Sygnatura
VII SA/Wa 1016/24
Wyrok WSA w Warszawie z 7 sierpnia 2024 r., VII SA/Wa 1016/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 7 sierpnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska asesor WSA Michał Podsiadło (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. D. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2024 r. znak: DOR.7100.72.2024.ANE w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z 28 lutego 2024 r. znak: DOR.7100.72.2024.ANE, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 stycznia 2024 r. znak: WOP.7718.24.2023.KK w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie rzeczy. 2.1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) decyzją nr INB-7141/138/01/1/02 z 4 marca 2002 r. nakazał M. D. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową wraz z tarasem oraz zbiornika na nieczystości na działce nr [...]. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) decyzją nr WNB-OA/7141/325/02/HO z 15 października 2002 r. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z 4 marca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 października 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 2988/02 oddalił skargę M. D. na ww. decyzję WINB z 15 października 2002 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 204/06 oddalił skargę M. D. od ww. wyroku WSA w Gdańsku. 2.2. Pismem z 7 lipca 2022 r. B. D., M. D. oraz M. D1. zażądali wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją WINB z 15 października 2002 r., powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: k.p.a.). Postanowieniem z 21 września 2022 r., WINB odmówił wznowienia postępowania, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) postanowieniem z 23 listopada 2022 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie WINB. 2.3. Pismem z 12 października 2023 r. B. D. i M. D. (dalej: skarżący) złożyli kolejny wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. We wniosku wskazano na następujące dokumenty: mapę sytuacyjno-wysokościową z 1977 r. nr 74/11/10/77 wykonaną przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w Gdańsku i pismo Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. skierowane do WINB, informujące o nieobowiązywaniu dla miejscowości G. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1960-1976. Zgodnie z oświadczeniem skarżących, "dokumenty te zostały pozyskane w dniu 3 października 2023 r. gdy byliśmy w Nadzorze Budowlanym w K. w celu wyjaśnienia, dlaczego inni mają możliwość legalizacji a nas tym nie objęto". Motywując wniosek w zakresie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., skarżący wskazali na szereg decyzji wydanych przez PINB legalizujących i zezwalających na użytkowanie innych budynków letniskowych zlokalizowanych na działce nr [...], stanowiących własność innych osób fizycznych. Ponadto załączyli również: kserokopię decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z 31 grudnia 1976 r. nr GT-III-602/606/76 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych usytuowanych na działce stanowiącej wówczas własność F. D., kopię umowy sprzedaży domku letniskowego z 1 marca 1997 r., kopię protokołu z oględzin przeprowadzonych 3 października 2001 r. przez pracowników PINB oraz wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiącego załącznik nr 1 do zaświadczenia z 28 października 2021 r. Skarżący załączyli również potwierdzoną kserokopię złożonego w dniu 13 października 2023 r. w PINB wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do stanowiącego ich własność domku letniskowego na działce nr [...]. Na skutek ww. wniosku skarżących, postanowieniem z 5 grudnia 2023 r. WINB wznowił postępowanie administracyjne zakończone jego decyzją z 15 października 2002 r. 2.4. Decyzją z 19 stycznia 2024 r. znak: WOP.7718.24.2023.KK, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej: p.b.), WINB odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z 15 października 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB z 4 marca 2002 r. 2.5. Po rozpoznaniu odwołania skarżących, zaskarżoną decyzją z 28 lutego 2024 r. znak: DOR.7100.72.2024.ANE, GINB uchylił ww. decyzję WINB i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. W ocenie GINB w sprawie zachodziły przeszkody do wszczęcia postępowania wznowieniowego z wniosku skarżących, stąd wznowienie postępowania przez WINB i wydanie decyzji w trybie art. 151 § 1 k.p.a. ocenił jako wadliwe. 2.5.1. GINB wyjaśnił, że mapa sytuacyjno-wysokościowa z 1977 r., na której istnienie powołują się skarżący, a na której przedstawiony został obiekt w miejscu istniejącego obecnie domku letniskowego, zalega w aktach PINB dotyczących sprawy obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacyjną na działce [...] (dawny nr działki: [...]) (karta nr 17 w aktach PINB). Zatem dokument ten nie może stanowić "nowego dowodu w sprawie, nieznanego organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zdaniem GINB, podobnie rzecz się ma z pismem Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. informującym organ o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1960-1976. Nadto, jak wskazują skarżący, ww. pismo pozyskali w lutym 2023 r., a zatem nie został dochowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. 