II OZ 1741/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1603/25 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 4 lipca 2024 r., nr VII/124/2024 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1603/25, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odrzucił skargę Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W. (dalej: "Stowarzyszenie", "strona skarżąca") na uchwałę Rady Miasta [...] z 4 lipca 2024 r., nr VII/124/2024 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z 19 sierpnia 2024 r. Stowarzyszenie Y [...] z siedzibą w W. i Stowarzyszenie X [...] z siedzibą w W. wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Miasta [...] z 4 lipca 2024 r., nr VII/124/2024 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. Skargę w imieniu Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W. podpisała członek zarządu Stowarzyszenia – D. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2219/24, powołując się na art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargi Stowarzyszenia Y [...] z siedzibą w W. i Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta [...] z 4 lipca 2024 r., nr VII/124/2024 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. Sąd uznał, że skarżące Stowarzyszenia nie wykazały, aby kwestionowana uchwała naruszała jakikolwiek przysługujący im interes prawny lub uprawnienie w sferze prawa materialnego, co uniemożliwiało sądową kontrolę legalności uchwały. Skargi kasacyjne od powyższego postanowienia Sądu złożyły: Stowarzyszenie Y [...] z siedzibą w W. i Stowarzyszenie X [...] z siedzibą w W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2219/24 odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia Y [...] z siedzibą w W.. Postanowienie to wskutek niezłożenia zażalenia stało się prawomocne. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 870/25, na skutek skargi kasacyjnej Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W., uchylił zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji z 19 listopada 2024 r. w części odrzucającej skargę Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W.. NSA wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania sądowego wymieniona w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej skargę Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W.. Zdaniem NSA nieważność przedmiotowego postępowania została spowodowana tym, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę pominął kwestię zdolności procesowej Stowarzyszenia. A zatem w celu usunięcia wskazanych w postanowieniu NSA z 5 czerwca 2025 r wadliwości skargi złożonej przez Stowarzyszenie X [...] z siedzibą w W., w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 16 lipca 2025 r., pismem z 24 lipca 2025 r. D. S. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W., ewentualnie przez przedłożenie pełnomocnictw do działania w imieniu wszystkich członków Stowarzyszenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone D. S. w dniu 1 sierpnia 2025 r. (k. 350). W piśmie z 7 sierpnia 2025 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu D. S. stwierdziła, że wszystkie pełnomocnictwa udzielone przez członków Stowarzyszenia X [...] są aktualne i znajdują się w aktach. Jednocześnie podniosła, że w sytuacji gdyby potrzebne były dodatkowe pełnomocnictwa lub podpisanie skargi przez członków Stowarzyszenia, to wniosła o prolongatę terminu do 4 września 2025 r., gdyż z uwagi na okres urlopowy nie jest możliwe wykonanie wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając zaskarżonym postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1603/25 skargę Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W. podniósł, że pomimo upływu w dniu 8 sierpnia 2025 r. zakreślonego terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz informacji o konsekwencjach niewykonania wezwania, strona skarżąca nie przedłożyła podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia X [...] w W. skargi. Nie przedłożyła też dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania wszystkich członków tego Stowarzyszenia przez podpisaną pod skargą D. S.. Powyższe w ocenie Sądu uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł umocowany przez Stowarzyszenie profesjonalny pełnomocnik zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie, a także naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z pismem z 7 sierpnia 2025 r. i nieuwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków skargi, chociaż przepis ten nie zakreśla 7 dni. Prolongatę wyznaczonego terminu uzasadniano przypadającym w tym okresie okresem wakacyjnym i urlopowym. Ponadto w zażaleniu podniesiono, że przy doręczaniu pisma z 1 sierpnia 2025 r. naruszono art. 67 § 5 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a., co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym poza wymogami dla samej skargi z pkt 1 – 3 tego przepisu. Jednym z wymogów pisma procesowego z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Natomiast zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. A zatem stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych wyszczególnionych w art. 46 § 1 i § 2 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi znajduje zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając zatem na uwadze powyższe oraz stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 870/25 sprowadzające się do stwierdzenia, że dla "skutecznego" złożenia skargi przez Stowarzyszenie X [...] z siedzibą w W. niezbędne było jej podpisanie przez wszystkie zrzeszone w nim osoby, ewentualnie wyrażanie zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenie przez nich pełnomocnictwa zarządowi do dokonania tej czynności. Wniesienie skargi (skargi kasacyjnej) w imieniu stowarzyszenia zwykłego do wojewódzkiego sądu administracyjnego (Naczelnego Sądu Administracyjnego) jest bowiem czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. A zatem niezbędne było zweryfikowanie, czy osoba wnosząca skargę (członek zarządu Stowarzyszenia – D. S.) posiadała stosowne umocowanie i czy mogła samodzielnie podpisać skargę, albowiem z załączonych do skargi kopii dokumentów (regulaminu Stowarzyszenia, protokołu z zebrania założycielskiego) umocowanie takie nie wynikało. Skarga Stowarzyszenia zawierała więc braki formalne uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu. Powyższe powoduje, że prawidłowo wezwano osobę podpisaną pod skargą – członka zarządu Stowarzyszenia do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie podpisanej skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia X [...] z siedzibą w W., ewentualnie przez przedłożenie pełnomocnictw do działania w imieniu wszystkich członków Stowarzyszenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślić należy, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi było jasne, precyzyjne i nie budziło wątpliwości. Ponadto wbrew twierdzeniom strony wnoszącej zażalenie, art. 49 § 1 p.p.s.a. zakreśla termin 7 dni na wykonanie przez stronę skierowanego do niej wezwania. Przy czym określony w tym przepisie termin 7 dni na uzupełnienie lub poprawienie pisma jest terminem zawitym, ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany. W okolicznościach niniejszej sprawy na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie wezwania ustanowionemu pełnomocnikowi Stowarzyszenia. Skarżące Stowarzyszenie pełnomocnika w osobie adwokata – A. H. ustanowiło dopiero na etapie wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2219/24. Ze znajdujących się w aktach sądowych pełnomocnictw udzielonych adwokatowi przez członków Stowarzyszenia wynika bowiem, że pełnomocnik ten upoważniony został do wszelkich czynności związanych z wniesieniem i popieraniem skargi kasacyjnej na postanowienie WSA w Warszawie z 19 listopada 2024 r. w sprawie VII SA/Wa 2219/24. A zatem tak precyzyjnie i jednoznacznie sformułowany zakres umocowania dla pełnomocnika świadczy o tym, że miał on umocowanie jedynie do reprezentacji Stowarzyszenia na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia z 19 listopada 2024 r. Tak więc skoro skarga Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miasta [...] z 4 lipca 2024 r., nr VII/124/2024 wniesiona została wcześniej pismem z 19 sierpnia 2024 r. podpisanym przez członka zarządu Stowarzyszenia – D. S., to prawidłowo Sąd pierwszej instancji wezwał osobę podpisaną pod skargą do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przy czym fakt nieuzupełnienia braków formalnych skargi w terminie jest w sprawie bezsporny i nie jest przez Stowarzyszenie kwestionowany. Tym samym, skoro skarżące Stowarzyszenie, pomimo doręczenia w dniu 1 sierpnia 2025 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie nadesłało w terminie wymaganych dokumentów, to Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę. Nie sposób podzielić również stanowiska, jakoby późniejsze uzupełnienie braków formalnych skargi, z uwagi na wagę sprawy i towarzyszące jej okoliczności, uzasadniało dopuszczenie skargi do rozpoznania. Sąd pierwszej instancji, jak wskazano powyżej, nie mógł przedłużyć ustawowego terminu, a także nie mógł uwzględnić faktu uzupełnienia braków formalnych skargi po upływie terminu do dokonania tej czynności. Uzupełnienie braków formalnych skargi z uchybieniem terminu, choćby jednodniowym, skutkuje bezskutecznością czynności procesowej, niezależnie od znaczenia sprawy czy subiektywnego przekonania strony o słuszności jej stanowiska. Dodatkowo wyjaśnić należy, że podnoszone przez Stowarzyszenie w uzasadnieniu zażalenia okoliczności dotyczące doręczenia wezwania w okresie wakacyjnym i urlopowym oraz związanych z tym trudności w zachowaniu terminu są w ramach niniejszego postępowania irrelewantne. Mogą zostać ewentualnie wzięte pod uwagę w ramach postępowania w sprawie przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (wniosek taki, jak wynika z akt sprawy został złożony wraz z zażaleniem), natomiast w niniejszym postępowaniu – dotyczącym wyłącznie formalnej kwestii odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie – okoliczności te nie mogły podlegać ocenie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.