Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 291/23

II OSK 291/23 - Wyrok NSA z 2025-09-10

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 września 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 662/22 w sprawie ze skargi E.K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 stycznia 2022 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek E.K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 662/22 w wyniku rozpoznania skargi E. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 stycznia 2022 r. nr DLI-I.7620.22.2021.KT.2 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia 1 października 2021 r., Minister odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra z dnia 16 kwietnia 2019 r., nr DLI.2.6620.5.2018.AN.24, uchylającą w części i umarzającą w tym zakresie postępowanie organu I instancji, uchylającą w częściach i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy oraz utrzymującą w mocy w pozostałym zakresie decyzję Wojewody Śląskiego z 8 stycznia 2018 r., nr 1/2018, o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa, przebudowa i remont układu torowego wraz z elementami infrastruktury towarzyszącej na odcinku [...]". E. K. pismem z 26 października 2021 r. złożyła w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r., nr DLI- 1.7620.22.2021.KT.2, Minister działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 1 października 2021 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w jego ocenie, skarżąca nie dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Skarżąca powołuje się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wznowienie postępowania w oparciu o ww. przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może nastąpić z urzędu. Minister odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazał, że koncentrują się one na próbie wykazania, że w ewidencji gruntów i budynków, wbrew ustaleniom organu I instancji, widniał jej adres, na dowód czego skarżąca dołączyła kopię wypisu z rejestru gruntów, wg. stanu na dzień 6 listopada 2015 r., w którym to wypisie widnieje jej adres zamieszkania. Podkreślił, że przedmiotem ustaleń przez organ I instancji była okoliczność zachowania przez skarżącą terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Następnie organ wskazał, że z art. 9q ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1984 ze zm.), dalej: u.t.k., wynika, że do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem przepisów ww. ustawy. W myśl art. 9q ust. 2 u.t.k., wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do doręczania i zawiadamiania stron o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydanej przez organ drugiej instancji (art. 9q ust. 4 u.t.k.). Zwrócono uwagę, że przepisy przewidujące doręczenie zawiadomień nie na aktualny adres zamieszkania lub siedziby strony, lecz na adres ujawniony w katastrze nieruchomości, są przez ustawodawcę zamierzone. Ich celem jest usunięcie wątpliwości co do aktualnego adresu właściciela nieruchomości i zapobieżenie poszukiwaniu tego adresu, co wpłynęłoby na przedłużenie prowadzonego postępowania. Przepisy te nie uzależniają skuteczności doręczenia od aktualności wpisu ujawnionego w katastrze. Zdaniem Ministra, organ I instancji trafnie zauważył, że przepisem szczególnym stanowiącym podstawę zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu zawiadomienia stron wskazanego w art. 49 § 1 k.p.a., jest zatem art. 9q ust. 2 i 4 u.t.k. Ogłoszenie to następuje w formie obwieszczenia w urzędzie organu, który wydał decyzję. Zatem publiczne doręczenie decyzji o skutkach prawnoprocesowych określonych w art. 49 § 1 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z powodu niemożności dowiedzenia się przez stronę postępowania o wydaniu decyzji i przez to uznaniu braku udziału strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Jednocześnie Minister podzielił argumentację organu I instancji, że niedopuszczalne jest powoływanie się przez stronę postępowania na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała. Prowadziłoby to bowiem do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. Dalej wskazano, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości nr [...], obręb [...], objętą decyzją Wojewody Śląskiego, co do której została wydana ostateczna decyzja Ministra. Tym samym skarżąca o wydaniu przedmiotowej decyzji powinna zostać zawiadomiona w drodze indywidualnego zawiadomienia, skierowanego stosownie do treści art. 9q ust. 2 i 4 u.t.k. - na adres wskazany w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem (z akt sprawy wynika), że w przypadku ww. działki w ewidencji gruntów i budynków nie ujawniono adresu właścicielki działki, a jedynie dane osobowe skarżącej. W związku z powyższym, Minister – jak wskazał - z przyczyn obiektywnie niezależnych od organu nie miał możliwości skierować do skarżącej na adres podany w ewidencji gruntów i budynków zawiadomienia o wydaniu decyzji. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca o wydaniu decyzji Ministra została zawiadomiona w formie publicznego obwieszczenia, przewidzianego w art. 9q ust. 2 i 4 u.t.k. Minister podkreślił, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż obwieszczenie informujące o wydaniu decyzji Ministra zostało najpóźniej ogłoszone w dniu 9 maja 2019 r., a więc przewidziany w art. 49 § 1 k.p.a., 14-dniowy termin skutkujący doręczeniem ww. decyzji upłynął w dniu 23 maja 2019 r. Ostatni dzień wskazanego w art. 148 k.p.a., terminu, w którym skarżąca mogła skutecznie wnieść podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przypadał na dzień 23 czerwca 2019 r., tj. niedzielę, zatem - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 57 § 4 k.p.a., - termin ten upłynął 24 czerwca 2019 r. (poniedziałek). Wniosek zaś został nadany w placówce pocztowej w dniu 14 sierpnia 2019 r. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie dochowała terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., na złożenie ww. wniosku. Skargę na postanowienie Ministra wniosła E. K. zarzucając naruszenie: 1) art. 9 ust. 2 u.t.k., który stanowi, że Wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tych decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, pomimo, że skarżąca należy do tej grupy co zostało wykazane wyciągiem z rejestru gruntów; 2) art. 148 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi przewidzianemu w tym przepisie i nieuwzględnienie wypisu z rejestru gruntów z 6 listopada 2015 r.; 3) art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji, poprzez nietraktowanie w ten sam sposób wszystkich wywłaszczanych osób. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazano, że art. 9q ust. 2 u.t.k. przewiduje trzy różne, niezależne od siebie formy zawiadamiania o wydaniu decyzji, przy czym do każdej z kategorii osób przewidzianej w tym przepisie przypisany jest konkretny sposób zawiadomienia. Przepis ten jednocześnie stanowi wyłom od ogólnej zasady doręczania pism stronom postępowania na ich adres lub adres ich pełnomocnika, gdyż przewiduje doręczanie zawiadomień na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a zatem stoi w wyraźnej sprzeczności z art. 40 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości fakt, że skarżąca powinna być zaliczona do drugiej grupy podmiotów wskazanych w art. 9q ust. 2 u.t.k.., tj. do "właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej". W związku z tym o decyzji powinna zostać powiadomiona poprzez "zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości". Tymczasem z akt sprawy wnika, że w "Wykazie podmiotów", ujawnionych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 19 października 2016 r., sporządzony przez Prezydenta Miasta Katowice, nr kancelaryjny: G- II.6621.1.5673.2016.EU, nie ma adresu zamieszkania skarżącej. Zdaniem Sądu I instancji nie można uznać, że stosowny "Wykaz podmiotów" sporządzony przez pracownika organu jest tożsamy z "katastrem nieruchomości" o którym mowa w art. 9q ust. 2 zdanie 1 u.t.k. W aktach sprawy nie ma bowiem wyciągu z ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 19 października 2016 r. a jest jedynie "Wykaz podmiotów" sporządzony przez pracownika organu. Już tak okoliczność świadczy o nieprawidłowym postępowaniu dowodowym niniejszej sprawie. Nie można bowiem w sposób dowolny zastępować dokumentów urzędowych wyraźnie wskazanych w przepisach prawa. W związku tym, wskazany w sprawie "Wykaz podmiotów" nie może być podstawą i argumentem mającym znaczenie prawne (procesowe) dla braku prawidłowego zawiadomienia strony o decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Dodatkowo skarżąca w skardze wskazuje m.in. na to, że była wpisana do rejestru gruntów i budynków już w dniu 6 listopada 2015 r. ze swoim adresem (w aktach sprawy), który pozostaje niezmieniony od kilkudziesięciu lat, nie jest zrozumiałe, dlaczego adres wpisany do rejestru już w 2015 r. nie figurował w "Wykazie podmiotów" z 2016 r. Nieruchomość skarżącej ma uregulowany stan prawny i na ten adres jest wysyłana regularnie korespondencja z różnych wydziałów Urzędu Miasta m.in. Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych - decyzje o wymiarze podatku od nieruchomości, z Wydziału Geodezji, prawidłowy adres skarżącej figuruje również w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Katowicach. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy nie mogły zaniechać ustalenia prawidłowego adresu skarżącej i oprzeć swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na "Wykazie podmiotów" sporządzonym przez pracownika organu. Takie postępowanie w sposób istotny narusza zasady postępowania dowodowego. Zatem obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ustalenie prawidłowego adresu skarżącej na podstawie dostępnych dokumentów urzędowych a nie notatek, czy "wykazów". Kolejną kwestia, na która uwagę zwrócił Sąd wojewódzki, jest to, że organy w sposób automatyczny w odniesieniu do podmiotów z "grupy drugiej" o których mowa w art. 9q ust. 2u.t.k. - czyli "właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji" - zastosowały zasady doręczeń (zawiadomień) przewidziane dla grupy trzeciej - czyli "pozostałych stron". Zdaniem Sądu, postępowanie takie jest nieprawidłowe i stanowi przykład błędnej interpretacji przepisów. Nie jest możliwe przyjęcie, że skoro (jak twierdzi organ) nie był znany adres skarżącej, to skarżąca o wydaniu decyzji została skutecznie zawiadomiona w formie "publicznego obwieszczenia" przewidzianego w art. 9q ust. 2 i 4 u.t.k. W ocenie Sądu, zawiadomienie o decyzji lokalizacyjnej w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej - dotyczy "innych stron" a nie "właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji". Skarżąca jest właścicielką nieruchomości nr [...]objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Nie mogła być zatem zawiadamiana o tej decyzji jedynie w formie obwieszczenia. Zasadnie zatem skarżąca wskazała, że o decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dowiedziała się w dniu 1 sierpnia 2019 r., kiedy otrzymała zawiadomienie z Sądu Rejonowego w Katowicach, Wydział Ksiąg Wieczystych, że w rubryce 3,4 księgi wieczystej zostało wpisane ostrzeżenie o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości, której jest właścicielem. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, skarżąca nie uchybiła art. 148 § 2 k.p.a., bowiem o decyzji dowiedziała się w dniu 1 sierpnia 2019 r. a wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej w dniu 12 sierpnia 2019 r., tj. przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Skargę kasacyjną wniósł Minister zaskarżając wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez bezpodstawne uznanie, że znajdujący się w aktach "wykaz podmiotów" sporządzony przez pracownika organu nie może być źródłem informacji, co do adresu wskazanego w katastrze nieruchomości, o którym mowa w art. 9q ust. 2 zdanie 1 u.t.k., a w konsekwencji organy administracyjne nie mogły oprzeć swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na informacjach zawartych w "wykazie podmiotów" sporządzonym przez pracownika organu i zaniechać ustalenia aktualnego i prawidłowego adresu skarżącej; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9q ust. 2 u.t.k. poprzez uznanie, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i w sposób automatyczny w odniesieniu do podmiotów z "grupy drugiej" o których mowa w art. 9q ust. 2 u.t.k. - czyli "właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji" — zastosowały zasady doręczeń (zawiadomień) przewidziane dla grupy trzeciej - czyli pozostałych stron; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a., poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra z 1 października 2021 r., znak: DLI-III.7620.15.2019.MN.15, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, gdyż zdaniem Sądu I instancji skarżąca nie uchybiła art. 148 § 2 k.p.a., bowiem o decyzji dowiedziała się w dniu 1 sierpnia 2019 r., a wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej w dniu 12 sierpnia 2019 r., tj. przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej została publicznie ogłoszona i termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 24 czerwca 2019 r. Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. K. wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Nie są zasadne zarzuty naruszenia w sposób wyżej opisany w podstawach kasacyjnych art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9q ust. 2 u.t.k., art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 148 § 2 k.p.a. Przepis art. 9q ust. 2 u.t.k. na dzień wydania kwestionowanej decyzji lokalizacyjnej stanowił: "Wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne". W treści tego zawiadomienia musi być zawarta informacja o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji (art. 9q ust. 3 tej ustawy). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd I instancji, że art. 9q ust. 2 u.t.k. przewiduje, inaczej niż Kodeks postępowania administracyjnego, trzy niezależne od siebie sposoby zawiadamiania o wydaniu decyzji: 1) doręczenie decyzji, 2) doręczenie zawiadomienia o jej wydaniu oraz 3) zawiadomienie w drodze obwieszczenia we wskazanych urzędach, stronach internetowych i prasie lokalnej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że każdy z tych sposobów zawiadamiania dotyczy konkretnej kategorii osób: doręczenie decyzji następuje tylko wnioskodawcy, a właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji doręcza się zawiadomienie o wydaniu decyzji; pozostałe strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia. Jednakże w odróżnieniu od zawiadomienia w trybie publicznego obwieszczenia, zawiadomienie przez doręczenie pisma o wydaniu decyzji jest dokonywane indywidualnie, w trybie art. 39 k.p.a.: każdemu z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji doręcza się zawiadomienie o jej wydaniu indywidualnie, za pokwitowaniem, pod adres wskazany w katastrze nieruchomości, ze wskazaniem miejsca, w którym mogą zapoznać się z treścią decyzji. Ta kategoria osób zatem nie musi we własnym zakresie poszukiwać informacji o wydanej decyzji, a ma prawo oczekiwać, że zostanie poinformowana w drodze indywidualnego zawiadomienia o jej wydaniu. Inaczej jest z kolei zawiadomieniem w trybie obwieszczenia. Tutaj zawiadomienie następuje w trybie art. 49 k.p.a., co sprowadza się do publicznego ogłoszenia w miejscach wskazanych w art. 9q ust. 2 u.t.k. Podmioty zawiadamiane w ten sposób muszą samodzielnie dokonywać ustaleń, czy decyzja została już wydana, a obwieszczenie o jej wydaniu zostało dokonane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanie art. 9q ust. 2 u.t.k. upoważnia do stwierdzenia, że różnicując sposoby zawiadamiania o wydaniu decyzji w stosunku do konkretnych kategorii osób, ustawodawca uczynił to celowo, a ustanawiając obowiązek doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem ustawodawca miał na celu zwiększenie stopnia ochrony praw tych osób, gdyż indywidualne doręczanie zawiadomień o wydanym akcie niewątpliwie zwiększa pewność, że te konkretne podmioty, w których prawa decyzje o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ingerują najbardziej, powezmą o tym stosowną wiadomość. Stopień ochrony tych praw ulega zmniejszeniu przy dokonywaniu zawiadomienia w trybie obwieszczenia. W związku z powyższym nie można, jak domaga się tego organ skarżący kasacyjnie, a co słusznie zanegował Sąd I instancji, liczyć terminu do wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji lokalizacyjnej w stosunku do kategorii osób zawiadamianych indywidualnie, tak jak czyni się to w stosunku do podmiotów zawiadamianych o wydaniu decyzji w drodze obwieszczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że w stosunku do skarżącej jako podmiotu, któremu należało doręczyć zawiadomienie o wydaniu decyzji w sposób indywidualny, należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od dnia doręczenia tego zawiadomienia, a jeżeli tego nie dokonano w sposób prawidłowy, to od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nie jest możliwe przyjęcie takiego rozwiązania jak wskazuje skarżący kasacyjnie organ, że wobec niemożności doręczenia zawiadomienia o decyzji stronie w sposób przewidziany w powołanym na wstępie przepisie, to przyjmuje się, że została zawiadomiona na zasadach określonych dla stron, których nieruchomości nie zostały objęte decyzją lokalizacyjną. Przyjęcie bowiem, że w tej sytuacji będzie miał zastosowanie sposób liczenia początku biegu terminu jak przy obwieszczeniach, w pewnych sytuacjach będzie prowadziło do naruszenia praw osób zawiadamianych w trybie indywidualnym o wydaniu decyzji, na przykład poprzez skrócenie realnego terminu wniesienia odwołania, co jest przecież niedopuszczalne, czy jak w niniejszej sprawie poprzez zamknięcie stronie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że organ dokona obwieszczenia wcześniej niż dany podmiot otrzyma zawiadomienie indywidualne, czy też dowie się o wydaniu decyzji. Może zatem nastąpić zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów, których zawiadamia się w drodze obwieszczenia, i tych, których należy zawiadomić w sposób indywidualny, oczywiście na ich niekorzyść. A taka sytuacja nie może korzystać z ochrony (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2198/12, ONSAiWSA 2013/6/111). Skoro przepis art. 9q ust. 2 u.t.k. nakazuje doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem, to osoby te mają prawo oczekiwać, że o wydanej decyzji dowiedzą się w drodze indywidualnego zawiadomienia. Z żadnego przepisu nie wynika, że mają one obowiązek śledzić, czy dokonano obwieszczenia w trybie art. 49 k.p.a., tym bardziej, że termin wniesienia odwołania biegnie jak w stosunku do podmiotów zawiadamianych w drodze tego obwieszczenia. Gdyby przyjąć inną interpretację przepisu art. 9q ust. 2 u.t.k., to zróżnicowanie sposobu zawiadomienia poszczególnych kategorii podmiotów o wydaniu decyzji nie miałoby żadnej prawnej doniosłości. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem Sądu I instancji, że przepis art. 9 q ust. 2 u.t.k. wprost wskazuje, że zawiadomienie o wydaniu decyzji lokalizacyjnej doręcza się na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Przepis ten nie przewiduje innej możliwości, zatem nie można doręczyć zawiadomienia o wydaniu decyzji lokalizacyjnej na adres wskazany w wykazie sporządzonym przez pracownika urzędu. Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny jest oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Stąd też tylko taki rejestr może być wyłącznym źródłem adresów dla doręczenia decyzji czy zawiadomień w trybie ustawy o transporcie kolejowym. W tych okolicznościach zasadne jest również twierdzenie Sądu I instancji, że nie było podstaw do zakwestionowania stanowiska strony, z którego wynikało, że o treści decyzji lokalizacyjnej dowiedziała się w momencie gdy otrzymała informację z SR w Katowicach Wydziału Ksiąg Wieczystych o dokonanym wpisie. W świetle przedstawionych wyżej rozważań za niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2–4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną, natomiast nie przewidują takiej możliwości w przypadku sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną osobiście przez skarżącą.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 lutego 2023
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Piotr Broda /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny