II OSK 338/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. D. i B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1016/24 w sprawie ze skargi M. D. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2024 r. znak DOR.7100.72.2024.ANE w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1016/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2024 r. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) decyzją z 4 marca 2002 r. nakazał M. D. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową wraz z tarasem oraz zbiornika na nieczystości na działce nr [...] w G. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) decyzją z 15 października 2002 r. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z 4 marca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2988/02 oddalił skargę M. D. na ww. decyzję WINB z 15 października 2002 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 204/06 oddalił skargę M. D. od ww. wyroku WSA w Gdańsku. Pismem z 7 lipca 2022 r. B. D., M. D. oraz M. D. zażądali wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją WINB z 15 października 2002 r., powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: k.p.a.). Postanowieniem z 21 września 2022 r., WINB odmówił wznowienia postępowania, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) postanowieniem z 23 listopada 2022 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie WINB. Pismem z 12 października 2023 r. B. D. i M. D. (dalej: skarżący) złożyli kolejny wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. We wniosku wskazano na następujące dokumenty: mapę sytuacyjno-wysokościową z 1977 r. nr [...] wykonaną przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w G. i pismo Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. skierowane do WINB, informujące o nieobowiązywaniu dla miejscowości G. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1960-1976. Zgodnie z oświadczeniem skarżących, "dokumenty te zostały pozyskane w dniu 3 października 2023 r. gdy byliśmy w Nadzorze Budowlanym w K. w celu wyjaśnienia, dlaczego inni mają możliwość legalizacji, a nas tym nie objęto". Motywując wniosek w zakresie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., skarżący wskazali na szereg decyzji wydanych przez PINB legalizujących i zezwalających na użytkowanie innych budynków letniskowych zlokalizowanych na działce nr [...] w G., stanowiących własność innych osób fizycznych. Ponadto załączyli również: kserokopię decyzji Urzędu Wojewódzkiego w G. z 31 grudnia 1976 r. nr GT-III-602/606/76 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych usytuowanych na działce stanowiącej wówczas własność F. D., kopię umowy sprzedaży domku letniskowego z 1 marca 1997 r., kopię protokołu z oględzin przeprowadzonych 3 października 2001 r. przez pracowników PINB oraz wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiącego załącznik nr 1 do zaświadczenia z 28 października 2021 r. Skarżący załączyli również potwierdzoną kserokopię złożonego w dniu 13 października 2023 r. w PINB wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do stanowiącego ich własność domku letniskowego na działce nr [...] w G. Na skutek ww. wniosku skarżących, postanowieniem z 5 grudnia 2023 r. WINB wznowił postępowanie administracyjne zakończone jego decyzją z 15 października 2002 r. Decyzją z 19 stycznia 2024 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej: Pr. bud.), WINB odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z 15 października 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB z 4 marca 2002 r. Po rozpoznaniu odwołania skarżących, zaskarżoną decyzją z 28 lutego 2024 r., GINB uchylił ww. decyzję WINB i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W ocenie GINB w sprawie zachodziły przeszkody do wszczęcia postępowania wznowieniowego z wniosku skarżących, stąd wznowienie postępowania przez WINB i wydanie decyzji w trybie art. 151 § 1 k.p.a. ocenił jako wadliwe. GINB wyjaśnił, że mapa sytuacyjno-wysokościowa z 1977 r., na której istnienie powołują się skarżący, a na której przedstawiony został obiekt w miejscu istniejącego obecnie domku letniskowego, znajduje się w aktach PINB dotyczących sprawy obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacyjną na działce nr [...] w G. (dawny nr działki: [..]) (karta nr 17 w aktach PINB). Zatem dokument ten nie może stanowić "nowego dowodu w sprawie, nieznanego organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zdaniem GINB, podobnie rzecz się ma z pismem Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. informującym organ o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1960-1976. Nadto, jak wskazują skarżący, ww. pismo pozyskali w lutym 2023 r., a zatem nie został dochowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Zdaniem GINB, we wniosku przywołano szereg dokumentów, jednak żaden z nich nie potwierdza, że decyzja o rozbiórce została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Pozyskane przez skarżących decyzje legalizacyjne nie orzekają o uchyleniu lub zmianie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, ani nie dotyczą sprawy ich budynku. To, że nie stanowią one przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest oczywiste i nie wymaga żadnej analizy. GINB podsumował, że postępowanie nie mogło zostać wznowione, z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia wniosku również w zakresie wskazanych we wniosku pozostałych dokumentów. O istnieniu decyzji z 31 grudnia 1976 r. skarżący mieli wiedzę już dużo wcześniej. Na ww. decyzję skarżący powoływali się m.in. w skierowanym do PINB piśmie z 7 lipca 2022 r. stanowiącym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego stateczną decyzją z 15 października 2002 r. Podobnie umowę sprzedaży domku letniskowego z 1 marca 1997 r. skarżący posiadają od daty jej sporządzenia, a na ww. dokument powoływali się też w toku prowadzonego przez organ powiatowy postępowania, m.in. w skierowanym do WINB (przesłanym do wiadomości PINB) piśmie z 21 sierpnia 2007 r. Kserokopia tej umowy stanowiła załącznik do ww. pisma. Z kolei protokół z przeprowadzonych oględzin 3 października 2001 r. znajduje się w aktach PINB (karta nr 8) i został sporządzony w obecności skarżącego oraz przez niego podpisany. Podobnie załączone do wniosku zdjęcia, wykonane w lipcu 1998 r. (zgodnie z adnotacją umieszczoną pod zdjęciami) przedstawiające fragment domku letniskowego nie potwierdzają złożenia wniosku w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie organu, z oczywistych względów wznowić postępowania nie można z uwagi na wskazane we wniosku, a znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia domku, załączone do pisma z 21 sierpnia 2007 r. skierowanego do WINB oraz przesłanego do wiadomości PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skarżący wskazali dowody, które – w ich przekonaniu – istniały w dniu wydania decyzji, a były nieznane organowi, który wydał decyzję, tj.: mapę sytuacyjno-wysokościową z 1977 r. nr [..] wykonaną przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w G. i pismo Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. skierowane do WINB, informujące o nieobowiązywaniu dla miejscowości G. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1960-1976. Sąd pierwszej instancji podniósł, że analiza akt postępowania potwierdziła ocenę GINB, iż wspomniana mapa sytuacyjno-wysokościowa z 1977 r. nr [...] znajdowała się w aktach postępowania zwyczajnego (k. 17), wobec czego była znana organowi, który wydał sporną decyzję nakazującą rozbiórkę. Mapa ta nie mogła zatem stanowić "nowego dowodu" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z kolei, jak wynika z oświadczenia skarżących, dowiedzieli się oni o istnieniu opisanego wyżej pisma Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. już w lutym 2023 r. Niewątpliwie zatem, miesięczny termin na żądanie wznowienia postępowania z powodu wyjścia na jaw tego "nowego" dowodu upłynął najpóźniej z końcem marca 2023 r., toteż wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżących w październiku 2023 r. w tym zakresie był spóźniony. Jak już wyżej wyjaśniono, podanie o wznowienie składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o "nowych" okolicznościach faktycznych lub dowodach. Zatem Sąd pierwszej instancji skonkludował, że w zakresie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., GINB prawidłowo stwierdził niedopuszczalność dalszego prowadzenia wznowionego postępowania administracyjnego. W tym zakresie nie istniały bowiem podstawy do wznowienia tego postępowania, częściowo z uwagi na brak cechy "nowości" jednego z dowodów, a częściowo z uwagi na przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że również w zakresie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., GINB prawidłowo przyjął, że podanie o wznowienie postępowania nie wskazywało, że decyzja WINB z 15 października 2002 r. została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostałoby zmienione lub uchylone. GINB prawidłowo również wyjaśnił, że dokumenty opisane wyżej skarżący znali i dysponowali nimi na długo przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego również z tej przyczyny GINB prawidłowo przyjął, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że GINB słusznie wyjaśnił, iż odmowa wznowienia postępowania na mocy art. 149 § 3 k.p.a. – która w trafnej ocenie tego organu powinna była zostać wydana przez organ pierwszej instancji – dotyczy tych przypadków, gdy przeszkody są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Do takiego rozstrzygnięcia może również dojść wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Z taką sytuacją niewątpliwie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, skoro skarżący nie powołali żadnego nowego dowodu (powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), jak również nie wskazali żadnej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostałoby zmienione/uchylone, a które stanowiło podstawę wydania spornego nakazu rozbiórki z 2002 r. Odnośnie natomiast do wspomnianego wyrysu z planu miejscowego, Sąd pierwszej instancji wskazał, że stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli skarżący, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1) poprzez naruszenie art. 174 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 151 i w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz w zw. z art. 147 i art. 148 § 1 oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że organ administracji w zaskarżonej decyzji poprzestał jedynie na wskazaniu, że przekroczono termin do wznowienia postępowania, a zaniechał rozważenia, czy nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu i nie dał tym rozważaniom wyrazu w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, czy pomimo przekroczenia terminu na wznowienie postępowania w sprawie nie zachodziły podstawy do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W sprawie niniejszej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją rozbiórkową oparty został na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., w przypadku wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek strony m.in. w przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 5 oraz 8 podanie o wznowienie postępowania powinno zostać wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W związku z zarzutami skargi kasacyjnej, podstawowym problemem w sprawie pozostaje kwestia obowiązku organu powstałego w sytuacji wystąpienia przez stronę z podaniem o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 oraz 8 k.p.a. z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, w sytuacji ustalenia przez organ przekroczenia przez stronę wnoszącą o wznowienie postępowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., organ zobowiązany jest do rozważenia, czy nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, która powołuje się na wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 876/19, regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu – tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie. Zagadnienie rozstrzygnięte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, na który powołuje się skarga kasacyjna, jest przedmiotem odmiennej interpretacji zarówno w niektórych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w literaturze przedmiotu. Jakkolwiek podniesiona w skardze kasacyjnej kwestia budzi rozbieżność w orzecznictwie, za dominujący uznaje się w nim pogląd przeciwny do wyrażonego w skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej nawiązuje do takiej interpretacji wyżej przedstawionych przepisów o wznowieniu postępowania, która "tworzyłaby kolejną formę wszczęcia postępowania – byłoby to wszczęcie postępowania z urzędu na żądanie strony. Takie rozwiązanie nakładałoby nowe, dodatkowe i niezbyt racjonalne obowiązki na organy administracji publicznej, których koszty obciążałyby całe społeczeństwo" (W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, Z. Kmieciak (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2019, Lex/el). Wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., że miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinien odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu, nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu. Wykładnia taka prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym prowadzonym na wniosek strony, a postępowanie prowadzonym z urzędu (por. wyr. NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1675/15). Interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego zaprezentowana w skardze kasacyjnej stanowi nieuzasadnioną próbę "nałożenia" postępowania wznowieniowego wszczynanego na wniosek na postępowanie wznowieniowe wszczynane z urzędu. W orzecznictwie przyjmuje się, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie, przewidziany w art. 148 k.p.a., wiąże wnioskodawcę we wszystkich przypadkach, a więc w odniesieniu do wniosków o wznowienie opartych na wszystkich dopuszczalnych przesłankach wznowienia, a nie tylko wtedy, gdy wznowienie może nastąpić na jej wniosek. Potwierdza to wyraźnie treść art. 148 § 1 k.p.a., w którym sposób obliczania tego terminu odniesiono zarówno do tych sytuacji, w których wznowienie może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, jak i do tych, w których może to nastąpić zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu. Przepis ten przewiduje bowiem wyraźnie, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, z tym, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (wyroki NSA z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1694/15, z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 2495/16). W tej sprawie istotne jest stanowisko wyrażane zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w judykaturze, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że na organie nie spoczywa obowiązek wznawiania postępowania w każdej sprawie zakończonej decyzją ostateczną (A. Adamczyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa 2020, s. 159). W doktrynie podnosi się, że w takiej sytuacji jak opisana w skardze kasacyjnej, co prawda zachowanie terminu może mieć w praktyce mniejsze znaczenie z uwagi na możliwości działania organu z urzędu, strona nie może jednak skutecznie domagać się takiego działania organu (por. M. Jaśkowska [w:] Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, red. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, A. Wróbel, Lex/el 2025). Również w orzecznictwie wskazuje się, że strona nie może skutecznie kwestionować postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie może zostać wznowione z urzędu na podstawie art. 147 k.p.a. (wyr. NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1675/15). Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i judykaturze, trudno uznać, że organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia (por. wyr. NSA z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1482/11 oraz cytowana tam literatura). Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, iż nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Należy zatem podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 915/05 niepublikowany, że w żadnym wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa. Również w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1638/13 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że strona w zażaleniu, a następnie w skardze, nie może domagać się skontrolowania przez organ drugiej instancji oraz Sąd bezczynności organu pierwszej instancji w przedmiocie podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu. W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 k.p.a., domagać się od organu wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3, 5-8 k.p.a., a organ byłby zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Rozwiązanie to wydaje się bardziej racjonalne, bowiem dyscyplinuje strony w respektowaniu przewidzianych w art. 148 terminów wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby natomiast do sytuacji, gdzie terminy określone w art. 148 k.p.a. w istocie pozbawione zostałyby jakiegokolwiek znaczenia prawnego, bowiem strona nie ponosiłaby żadnej sankcji za ich niedochowanie. W razie ich uchybienia, organ i tak miałby bowiem obowiązek badania przesłanek wznowienia z urzędu (D. Kucharski, Badanie podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji wcześniejszej odmowy wznowienia postępowania na wniosek z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, Lex/el; 2017). Skoro strona postępowania nie dopełniła wymogu przewidzianego art. 148 § 1 k.p.a., nie może sanować tej sytuacji w drodze wykładni przepisów prawa nakładającej obowiązek organu wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. W konsekwencji przyjąć należy, że strona, która przedłożyła wskazane przez organ dokumenty załączone do wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., nie może skutecznie domagać się w ich zakresie od organu wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. Dopiero zaś przedłożenie dokumentów załączonych do wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. aktualizuje obowiązek organu analizy, czy dokumenty te mogą stanowić okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania. Wobec braku obowiązku organu we wskazanym zakresie, bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.