II OZ 1769/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K.-W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 727/25 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. K.-W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 21 marca 2025 r. nr WINB-WOA.7722.41.2025.PG w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 727/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. K.-W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 21 marca 2025 r. nr WINB-WOA.7722.41.2025.PG w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 3 czerwca 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie jej numeru PESEL oraz nadesłanie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie wezwano pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dla dokonania powyższych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej 24 czerwca 2025 r. W zakreślonym terminie, który upłynął 1 lipca 2025 r., pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi, nie uiścił jednak wymaganego wpisu. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2025 r. Sąd odrzucił skargę. Orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 19 sierpnia 2025 r. W dniu 26 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wraz z wnioskiem przedłożył dowód uiszczenia kwoty 100 zł na rachunek Sądu. Uzasadniając wniosek pełnomocnik argumentował, że bezzwłocznie po otrzymaniu wezwań Sądu, zobowiązania te zeskanował i przesłał skarżącej, celem wykonania. Skarżąca przesłała pełnomocnikowi pełnomocnictwo, a opłatę powinna przelać osobiście. Dodał, że dopiero po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi okazało się, że skan wezwania do uiszczenia wpisu nie dotarł do skarżącej z winy leżącej po stronie operatora. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że nie pierwszy raz spotyka się z tego typu problemami, a konsekwencje wynikające z przyczyn technicznych leżących poza możliwościami stron nie powinny ich obciążać. Do wniosku pełnomocnik dołączył wydruk korespondencji mailowej ze skarżącą z dnia 29 kwietnia 2025 r., z którego wynika, że przesłane przez pełnomocnika maile nie posiadają załączników. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na przepisy art. 85, art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazując, że przedstawiona argumentacja odnosząca się do problemów technicznych związanych z awarią systemową poczty elektronicznej pełnomocnika skarżącej nie stanowi okoliczności uprawdopodobniających brak winy pełnomocnika. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że w terminie do uiszczenia wpisu wystąpiły przeszkody techniczne uniemożliwiające jego wniesienie we właściwym czasie, bowiem dołączony do wniosku wydruk z poczty elektronicznej pochodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r., zaś wezwanie do uiszczenia wpisu zostało przesłane pełnomocnikowi 9 czerwca 2025 r. Argumentacja pełnomocnika sprowadza się do stwierdzenia, że skan pełnomocnika nie dotarł do skarżącej z winy leżącej po stronie operatora. W ocenie Sądu, awaria techniczna poczty elektronicznej nie jest zdarzeniem trudnym do wykrycia, a problem ten powinien być rozwiązany przez prowadzenie komunikacji innym kanałem. Ponadto poczta elektroniczna zawiera funkcje powiadomienia nadawcy o skutecznym doręczeniu i odbiorze korespondencji przez odbiorcę, który w tym przypadku winien być przez pełnomocnika skarżącej wdrożony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówiono uwzględnienia wniosku. W zażaleniu A. K.-W., działając przez adwokata, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik zaskarżonego orzeczenia, a w szczególności art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na odstąpieniu od rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w świetle przesłanek powołanego przepisu. Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę kwestionowanego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia opłaty od skargi. W uzasadnieniu wskazano, że art. 86 § 1 p.p.s.a. uzależnia przywrócenie terminu do dokonania czynności od braku winy strony, a tej w motywach postanowienia sąd nie wykazał wskazując na to, że "pełnomocnik w korespondencji za stronę winien kontrolować profesjonalnego operatora poczty elektronicznej w celu stwierdzenia czy poczta została dostarczona." Zdaniem pełnomocnika obciążanie strony awarią leżącą po stronie profesjonalnego operatora jest interpretacją rozszerzającą na niekorzyść strony, która winna być niedopuszczalna. W przypadku poczty tradycyjnej Sąd nie wymaga kontroli operatorów, czy aby wykonali przyjęte na siebie zobowiązanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie stwierdził, że skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie miało to, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze również działania i zaniechania pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że od profesjonalnego pełnomocnika występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oczekuje się należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy przed sądem administracyjnym. Przede wszystkim zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że pełnomocnik składając w imieniu strony wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił, że wystąpiły takie przeszkody, które uniemożliwiły uiszczenie wpisu od skargi w wyznaczonym terminie. W szczególności o braku winy pełnomocnika nie mógł świadczyć fakt, że wysłany z poczty elektronicznej pełnomocnika skan wezwania sądowego nie dotarł do skarżącej. Pomijając względy techniczne, zaakcentować należy, że obowiązkiem pełnomocnika było sprawdzenie, czy skarżąca uiściła wpis od skargi w terminie. Skoro pełnomocnik miał świadomość utrudnień związanych z korzystaniem z poczty elektronicznej, to powinien ustalić z mandantem taki sposób komunikowania, który gwarantowałby terminowe podejmowanie czynności procesowych w danej sprawie. Chybione jest czynienie w zażaleniu analogii do operatora "poczty tradycyjnej", gdyż w razie korzystania z usług pocztowych nadawca korespondencji dysponuje dowodem nadani przesyłki, o ile skorzysta z właściwej formy doręczenia. Tymczasem pełnomocnik do wniosku nie dołączył żadnego dokumentu (wydruku z poczty elektronicznej), potwierdzającego wysyłkę pisma do skarżącej w terminie wyznaczonym na uiszczenie wpisu do skargi. Słusznie Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu postanowienia zwrócił uwagę, że dołączony do wniosku wydruk pochodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r., a zatem nie mógł dotyczyć wezwania sądowego, doręczonego pełnomocnikowi 24 czerwca 2025 r. W rezultacie za nieprzekonujące uznać należało okoliczności przytoczone przez pełnomocnika we wniosku. Prawidłowo wskazał Sąd Wojewódzki, że jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony (pełnomocnika) okoliczności, których nie można było usunąć w terminie do dokonania danej czynności, daje podstawę do przywrócenia terminu. Nie uzasadniają więc przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez pełnomocnika strony. Trafnie Sąd Wojewódzki zaakcentował, że profesjonalny pełnomocnik winien tak zorganizować swoją pracę, by wywiązać się z nałożonych przez jego mocodawców obowiązków, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA z 11 marca 2009 r. I OZ 198/09, z 3 marca 2009 r. I OZ 155/09 i z 9 maja 2006 r. II OZ 468/06; dostępne w bazie orzeczeń CBOSA). Skoro w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, to Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 5