II OSK 3021/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Gdesz sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 436/24 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na czynność Wójta Gminy Kutno z dnia 24 stycznia 2023 r. w przedmiocie sporządzenia nowych kart adresowych zabytków włączonych do Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno – Lp. –[...], [...], [...] i [...] 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Wójta Gminy Kutno na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 927 (dziewięćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. prostuje oznaczenie przedmiotu skargi zawarte w sentencji zaskarżonego wyroku przez zastąpienie zwrotu "zarządzenie Wójta Gminy Kutno z dnia 24 stycznia 2023 roku nr 9/2023 w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno" zwrotem "czynność Wójta Gminy Kutno z dnia 24 stycznia 2023 r. w przedmiocie sporządzenia nowych kart adresowych zabytków włączonych do Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno – Lp. [...], [...], [...] i [...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 17 września 2024 r., II SA/Łd 436/24 oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na zarządzenie Wójta Gminy Kutno z 24 stycznia 2023 r., Nr 9/2023 w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że pismem z 24 kwietnia 2024 r. P. sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie Wójta Gminy Kutno z 24 stycznia 2023 r., nr 9/2023 w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno w części dotyczącej wpisu do tej ewidencji nieruchomości pod pozycjami nr 14 (zespół dworsko-folwarczny), nr 15 (dwór w zespole dworsko-folwarcznym), nr 16 (oficyna w zespole dworsko-folwarcznym) oraz nr 17 (park krajobrazowy (50 m strefy ochronnej konserwatorskiej od granic parku) w zespole dworsko-folwarcznym) na działce nr ew. [...] w miejscowości G., gmina K. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia w części dotyczącej ujęcia w załączniku do niego pod ww. pozycjami należącej do skarżącej nieruchomości, zarzucając: 1) błędne przyjęcie przez organ wydający zaskarżone zarządzenie, że przedmiotowa nieruchomość wskazana w załączniku do zarządzenia pod pozycją nr 14 i nr 16 spełnia przesłanki wskazujące na posiadanie przez nieruchomość cech zabytkowych uzasadniających jej umieszczenie w ewidencji; 2) naruszenie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.), dalej: u.o.z.o.z., w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2021 r. poz. 56), dalej: rozporządzenie MKiDN, przez aktualizację karty ewidencyjnej zabytku bez stwierdzenia, czy dane zawarte w karcie są zgodne ze stanem faktycznym; 3) zaniechanie przez Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: ŁWKZ) dokonania oględzin celem wydania zarządzenia w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno w formie kart adresowych, co skutkowało wydaniem przedmiotowego zarządzenia na podstawie niepełnego stanu faktycznego sprawy oraz sprzecznie z § 19 pkt 9 obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XVI/106/2004 Rady Gminy Kutno z dnia 16 kwietnia 2004 r.; 4) naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji przez ograniczenie prawa własności nieruchomości poprzez dopuszczenie do ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia; 5) zamieszczenie na kartach ewidencyjnych oraz w załączniku (pozycje nr 15 i 17) zaskarżonego aktu niezgodnego z treścią decyzji o wpisie do rejestru opisu obiektu podlegającego ochronie konserwatorskiej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Kutno wniósł o jej oddalanie. Wyjaśnił, że Gmina Kutno nie miała na celu ograniczania prawa własności, ani działania utrudniającego właścicielom dysponowanie nieruchomością. Podczas prac nad gminną ewidencją zabytków w 2022 r. karty adresowe zabytków zostały zaktualizowane i szczegółowo opisane zgodnie z obowiązującym wzorem. Zostały one pozytywnie zaopiniowane przez ŁWKZ przed przyjęciem zaskarżonego zarządzenia. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że jest ona dopuszczalna, a zaskarżone zarządzenie należy zakwalifikować jako skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyrażoną w postaci zarządzenia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak zauważył Sąd I instancji, wynika i jest to bezsporne, że objęte zarządzeniem sporne nieruchomości, których dotyczy skarga w niniejszej sprawie, czyli dwór w zespole dworsko-folwarcznym oraz park krajobrazowy (ze strefą ochrony konserwatorskiej 50 m od granic parku) w zespole dworsko-folwarcznym figurują w rejestrze zabytków od 1987 r., natomiast zespół dworsko-folwarczny oraz oficyna w tym zespole zostały wpisane do wojewódzkiej ewidencji zabytków w 1997 r. oraz w 1987 r. Jak wynika z akt sprawy w 2022 r. Wójt Gminy Kutno przeprowadził aktualizację gminnej ewidencji zabytków, w związku z czym powstały nowe karty adresowe dla zespołu dworsko-parkowo-folwarcznego oraz oficyny w zespole dworsko-parkowo-folwarcznym. Sporne obiekty podlegają także ochronie na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I Instancji stwierdził, że jedyną przesłanką do wpisania obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jego wcześniejsze włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków, natomiast zarzuty co do braku walorów zabytkowych nieruchomości powinny być podnoszone na etapie czynności materialnoprawnej w przedmiocie włączenia (wpisania) przez wojewódzkiego konserwatora zabytków obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych. Wójt nie ma kompetencji do badania prawidłowości przebiegu procedury włączenia karty ewidencyjnej zabytków do ewidencji wojewódzkiej i nie ma prawa uzależniać dokonania wpisu do gminnej ewidencji (w ramach ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z.o.z.) od tego typu ocen. W świetle powyższego w niniejszej sprawie dotyczącej przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty strony skarżącej mające na celu próbę podważenia cech zabytkowych spornej nieruchomości. Zdaniem Sądu, nie mogą odnieść także skutku zarzuty dotyczące procedury sporządzenia nowej karty adresowej i jej włączenia do gminnej ewidencji zabytków w zakresie obowiązku poinformowania właściciela lub posiadacza zabytku o zamiarze włączenia karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków (§ 18b ust. 1, 2, 4 rozporządzenia MKiDN). Stosownie bowiem do § 4 zaskarżonego skargą zarządzenia utraciło moc zarządzenie nr 57/2015 Wójta Gminy Kutno z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie założenia i prowadzenia Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Kutno. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że ww. ewidencja funkcjonowała już wcześniej. Natomiast przepis § 18b rozporządzenia MKiDN dodany został przez § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2019 r. poz. 1886), zmieniającego ww. rozporządzenie MKiDN z dniem 19 października 2019 r., a więc nie mógł on mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd I instancji stwierdził, że podnoszony przez skarżącą w skardze fakt, iż w załączniku do zarządzenia będącego wykazem obiektów nieruchomych w GEZ z terenu gminy Kutno wykazano dwa osobne obiekty jako dwór w zespole dworsko-folwarcznym i park krajobrazowy (50 m strefy ochrony konserwatorskiej od granic parku) w zespole dworsko-folwarcznym oraz sporządzono dwie osobne karty adresowe, wydaje się nie mieć istotnego znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nawet ujęcie osobno w załączniku i sporządzenie osobnych kart adresowych nie zmienia bowiem tego, że zostały one objęte jedną decyzją. Skoro bowiem są wpisane do rejestru, to nawet ich osobne ujęcie w załączniku i sporządzenie osobnych kart adresowych, nie może zostać uznane za naruszające prawo (§ 18 ust. 1 rozporządzenia MKiDN) w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Poza tym, zdaniem Sądu, podzielić należy stanowisko Wójta Gminy Kutno, że sporządzone zostały nowe, bardziej szczegółowe nazwy i opisy zabytków stosownie do aktualnego wzoru karty adresowej zabytku. Odnosząc się do powoływanego przez skarżącą wyroku z 11 maja 2023 r., P 12/18, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z. w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd wyjaśnił, że na gruncie rozpatrywanej sprawy przepis art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z. nie miał zastosowania. Sporne obiekty zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków jako te, które zostały wpisane do rejestru zabytków oraz jako inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, stosownie do art. 22 ust. 5 pkt 1 i 2 u.o.z.o.z., a więc na podstawie innej normy prawnej. Sąd zauważył, że organ dochował procedury opisanej w § 18 rozporządzenia MKiDN, albowiem zweryfikował, że dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi odpowiednio w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku. Świadczy o tym treść pisma ŁWKZ z 3 stycznia 2023 r., w którym pozytywnie zaopiniowano karty zabytków nieruchomych z terenu gminy i brak – w ocenie Sądu – podstaw do czynienia w powyższym zakresie zarzutów organom administracji. P. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie jako przepisu o charakterze wynikowym i oddalenie skargi skarżącej w wyniku dokonania przez Sąd I instancji błędnej oceny legalności zaskarżonej czynności, co jest konsekwencją naruszenia przez organ art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z.o.z. oraz § 18 ust. 1, § 18a ust. 1 i § 18b ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia MKiDN oraz art. 7 Konstytucji poprzez uznanie, że organ prowadzący gminną ewidencję zabytków może działać z naruszeniem konstytucyjnej zasady praworządności i ww. przepisów, tj. dokonywać czynności ewidencyjnych (zakładać karty adresowe i sporządzać nowe karty adresowe) w odniesieniu do obiektów niebędących zabytkami, ewentualnie w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym, z pominięciem obowiązku zawiadomienia strony (właściciela) o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, a więc z naruszeniem prawa właściciela do udziału w czynnościach w przypadku, gdy organ sporządza dla zabytku nową kartę adresową (niezależnie od przyczyn jej sporządzenia), w konsekwencji - naruszenie art. 150 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że prawidłowa ocena legalności czynności organu ewidencyjnego (Wójta Gminy Kutno) w połączeniu z właściwą wykładnią przywołanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji przepisów u.o.z.o.z oraz § 18 ust. 1, § 18a ust. 1 i § 18b ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia MKiDN winna skutkować uwzględnieniem skargi i wydaniem orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego bezskuteczność dokonanej czynności; 2) art. 22 ust. 4 i 5 pkt 1 i 2 u.o.z.o.z. w związku z art. 7 Konstytucji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, które doprowadziło do wprowadzenia do gminnej ewidencji zabytków nowo sporządzonych kart adresowych dla "obiektów" oznaczonych w załączniku do zaskarżonego zarządzenia nr 14, 15, 16 i 17 założonych (sporządzonych) wadliwie, a w szczególności w zakresie obiektów pod pozycją 15 i 17 sporządzonych dla innych obiektów niż zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków na mocy decyzji z 8 września 1987 r.; 3) § 18 ust. 1, § 18a ust. 1 i § 18b ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia MKiDN w związku z art. 7 Konstytucji poprzez błędną ich wykładnię, w wyniku której Sąd I instancji wadliwie uznał, że dla obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, w przypadku sporządzenia nowej karty adresowej dla zabytku, nie ma zastosowania nałożony na organ ewidencyjny w § 18b ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia MKiDN obowiązek zawiadomienia właściciela nieruchomości o sporządzeniu nowej karty adresowej dla zabytku na co najmniej 14 dni przed planowanym terminem włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i wydanie orzeczenia reformatoryjnego uwzględniającego skargę, a tym samym stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta Gminy Kutno nr 9/2023 w części dotyczącej ujęcia w załączniku do zarządzenia pod pozycjami 14, 15, 16 i 17 nieruchomości należącej do skarżącej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach. Jakkolwiek skarżąca objęła wniesioną skargą zarządzenie Wójta Gminy Kutno z 24 stycznia 2023 r., Nr 9/2023 w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno, tym niemniej uznać trzeba, że jej przedmiotem pozostaje czynność Wójta Gminy Kutno, której legalność podlega kontroli sądowej ze względu na konieczność uznania jej za czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków, jakie dla właściciela (posiadacza) zabytku wynikają z przepisów prawa. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem działania organu podjęte na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 u.o.z.o.z. należy kwalifikować jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a nie akt jednostki samorządu terytorialnego, do którego nawiązuje art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2024 r., II OSK 2421/24; wyrok NSA z 18 października 2023 r., II OSK 3029/18, ONSAiWSA 2024/3/34; postanowienie NSA z 18 maja 2021 r., II OZ 218/21). W myśl art. 22 ust. 5 u.o.z.o.z. w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wymieniony przepis przewiduje trzy różne podstawy ujęcia danej nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków. W rozpoznawanej sprawie akta administracyjne wskazują, że ujęcie w Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno zespołu dworsko-folwarcznego w G. oraz oficyny wynikało ze znajdowania się tychże obiektów w prowadzonej przez ŁWKZ wojewódzkiej ewidencji zabytków, natomiast dworu w zespole dworsko-folwarcznym, a także parku krajobrazowego (50 m strefy ochronnej konserwatorskiej od granic parku) z faktu ich wpisania do rejestru zabytków Województwa Płockiego (pozycja nr 574) decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Płocku z 8 września 1987 r. Powyższe ustalenie ma istotne znaczenie, ponieważ w kontekście zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń odnośnie do nieposiadania przez zespół dworsko-folwarczny i oficynę cech zabytkowych uzasadniających ich umieszczenie w ewidencji zasadnie Sąd I instancji dokonał oceny różnicującej podstawę ujęcia określonego obiektu w gminnej ewidencji zabytków, wynikającą z wyznaczenia go przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków ze względu na posiadane przez niego cechy zabytkowe (art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z.) od włączenia danego zabytku do ewidencji gminnej, co jest następstwem jego znajdowania się wojewódzkiej ewidencji zabytków lub wpisania do rejestru zabytków (art. 22 ust. 5 pkt 1-2 u.o.z.o.z.). W całości trafne są uwagi Sądu I instancji, w których wskazuje się, że w przypadku zabytków znajdujących się rejestrze zabytków bądź w wojewódzkiej ewidencji zabytków działania organu mają charakter związany. Przy ich podejmowaniu nie podlega badaniu kwestia, czy nieruchomość posiada określone w art. 3 pkt 1 u.o.z.o.z. cechy zabytku. Przesłanka ta podlega rozważeniu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków stosownie do art. 9 ust. 1 i art. 22 ust. 2 u.o.z.o.z., wobec czego organ gminy nie bada jej po raz kolejny. To stanowisko ma charakter ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 5 marca 2025 r., II OSK 728/24; wyrok NSA z 14 lutego 2024 r., II OSK 1166/21; wyrok NSA z 8 czerwca 2022 r., II OSK 1845/19). W sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków wyda decyzję o wpisie zabytku do rejestru, bądź włączy jego kartę ewidencyjną do wojewódzkiej ewidencji zabytków, obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest tym samym sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków. O ile zarzuty wniesionej przez skarżącą skargi kasacyjnej nie mogą być tym samym uznane za skuteczne w zakresie, w jakim służą podważeniu dokonanych przez Wójta Gminy Kutno czynności ewidencyjnych z uwagi na przyjęte przez stronę założenie, iż zostały one podjęte w odniesieniu do "obiektów niebędących zabytkami", o tyle, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 pkt 1 i 2 u.o.z.o.z. w zw. z § 18 ust. 1, § 18a ust. 1 oraz § 18b ust. 1, 4 i 5 rozporządzenia MKiDN wiązane z wadliwym rozważeniem przez Sąd wymogu dochowania przez organ przy podejmowaniu zaskarżonej czynności z 24 stycznia 2023 r. przewidzianej prawem procedury. Konieczne w tym miejscu jest przy tym zwrócenie uwagi na faktyczny przedmiot dokonanej przez Wójta Gminy Kutno czynności objętej skargą. Z akt sprawy wynika, że sporne obiekty, tj. zespół dworsko-folwarczny, dwór w zespole dworsko-folwarcznym, oficyna, a także park krajobrazowy w G. zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków nie tyle na podstawie zaskarżonej czynności Wójta Gminy Kutno, ale w następstwie wydania przez ten organ zarządzenia z 30 czerwca 2015 r., nr 57/2015 w sprawie założenia i prowadzenia Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno, czemu towarzyszyło sporządzenie kart adresowych powyższych czterech obiektów i włączenie ich do Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno. Przyjęcie gminnej ewidencji zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków z terenu Gminy Kutno zarządzeniem Wójta Gminy Kutno z 24 stycznia 2023 r., Nr 9/2023 (§ 1 zarządzenia), wraz z uchyleniem poprzedniego zarządzenia Nr 57/2015 (§ 4 zarządzenia), wiązało się z utrzymaniem statusu prawnego, o którym mowa w art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z.o.z., zespołu dworsko-folwarcznego, dworu w zespole dworsko-folwarcznym, oficyny i parku krajobrazowego, niemniej, co istotne dla wyniku sprawy, skutkowało zmianą sytuacji prawnej skarżącej ze względu na sporządzenie przez organ nowych kart adresowych tychże zabytków, które zostały włączone do prowadzonego zbioru kart stanowiącego gminną ewidencję zabytków. Przepisy rozporządzenia MKiDN rozróżniają włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków od sporządzenia nowej karty adresowej zabytku podlegającej następnie włączeniu do ewidencji, co następuje w przypadku stwierdzenia konieczności zastąpienia niezgodnych ze stanem faktycznym lub prawnym danych zawartych w karcie adresowej zabytku odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym, jak też ujawnienia nowych danych lub usunięcia błędnych danych (§ 18a ust. 1 rozporządzenia MKiDN). Stosownie do § 18a ust. 2 rozporządzenia MKiDN, pierwotną kartę adresową zabytku pozostawia się w takim przypadku w gminnej ewidencji zabytków, łącząc ją trwale z nową kartą adresową zabytku. Powyższe nakazuje przyjąć, że powody sporządzenia nowych kart adresowych zabytków i wiążąca się z nimi nowa treść nadana kartom, a także dochowanie przy ich sporządzeniu przewidzianej w przepisach rozporządzenia MKiDN procedury są tymi kwestiami, które powinny być przez sąd szczegółowo zbadane w przypadku objęcia skargą czynności polegającej na włączeniu nowej karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Tymczasem w toku kontroli zaskarżonej czynności Wójta Gminy Kutno Sąd I instancji nie zwrócił uwagi, że podstawą kreującą ciążący na wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta) obowiązek zawiadomienia właściciela lub posiadacza zabytku są nie tylko zamiar włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, czy też sama czynność jej włączenia, ale również sporządzenie nowej karty adresowej zabytku (§ 18b ust. 1 rozporządzenia MKiDN). Zawiadamiając właściciela lub posiadacza zabytku o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku co najmniej 14 dni przed planowanym terminem włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, organ powinien do zawiadomienia dołączyć kopię nowej karty adresowej celem umożliwienia właścicielowi lub posiadaczowi zabytku odniesienia się do nowych danych zawartych w karcie, które mogą nie być zgodne ze stanem faktycznym lub prawnym zabytku (§ 18b ust. 4-5 rozporządzenia MKiDN). Skarżąca zasadnie zarzuciła Sądowi I instancji dokonanie w rozpatrywanej sprawie błędnych ustaleń walidacyjnych skutkujących wadliwym niezastosowaniem ww. regulacji prawnej, ponieważ niestosowanie do zaskarżonej czynności Wójta Gminy Kutno przepisów rozporządzenia MKiDN w brzmieniu nadanym im przez § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem nie mogło opierać się na dowodzeniu, że Gminna Ewidencja Zabytków Nieruchomych Gminy Kutno "funkcjonowała już wcześniej" (s. 14 uzasadnienia wyroku), tj. przed wejściem w życie omawianej nowelizacji, jeżeli rozporządzenie MKiDN nadaje doniosłość prawną czynności sporządzenia nowej karty adresowej zabytku i zdarzenie to w zakresie konsekwencji prawnych, jakie należy z nim wiązać, powinno być oceniane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego zaistnienia, skoro przepisy przejściowe nie stanowią inaczej. Tak zaś należy interpretować § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., zgodnie z którym przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, stosuje się do zdarzeń, które następują po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że nowe karty adresowe zabytków ujętych w prowadzonej przez Wójta Gminy Kutno ewidencji pod pozycjami - Lp. 14 (zespół dworsko-folwarczny), Lp. 15 (dwór w zespole dworsko-folwarcznym), Lp. 16 (oficyna w zespole dworsko-folwarcznym) i Lp. 17 (park krajobrazowy (50 m strefy ochronnej konserwatorskiej od granic parku) w zespole dworsko-folwarcznym) zostały sporządzone w maju i październiku 2022 r., niemniej brak jest dowodów, by w rozpatrywanym przypadku organ dopełnił obowiązku przewidzianego w § 18b ust. 1-5 rozporządzenia MKiDN, co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i stwierdzenia bezskuteczności spornej czynności Wójta Gminy Kutno z uwagi na wadliwość zastosowanej przy jej podjęciu procedury uniemożliwiającej czynny w nim udział uprawnionego podmiotu. Ze względu na zaistniałe uchybienia procesowe dotyczące postępowania w sprawie włączenia nowych kart adresowych zabytku do gminnej ewidencji zabytków nie jest konieczne merytoryczne odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zagadnień materialnoprawnych, do których nawiązują zastrzeżenia skarżącej kasacyjnie dotyczące nadania kartom adresowym treści nieodpowiadającej stanowi rzeczywistemu. Szczegółowo odnieść się do nich powinien Wójt Gminy Kutno, podejmując - z zachowaniem postanowień § 18-18b rozporządzenia MKiDN - ponowne czynności w zakresie odpowiadającym dyspozycji art. 22 ust. 5 pkt 1-2 u.o.z.o.z. Nie może ulegać wątpliwości, że sytuacja sporządzenia nowej karty adresowej zabytku, która ma podlegać włączeniu do ewidencji, nie znosi ciążącego na organie ogólnego wymogu poddania weryfikacji, czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi odpowiednio w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku (§ 18 ust. 1 rozporządzenia MKiDN). Ewidencyjny charakter omawianej czynności, mający w przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 5 pkt 1-2 u.o.z.o.z., zasadniczo cel techniczno-porządkowy, sprzeciwia się, by sposób ujęcia zabytku w karcie adresowej był inny względem przyjętego sposobu jego identyfikacji w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także odmiennie określał jego postać w stosunku do formy, którą wojewódzki konserwator zabytków posłużył się przy wpisie zabytku do rejestru zabytków. Te kwestie powinny zostać w sprawie wyjaśnione, uwzględniając, że w ocenie skarżącej objęcie kartami adresowymi "Dworu w zespole dworsko-folwarcznym" – Lp. 15 i "Parku krajobrazowego (50 m strefy ochrony konserwatorskiej od granic parku) w zespole dworsko-folwarcznym" – Lp. 17 (poprzednio "Zespół dworski – DWÓR" i "Zespół dworski – PARK") na płaszczyźnie opisowej prowadzi do "zniekształcenia" prawnej roli gminnej ewidencji zabytków, ponieważ nie pozostaje spójne z określającym przedmiot ochrony rozstrzygnięciem w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Płocku z 8 września 1987 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Stwierdzając, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku, a jednocześnie uznając, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w następstwie uchylenia wyroku Sądu I instancji rozpoznał skargę i stwierdzając, że zaskarżona czynność Wójta Gminy Kutno z 24 stycznia 2023 r. została podjęta z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, stwierdził jej bezskuteczność w zaskarżonej części, stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.