, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji organu odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej; 2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Ministra, pomimo że powoływane przez organ okoliczności wskazują na brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym brak odniesienia się do faktu, że cała infrastruktura istniejąca przy ul. [...] w D. została rozebrana, a przedmiotowe elewatory stanowią jedynie pozostałość po dawnych obiektach; 3. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję Ministra, mimo że Organ dopuścił się przekroczenia granic uznania administracyjnego polegającego na braku zachowania szczególnej staranności, a zwłaszcza braku wszechstronnej i szczegółowej oceny konkretnych okoliczności sprawy. Organ nie uwzględnił i nie odniósł się merytorycznie do wniosków płynących z dokumentów sporządzonych w toku postępowania administracyjnego. Nie uzasadnił także szczegółowo okoliczności, które za tym przemawiały, mimo że, podejmując w sposób uznaniowy decyzję negatywną dla strony, ciąży na nim obowiązek szczególnie starannego jej uzasadnienia; 4. art. 145 § 1 pkt 1) lit, c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję Ministra, mimo że organ dopuścił się naruszenia zasady proporcjonalności. Uznał, że koniecznym i adekwatnym środkiem ochrony wskazanych nieruchomości jest wpis do rejestru zabytków, mimo że obiekty te nie posiadają cech pozwalających zakwalifikować je jako zabytki, a dalsze utrzymywanie magazynu zbożowego na działce nr [...] nie ma żadnego uzasadnienia ekonomicznego. Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących solidarnie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. 2. WSA w Warszawie prawidłowo stwierdził, że analiza dokumentacji i zaskarżonej decyzji wykazała, iż Organ przeprowadził ponowne postępowanie z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań NSA co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z 7 marca 2023 r. (sygn. akt II OSK 596/20). Związanie Organu stanowiskiem NSA wynikało z treści art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie. 3. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Zgodnie z treścią tego przepisu przez zabytek należy rozumieć nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zaistnienie co najmniej jednej z wymienionych wartości wraz z uznaniem, że jej zachowanie leży w interesie społecznym stanowi wypełnienie definicji materialnej zabytku. Ustawodawca zastrzegł ponadto, że zabytki nieruchome, a w szczególności dzieła architektury i budownictwa oraz obiekty techniki, podlegają ochronie i opiece bez względu na ich stan zachowania (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków). Oznacz to, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego (np. zły stan techniczny budynku) nie przesądza o braku możliwości objęcia go ochroną konserwatorską, jeżeli wciąż spełnia on przesłanki, o których mowa a art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Dopiero całkowita utrata przez dany obiekt wartości historycznej, artystycznej lub naukowej pozwala na stwierdzenie, że nie spełnia on ustawowej definicji zabytku. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że z opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa (dalej: NID), sporządzonej 30 sierpnia 2024 r., wynika, iż "[o]ba spichrze w D. (właściwie zespół spichrzy), południowy i północny usytuowane na działkach [...] i [...] przy ul. [...] nie uległy zniszczeniu w stopniu powodującym utratę ich wartości historycznej, artystycznej lub naukowej". W związku z tym "[w] kontekście aktualnego stanu zachowania i indywidualnych wartości, wyżej wymienione magazyny bezwzględnie powinny być objęte ochroną prawną poprzez wpis do rejestru zabytków" (str. 27 opinii). Uzasadniając swoje stanowisko NID podkreślił, że "[n]a szczególną wartość naukową i estetyczną obu spichrzów w D. wpływa niemal idealny stan zachowania pod względem konserwatorskim". Budynki zachowały oryginalną bryłę, "formy otworów okiennych, wykończenie elewacji w postaci ceglanej wykładziny (w spichrzu północnym stylizowanej na wiązania średniowieczne), ślusarki oraz stolarki drzwiowe i okienne". W spichrzu południowym zachowała się ponadto m.in. oryginalna, kompletna (działająca) winda z 1939 roku oraz urządzenia spichrzowe. W spichrzu północnym zachowała się natomiast historyczna winda wraz z motorem dźwigu firmy Flohr (str. 26 opinii). Objęcie nieruchomości ochroną przez wpisanie jej do rejestru zabytków wymaga wykazania, że jej zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadane wartości historyczną, artystyczną lub naukową. Oznacza to, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ musi jednoznacznie wskazywać nie tylko na walory historyczne, artystyczne lub naukowe, lecz również wykazywać, że mimo złego stanu technicznego objęcie zabytku ochroną konserwatorską leży w interesie społecznym (zob. A. Ginter, A. Michalak, Ochrona zabytków. Komentarz, Warszawa 2024, s. 63–64). WSA w Warszawie prawidłowo ocenił, że Minister wykazał, iż zachowanie obu spichrzów, położonych na działkach nr [...] i [...] w D., leży w interesie społecznym. Budynki te posiadają znaczące wartości zabytkowe, a zatem ich utrzymanie jest istotne z perspektywy interesu społecznego, rozumianego jako zachowanie dla przyszłych pokoleń dziedzictwa historycznego i kulturowego miasta D. Fakt, że wpisanie do rejestru zabytków wskazanych magazynów zbożowych jest sprzeczne z partykularnymi interesami inwestycyjnymi skarżących lub Miasta nie powinno prowadzić do likwidacji tak cennych obiektów z perspektywy dziedzictwa kulturowego zarówno miasta, jak i całego kraju. 4. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Minister dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz uzasadnił wydaną decyzję. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja jest kompletna i wystarczająca do wydania decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa zachodniopomorskiego magazynów zbożowych (elewatorów) położonych na działkach nr [...] i [...] w D. Obejmowała ona m.in. projekt rozbiórki budynku magazynu zbożowego przy ul. [...] w D. (działka nr [...]) z 2016 r., ocenę stanu technicznego elementów konstrukcji magazynu zbożowego w miejscowości D. (działka nr [...]) z 2017 r., ekspertyzę geotechniczną magazynu zbożowego II (elewator) z 2018 r., opinię NID dotyczącą dwóch magazynów zbożowych (elewatorów) położonych na działkach nr [...] i [...] przy u. [...] w D. wraz z protokołem z wizji lokalnej z 2024 r. oraz obszerną dokumentację fotograficzną. Minister, uzasadniając swoją decyzję, odniósł się także do treści zleconych w sprawie ekspertyz. Powołując się na opinię NID wskazał, że opracowana w sierpniu 2017 r. ekspertyza budowlana "nie jest kompleksowa, tylko poglądowa – brak badań fizycznych i chemicznych, itp." (str. 8 decyzji). Zdaniem NID pewne wątpliwości budzi także zawarta w ekspertyzie teza zakładająca wyłącznie rozbiórkę spichrza północnego bez możliwości jego zachowania, mimo że budynek ten wykonany jest w technice żelbetowej. Zwrócono także uwagę na inne, wyrażone w ekspertyzie, daleko idące wnioski, które w przekonaniu NID nie są podparte żadną rzeczową analizą historyczno-naukową (str. 24 opinii). Podkreślono, że jakkolwiek organy mają obowiązek w procesie badania możliwości objęcia danego obiektu ochroną konserwatorską uwzględnić stan techniczny obiektu, to jednak nie w aspekcie czysto budowlanym i funkcjonalnym budynku, lecz z uwagi na relację jaka może zachodzić między stanem obiektu a wpływem, jaki wywiera ten stan na substancję zabytkową (str. 25 opinii). Odnosząc się do kwestii rozbiórki infrastruktury znajdującej się pierwotnie przy ul [...] w D., której wskazane magazyny zbożowe są jedynie pozostałością, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zauważył, że postępowanie dotyczące uznania obiektu za obiekt zabytkowy prowadzone jest każdorazowo wyłącznie wobec tego obiektu. Inne obiekty mogą natomiast służyć jedynie za punkt odniesienia. Wszelkie pozostałe zabudowania znajdujące się na terenie towarzyszącym nie są przedmiotem takiego postępowania. Na marginesie należy tylko dodać, że zdaniem NID wyburzenie w 2012 r. najstarszego spichrza w D., pochodzącego z końca XIX w., stanowi dużą stratę z punktu widzenia naukowego. WSA w Warszawie słusznie zatem wskazał, że w toku postępowania organy rozważyły i uwzględniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonały oceny zgromadzonego materiału zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). 5. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 oraz 107 § 3 k.p.a. Ograniczenia prawa własności związane z ochroną zabytków, jakkolwiek konieczne w demokratycznym państwie dla zachowania porządku publicznego, a także wartości kulturowych, dziedzictwa i dorobku Narodu oraz ogólnoludzkich wartości, muszą odpowiadać wymogom zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego, co ma szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów. Decyzja o wpisie danego obiektu do rejestru zabytków musi być zatem poprzedzona wnikliwą analizą zasadności takiego wpisu, przy uwzględnieniu konstytucyjnego zakazu naruszenia istoty prawa własności oraz wynikać z niekwestionowanych wartości obiektu jako zabytku. W rozpatrywanej sprawie Minister wykazał, że spichrze (elewatory), położone na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w D. posiadają dużą wartość historyczną w aspekcie ogólnoeuropejskim. Powołując się na opinię NID Minister podkreślił, że wspomniane obiekty "[s]ą materialnymi pozostałościami wybudowanej przez reżim nazistowskiej potężnej infrastruktury zbożowej, niezbędnej do prowadzenia działań militarnych w czasie II wojny światowej. Są również świadectwem niemieckich zbrodni wojennych" (str. 8 decyzji). Spichrze w D., podobnie jak inne magazyny zbożowe powstałe w okresie 1935–1943, są także znaczącymi zabytkami techniki o dużej wartości naukowej. "Wznoszone były w najnowocześniejszych technologiach budowlanych i wyposażone w najnowocześniejsze w tym czasie urządzenia" (str. 9 decyzji). Wspomniane budynki odznaczają się również dużą wartość estetyczną. "Szczególnie w mniejszych miastach tworzą dominanty w krajobrazie, nietypowe, wzbudzające pewną fascynację, ponieważ nie zostałyby zrealizowane, gdyby nie ideologia i cele wojenne" (str. 9 decyzji). Z tego względu objęcie magazynów zbożowych w D. ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków, choć powodujące dla właścicieli tych nieruchomości ograniczenia w rozporządzaniu przedmiotem ich własności, jest proporcjonalne i służy realizacji ważnego społecznie celu (interes publiczny), jakim jest przeciwdziałanie niszczeniu zabytków i ich zachowanie w jak najlepszym stanie. Decyzja organu konserwatorskiego wydana na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków ma charakter uznaniowy. Kontrola takich decyzji polega zatem w szczególności na sprawdzeniu, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszystkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, a zatem nie nosi cech dowolności (zob. m.in. wyroki NSA z 7 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 596/20; 31 września 2021 r., sygn. akt II OSK 3169/18; dostępne w CBOSA). W rozpatrywanej sprawie Minister, uzasadniając swoją decyzję, oparł się na obszernym materiale dowodowym. Wnikliwie przedstawił nie tylko opisy obu obiektów, lecz również dokonał ich oceny jako zabytków przez pryzmat wartości historycznych, naukowych i architektonicznych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że toku postępowania Organ rozważył i uwzględniły w swoim rozstrzygnięciu wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Zgromadzony w sprawie materiał ocenił sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów. Prawidłowo także rozpoznał sprawę i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję. Wydanej przez Ministra decyzji nie można zatem przyznać cech arbitralności. 6. W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 listopada 2025
Symbol z opisem
6361 Rejestr zabytków
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sędziowie
Agnieszka Wójcik Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Gdesz

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny