II OSK 917/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. i X spółka z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 785/22 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. i X spółka z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 785/22, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w Krakowie i X spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2022 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy Jak wskazał Sąd pierwszej instancji decyzją z dnia 2 września 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta Krakowa orzekł o: - umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w zakresie części wnioskowanych robót budowlanych obejmujących budowę infrastruktury technicznej na części działki nr [...] obr. [...] K. przy ul. [...] w Krakowie w zakresie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", zgodnie z zał. nr 2 decyzji oraz w sprawie ustalenia warunków zabudowy w zakresie części wnioskowanych robót budowlanych obejmujących budowę zjazdu z drogi publicznej ul. [...] w Krakowie; - ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr [...] obr. [...] K. oraz infrastrukturą techniczną i zbiornikiem retencyjnym na działkach [...], obr. jw. i [...] obr. [...] K. przy ul. [...] w Krakowie". Od powyższej decyzji odwołanie złożyła X sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 kwietnia 2022 r., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 503) - dalej "u.p.z.p.", § 1 - 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588) – dalej: "rozporządzenie", utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Krakowie oraz X sp. z o.o. w Krakowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jak wskazano w uzasadnieniu, analiza akt sprawy prowadzi do konkluzji, że odnośnie planowanego zamierzenia inwestycyjnego, spełnione są przesłanki, o jakich stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Również sporządzona w sprawie analiza urbanistyczno-architektoniczna daje podstawy do wyrażenia poglądu, że ustalone w decyzji parametry zabudowy są prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi, w analizie i w jej wynikach wskazano, że teren przylega bezpośrednio do drogi publicznej jaką jest ul. [...]. W początkowej części analizy urbanista wskazał natomiast, że front terenu inwestycji, czyli łączna szerokość dwóch działek nr [...], które jak wynika z analizy przylegają wyłącznie do jednej działki drogowej, jaką jest w/w ul. [...], wynosi 39 m. oraz podał sposób wyznaczenia obszaru analizowanego, który uznać należy za prawidłowy. Za nieuzasadnione Sąd meriti uznał zarzuty, że analiza nie zawiera żadnych zestawień, tabeli, czy wyliczeń przedstawiających poszczególne parametry zabudowy występującej w obszarze analizowanym. Analiza zawiera bowiem dwie tabele. W jednej podane są parametry takie jak powierzchnia poszczególnych działek, powierzchnia ich zabudowy, wskaźnik zabudowy i szerokość elewacji. Druga tabela zawiera parametry wysokości poszczególnych budynków, rodzaje dachów oraz średnią, co do różnych rodzajów dachów występujących w obszarze analizowanym. Co do każdego z parametrów tj. wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, szerokości elewacji frontowej, czy wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, urbanista podaje średnią z całego obszaru analizowanego, którą łatwo można zweryfikować na podstawie danych z tabel. Następnie urbanista wskazuje uznaną za prawidłową wielkość określonego parametru wraz z przekonującym uzasadnieniem. Tak samo uzasadnia wyznaczenie linii zabudowy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego nietrafne są także zarzuty skargi, jakoby w analizie odniesiono się jedynie do parametrów wybiórczych działek znajdujących się w obszarze analizowanym. Weryfikacja poprawności sporządzonej analizy na podstawie numerów działek wskazanych w tabelach oraz działek uwidocznionych na części graficznej analizy, prowadzi bowiem do całkowicie odmiennych wniosków. Urbanista pominął w zasadzie wyłącznie zabudowę obiektów wojskowych, znajdujących się na terenie wojskowym, stanowiącym teren zamknięty w rozumieniu przepisów odrębnych, co jest prawidłowe. Uwzględniona została zabudowa z ponad 30 działek znajdujących się w całości lub częściowo w obszarze analizowanym. Pominięta została jedynie zabudowa na działce nr [...], która to działka z jednej strony została objęta obszarem analizowanym tylko w ok. 30%, a przy tym jest wyraźnie oddalona od terenu inwestycji, dostępna jest z innej drogi publicznej niż teren inwestycji, znajdującej się w całości i znacznie poza obszarem analizowanym. Pominięcie tej działki nie zostało co prawda uzasadnione przez urbanistę, co można uznać za błąd, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nieistotny i nie mający wpływu na wynik postępowania. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: "P.p.s.a.". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] w Krakowie i X spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono: 1. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: a) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję o ustaleniu warunki zabudowy, podczas gdy organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienie w sposób wyczerpujący istniejącego stanu faktycznego sprawy oraz zebranego w niej materiału dowodowego, uznając przedwcześnie, że w niniejszej sprawie okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, a przedstawiony materiał dowodowy jest wyczerpujący i pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy; b) art. 136 § 1 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ II instancji nie zaniechał przeprowadzenia czynność mających na celu uzupełnienie postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy organ odwoławczy dopuścił się tego naruszenia, w tym poprzez pominięcie pisma skarżącej z dnia 4 stycznia, pt. "PISMO STRONY uzupełnienie odwołania", co doprowadziło do pominięcia istotnych dla sprawy okoliczności, które miały wpływ na jej rozstrzygnięcie, c) art. 6 i art. 8 K.p.a. poprzez ich błędną interpretację oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia zasady prawdy obiektywnej i praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; d) art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż przedmiotowa inwestycja spełnia wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu; e) § 3 ust. 1 - 2 i § 5, § 6 i § 7 rozporządzenia w zw. z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że analiza architektoniczno-urbanistyczna sporządzona w ramach postępowania przed organem I instancji spełnia wymagania wskazane w tych przepisach, podczas gdy przedmiotowa analiza została sporządzona w sposób nieprawidłowy, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem warunków zabudowy; f) § 7 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że organy administracji prawidłowo ustaliły parametr szerokości elewacji frontowej; 2. naruszenie następujących przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania: a) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zasługiwała ona na uwzględnienie; b) art. 1 § 2 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: "P.u.s.a." w zw. art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 136 § 1 w zw. z art. 7 w z. z art. 77 § 1, art. 6, art. 8 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., art. 61 ust. 1 u.p.z.p., § 3 ust. 1-2, § 5, § 6 i § 7 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe sprawowanie kontroli nad administracją publiczną polegające na niezasadnym uznaniu, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w sposób prawidłowy, podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; c) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niespełniające wymagań wskazanych w treści powołanego przepisu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. - zwrot od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżących kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych. - przeprowadzenie rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej kasacyjnie miały istotny wpływ na wynik sprawy, należy stwierdzić, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie obejmującym art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. Przepis ten ma charakter ustrojowy gdyż określa w sposób ogólny kompetencję sądów administracyjnych i kryterium legalności jako wyznacznik wykonywanej kontroli działalności organów administracji publicznej. Jednakże to, czy ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w danej sprawie była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, gdy sąd dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne (por. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16, LEX nr 2450637; z dnia 13 października 2015 r. sygn. akt II OSK 312/15, LEX nr 1987201). Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji w ramach określonych ustawowo kompetencji, rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, w zakresie jej zgodności z prawem. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zasługiwała ona na uwzględnienie. Norma z art. 151 P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W okolicznościach sprawy pozbawiony jest także doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niespełniające wymagań wskazanych w treści powołanego przepisu. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić więc przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji, gdy strona postępowania żąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wyjaśnienie przesłanek zajętego stanowiska i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, umożliwia temu Sądowi kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Jednocześnie zaznaczyć należy, jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze, że ewentualne wady oceny przedstawionej w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stanowią naruszenia tego przepisu. Nie oznaczają one bowiem tego samego, co brak takiej oceny (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego należy zwrócić uwagę na wadliwość konstrukcyjną zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, ponieważ dla poprawności wymogów skargi kasacyjnej wskazane w petitum przepisy K.p.a. powinny mieć powiązanie z naruszeniem konkretnych przepisów prawa procesowego, a nie prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty formułowane jako naruszenie prawa materialnego, w istocie odnoszące się do oceny stanu faktycznego, nie mogą podważyć prawidłowość zaskarżonego wyroku. Wszystkie podnoszone w skardze kwestie są bowiem próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Oznacza to, że nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia prawa materialnego. Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut wadliwej interpretacji postanowień art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Sąd podziela ocenę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wedle której będący przedmiotem wniosku budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym na działkach nr [...] i [...] obr. [...] Krowodrza, spełnia wszystkie warunki określone w przytoczonym przepisie. W szczególności nie budzi wątpliwości zachowanie w analizowanym przypadku tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, o której mowa w pkt 1 ww. regulacji, zwanej także zasadą podobieństwa (kontynuacji) dotychczasowej funkcji zabudowy. Wyjaśnić należy, że zachowanie tej zasady wymaga wykazania, że planowana inwestycja jest dostosowana do dotychczasowej zabudowy na nieruchomościach sąsiednich pod względem urbanistycznym i architektonicznym oraz można ją pogodzić z dotychczas istniejącą na tym terenie funkcją zabudowy. W analizowanym przypadku wniosek dotyczy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w bezpośrednim sąsiedztwie którego znajdują się budynki o tożsamej funkcji. Ustalenia te potwierdza przeprowadzona przez organ analiza cech zabudowy i zagospodarowania terenu, która spełnia wymogi art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Sąd Wojewódzki trafnie zauważył, że analiza urbanistyczna zawiera w ujęciu tabelarycznym, parametry takie jak powierzchnia poszczególnych działek, powierzchnia ich zabudowy, wskaźnik zabudowy i szerokość elewacji oraz parametry wysokości poszczególnych budynków, rodzaje dachów oraz średnią, co do różnych rodzajów dachów występujących w obszarze analizowanym. Uwzględniona została zabudowa z ponad 30 działek znajdujących się w całości lub częściowo w obszarze analizowanym. Sporządzona analiza daje zatem wgląd, zarówno odnośnie parametrów i charakteru zabudowy w całym obszarze analizowanym, jak i w pobliżu terenu planowanej inwestycji. W niniejszej sprawie spełnione zostały również pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej jaką jest ul. [...] (zgodnie z pkt 2 ww. przepisu) . Wbrew zarzutom skargi zasadna jest też ocena Sądu Wojewódzkiego, że parametry przedmiotowego budynku nie naruszają przepisów rozporządzenia, albowiem co do zasady mieszczą się w granicach występujących w obszarze analizowanym parametrów innych budynków mieszkalnych (ma to miejsce w przypadku powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej i geometrii dachu). Trzeba mieć przy tym na uwadze, że organ nie mógł orzec o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego budynku mieszkalnego. Zgodnie bowiem z art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Oznacza to, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją związaną. Jeśli wniosek o ustalenie dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami u.p.z.p. oraz z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych, jak również czyni zadość warunkom formalnym, organ właściwy w sprawie winien wydać decyzję pozytywną (zob. T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze 2004, s. 220-222). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.