2.5.2. Zdaniem GINB, we wniosku przywołano szereg dokumentów, jednak żaden z nich nie potwierdza, że decyzja o rozbiórce została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie udowodnili kiedy i w jakich okolicznościach uzyskali kserokopie decyzji wydanych przez PINB w stosunku do innych obiektów o funkcji letniskowej, usytuowanych na terenie działki nr [...] (niestanowiących własności skarżących). Kserokopie wskazanych decyzji nie zostały pozyskane przez skarżących w PINB 3 października 2023 r., gdyż nie byli oni stronami postępowań, w których te decyzje zapadły. Na jednej z decyzji widnieje ręcznie dopisana informacja, że "Otrzymano od Pani M. D.". Zatem najprawdopodobniej załączone do wniosku kserokopie ww. rozstrzygnięć PINB (w tym jeden oryginał decyzji skierowanej do M. D.), skarżący pozyskali od właścicieli poszczególnych domków letniskowych usytuowanych na działce nr [...]. Ponadto decyzje te w żaden sposób nie są związane ze sprawą budynku letniskowego objętego nakazem rozbiórki na podstawie ostatecznej decyzji PINB z 4 marca 2001 r. W ocenie GINB, skarżący jedynie próbują wykazać, że sprawa dotycząca ich budynku letniskowego powinna zostać zakończona jego legalizacją, podobnie jak w przypadku pozostałych budynków letniskowych usytuowanych na tej samej nieruchomości. GINB uznał, że ta subiektywna ocena nie dowodzi jednak w żaden sposób, że w sprawie mamy do czynienia z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. że decyzja rozbiórkowa została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Pozyskane przez skarżących decyzje legalizacyjne nie orzekają o uchyleniu lub zmianie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, ani nie dotyczą sprawy ich budynku. To, że nie stanowią one przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest więc całkowicie oczywiste i nie wymaga żadnej analizy. 2.5.3. GINB podsumował, że postępowanie nie mogło zostać wznowione, z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia wniosku również w zakresie wskazanych we wniosku pozostałych dokumentów. O istnieniu decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z 31 grudnia 1976 r. skarżący mieli wiedzę już dużo wcześniej. Na ww. decyzję skarżący powoływali się m.in. w skierowanym do PINB piśmie z 7 lipca 2022 r. stanowiącym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego stateczną decyzją z 15 października 2002 r. Podobnie umowę sprzedaży domku letniskowego z 1 marca 1997 r. skarżący posiadają od daty jej sporządzenia, a na ww. dokument powoływali się też w toku prowadzonego przez organ powiatowy postępowania, m.in. w skierowanym do WINB (przesłanym do wiadomości PINB) piśmie z 21 sierpnia 2007 r. Kserokopia tej umowy stanowiła załącznik do ww. pisma. Z kolei protokół z przeprowadzonych oględzin 3 października 2001 r. zalega w aktach PINB (karta nr 8) i został sporządzony w obecności skarżącego oraz przez niego podpisany. Podobnie załączone do wniosku zdjęcia, wykonane w lipcu 1998 r. (zgodnie z adnotacją umieszczoną pod zdjęciami) przedstawiające fragment domku letniskowego nie potwierdzają złożenia wniosku w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie organu, z oczywistych względów wznowić postępowania nie można z uwagi na wskazane we wniosku, a znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia domku, załączone do pisma z 21 sierpnia 2007 r. skierowanego do WINB oraz przesłanego do wiadomości PINB. 2.5.4. GINB podkreślił, że nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostają orzeczenia sądów administracyjnych zapadłych w postępowaniu zwykłym. Sądy obu instancji dysponowały materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym m.in. wskazanymi we wniosku o wznowienie dokumentami takimi jak: mapa sytuacyjno- wysokościowa z 1977 r., decyzja Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z 31 grudnia 1976 r., umowa sprzedaży domku letniskowego z 1 marca 1997 r., protokół z oględzin z 3 października 2001 r. Sądy jednoznacznie wskazały na zasadność nałożenia rozbiórki spornych obiektów budowlanych, tj. obiektu budowlanego o funkcji letniskowej wraz z tarasem oraz zbiornikiem na nieczystości, albowiem istnienie tych obiektów naruszało przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym. Okoliczność oddalenia przez sąd administracyjny skargi na decyzję administracyjną, przy braku wystąpienia po wyroku sądu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 czy z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. pociąga za sobą tę konsekwencję, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją objętą kontrolą sądową. Podsumowując, co do zasadniczej części dowodów i okoliczności wskazanych we wniosku, skarżący nie dochowali terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., natomiast w odniesieniu do decyzji legalizujących inne obiekty letniskowe w okolicy nie wskazali daty ich pozyskania, a ponadto decyzje te nie mają absolutnie żadnego związku ze wskazaną przez skarżących przesłanką z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GINB, skarżący wnieśli o jej uchylenie, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili GINB wydanie tej decyzji z naruszeniem: 1) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez ustalenie, że w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 2) 148 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie, że naruszenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia jego wszczęcie przez organ, w wyniku czego dokonano uchylenia decyzji i umorzono postępowanie organu I instancji w całości; 3) art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez ustalenie, że decyzja nie została wydana w związku z inną decyzję lub orzeczeniem sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (brak uwzględnienia uchylenia decyzji Wojewody Gdańskiego z dnia 31 grudnia 1976 r. znak: GT-III-602/606/76 oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia 15 września 1976 r. znak: GT-42/L/20/76); 4) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o przysługującym im prawie do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w trybie uproszczonej legalizacji; 5) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie przez GINB, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany przez stronę; błędne ustalenie, że w sprawie występowały przeszkody uniemożliwiające wszczęcie postępowanie wznowieniowego przez organ pierwszej instancji, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia o uchylenie decyzji i umorzeniu postępowania przed organem I instancji w całości, brak dostatecznego informowania strony przez organy na etapie całego postępowania o możliwościach podjęcia działań w celu efektywnego wznowienia postępowania i uchyleniu decyzji o rozbiórce, a tym samym utracenia przez stronę możliwości wnioskowania o rozpoczęcie procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego; 6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. 4. W odpowiedzi na skargę, WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony przez GINB. 6. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek podania skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją WINB nr WNB-OA/7141/325/02/HO z 15 października 2002 r. nakazującą M. D. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową wraz z tarasem oraz zbiornika na nieczystości na działce nr[...]. 6.1. Należy w tym miejscu przypomnieć, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego" (T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 145). Zgodnie z art. 145-145b k.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego następuje, gdy: – dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; – decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; – decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.; – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; – wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; – decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; – zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 k.p.a.); – decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. – gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. – gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. – gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2156), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. 6.2. Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy skarżących, którzy żądając wznowienia postępowania administracyjnego powołali się na art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. W związku z tym, organ, prowadząc wznawiając postępowanie na wniosek strony, związany był podstawami wznowieniowymi zawartymi w złożonym wniosku i nie mógł odnosić się do innych podstaw, niewskazanych przez skarżących. Innymi słowy, podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania. (por. wyrok NSA z 12.10.2012 r., II OSK 1925/12, LEX nr 1233716). Należy również podkreślić, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). 7. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. 7.1. Sąd przypomina, że spełnienie tej przesłanki wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Pierwszy przewiduje, że zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek wymaga, by nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody miały istotne znaczenie dla sprawy. Występuje tu związek z regulacją materialnoprawną. Trzeci warunek, to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z 14.02.2024 r., II OSK 1233/21, LEX nr 3709559). Ponadto, jeżeli podstawą wznowienia postępowania ma być sytuacja opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o "nowych" okolicznościach faktycznych lub dowodach. W szczególności, przepis ten nie daje żadnych podstaw do tego, aby termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się, że organ administracji nie uwzględnił tych okoliczności lub dowodów (zob. wyrok NSA z 5.03.2013 r., II OSK 2083/11, LEX nr 1340181). 7.2. Powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skarżący wskazali dowody, które – w ich przekonaniu – istniały w dniu wydania decyzji, a były nieznane organowi, który wydał decyzję, tj.: mapę sytuacyjno-wysokościową z 1977 r. nr 74/11/10/77 wykonaną przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w Gdańsku i pismo Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. skierowane do WINB, informujące o nieobowiązywaniu dla miejscowości Gołuń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1960-1976. Analiza akt postępowania potwierdziła ocenę GINB, że wspomniana mapa sytuacyjno-wysokościowa z 1977 r. nr 74/11/10/77 znajdowała się w aktach postępowania zwyczajnego (k. 17), wobec czego była znana organowi, który wydał sporną decyzję nakazującą rozbiórkę. Mapa ta nie mogła zatem stanowić "nowego dowodu" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z kolei, jak wynika z oświadczenia skarżących, dowiedzieli się oni o istnieniu opisanego wyżej pisma Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2006 r. już w lutym 2023 r. Niewątpliwie zatem, miesięczny termin na żądanie wznowienia postępowania z powodu wyjścia na jaw tego "nowego" dowodu upłynął najpóźniej z końcem marca 2023 r., toteż wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżących w październiku 2023 r. w tym zakresie był spóźniony. Jak już wyżej wyjaśniono, podanie o wznowienie składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o "nowych" okolicznościach faktycznych lub dowodach. 7.3. Zatem w zakresie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., GINB prawidłowo stwierdził niedopuszczalność dalszego prowadzenia wznowionego postępowania administracyjnego. W tym zakresie nie istniały bowiem podstawy do wznowienia tego postępowania, częściowo z uwagi na brak cechy "nowości" jednego z dowodów, a częściowo z uwagi na przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. 8. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja ta została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. 8.1. W tym zakresie trzeba było podkreślić, że zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Musi ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r., I OSK 380/21, LEX nr 3196384). Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, gdy decyzja, na której oparł się organ wydając decyzję w sprawie głównej, stanowiła podstawę prawną decyzji głównej, a nie podstawę faktyczną. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku, gdy nie jest możliwe wydanie decyzji w postępowaniu głównym bez decyzji, na której organ się ma oprzeć. Zachodzi tu bezwzględna zależność jednej decyzji od drugiej (wyrok NSA z 20 stycznia 2021 r., I GSK 1650/20, LEX nr 3158719). Zaznaczano przy tym, że w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą (wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r., II OSK 2049/20, LEX nr 3242614). 8.2. Powołując się na art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., skarżący wskazali na szereg decyzji wydanych przez PINB legalizujących i zezwalających na użytkowanie innych budynków letniskowych zlokalizowanych na działce nr [...]. Ponadto powołali się również na kserokopię decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z 31 grudnia 1976 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych usytuowanych na działce stanowiącej wówczas własność F. D., kopię umowy kupna domku letniskowego z 1 marca 1997 r., kopię protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 3 października 2001 r. przez PINB oraz wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (załącznik nr 1 do zaświadczenia z 28 października 2021 r.) Wnioskodawcy załączyli również kopię złożonego przez nich wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do stanowiącego ich własność domku letniskowego na działce nr [...]. 8.3. W ocenie Sądu, żaden z tych dokumentów nie wskazuje, że sporny nakaz rozbiórki został wydany w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przede wszystkim Sąd przeanalizował akta postępowania zakończonego spornym nakazem rozbiórki. Z uzasadnienia decyzji WINB z 15.10.2022 r. nie wynika, aby decyzja ta została wydana w oparciu o jakąkolwiek inną decyzję administracyjną lub orzeczenie sądu. W uzasadnieniu tym WINB przywołał decyzję Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z 31 grudnia 1976 r. i ocenił, że dotyczyła ona innego obiektu niż ten, którego rozbiórkę nakazał sporną decyzję z 2002 r. Niemniej jednak z wniosku skarżących o wznowienie postępowania zakończonego w 2002 r. ani z odwołania ani ze skargi do Sądu nie wynika nawet, aby ww. decyzja z 1976 r. została następnie uchylona lub zmieniona. O wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie świadczy również zalegalizowanie innych obiektów budowlanych, położonych na tej samej działce, które zostały przecież wydane w innych postępowaniach administracyjnych i nie dotyczą tego samego przedmiotu (tego samego obiektu). W żaden sposób o istnieniu tej przesłanki nie może świadczyć również treść umowy sprzedaży z 1 marca 1997 r. ani protokołu z oględzin przeprowadzonych 3 października 2001 r. przez PINB, czy wreszcie wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również treść wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do stanowiącego ich własność domku letniskowego na działce [...]. Dokumenty te nie dowodzą, że sporny nakaz rozbiórki z 2022 r. został wydany w oparciu o istniejącą wcześniej decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostałoby zmienione lub uchylone. 8.4. W związku z tym, również w zakresie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., GINB prawidłowo przyjął, że podanie o wznowienie postępowania nie wskazywało, że decyzja WINB z 15 października 2002 r. została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostałoby zmienione lub uchylone. GINB prawidłowo również wyjaśnił, że dokumenty opisane wyżej skarżący znali i dysponowali nimi na długo przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego również z tej przyczyny GINB prawidłowo przyjął, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu z art. 148 § 1 k.p.a. 9. W ocenie Sądu, GINB prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji z 19 stycznia 2024 r. i umorzył postępowanie administracyjne. 9.1. GINB słusznie wyjaśnił, że odmowa wznowienia postępowania na mocy art. 149 § 3 k.p.a. – która w trafnej ocenie tego organu powinna była zostać wydana przez organ I instancji – dotyczy tych przypadków, gdy przeszkody są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Do takiego rozstrzygnięcia może również dojść wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji (por. wyrok NSA z 19.05.2021 r., I OSK 3005/18, LEX nr 3206254). Z taką sytuacją niewątpliwie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, skoro skarżący nie powołali żadnego nowego dowodu (powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), jak również nie wskazali żadnej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostałoby zmienione/uchylone, a które stanowiło podstawę wydania spornego nakazu rozbiórki z 2002 r. Odnośnie natomiast do wspomnianego wyrysu z MPZP, Sąd wskazuje, że stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (zob. wyrok NSA z 6.12.2023 r., II OSK 628/21, LEX nr 3672763). Dlatego też, skoro organ I instancji nieprawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie, to zgodna z prawem była zaskarżona decyzja, mocą której naprawiono błędy organu I instancji. 9.2. Sąd podkreśla na koniec, że wznowienie postępowania administracyjnego służy wyłącznie usunięciu istotnych, kwalifikowanych wad postępowania. Nie jest to instytucja odwoławcza, którą uruchamia się w celu ponownego rozpoznania sprawy przez inny organ. Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie wykonali nakazu rozbiórki, choć został on orzeczony 22 lata temu, a o jego legalności prawomocnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w 2007 r. Obecnie, skarżący domagają się – jak wynika z ich stanowisk – uproszczonej legalizacji tego obiektu. Ocena wniosku o uproszczoną legalizację wykracza poza granice niniejszej sprawy. Niemniej jednak wniosek ten nie ma żadnego wpływu na byt prawny decyzji wydanych w 2002 r., albowiem obowiązujące prawo nie przewiduje, aby uchyleniu podlegały nakazy rozbiórki co do których po wielu latach ich właściciele chcą skorzystać z nowych instrumentów prawnych. W kontrolowanym postępowaniu nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 9 ani art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób optymalny wskazuje przyczyny jej wydania, z odwołaniem do istotnych dla sprawy okoliczności i adekwatnej podstawy prawnej. 10. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji GINB doszło do jakichkolwiek innych uchybień, które uzasadniałyby jej eliminację z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 kwietnia 2024
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Izabela Ostrowska Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący/ Michał Podsiadło. /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 145 par. 1 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 346/24 · 7 sierpnia 2024
Postanowienie NSA z 7 sierpnia 2024 r., II OZ 346/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OZ 413/24 · 7 sierpnia 2024
Postanowienie NSA z 7 sierpnia 2024 r., II OZ 413/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OZ 412/24 · 7 sierpnia 2024
Postanowienie NSA z 7 sierpnia 2024 r., II OZ 412/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny