II OZ 1928/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 150/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2025 r., znak ZOA-VII.7721.27.2021, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 października 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 150/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. S. (dalej "skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") z dnia 15 stycznia 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w wezwaniu w jasny sposób wskazał skarżącemu, jakie braki formalne zawiera skarga. Strona została również zrozumiale i wyczerpująco pouczona o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych skargi w terminie. Skarżący nie kwestionuje, że doręczono mu wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez wskazanie m. in. numeru PESEL. Braku nie uzupełnił, jak sam wskazał, przez nieuwagę (roztargnienie i niedopatrzenie). Zachowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wymagało szczególnej interpretacji pouczenia czy znajomości procedury sądowej, lecz starannego działania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył argumentację przedstawioną Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, Legalis). W niniejszej sprawie bezsprzecznie nie mamy do czynienia z powyższymi okolicznościami. Skarżący nie przeczy, że nie uzupełnił wszystkich wymaganych braków z własnej winy, jednak próbuje argumentować, że wina ta była nieznaczna. Sąd rozumiejąc, że strona nieposiadająca wiedzy prawniczej może mieć problem z prowadzeniem skomplikowanych spraw sądowych, jednak nie może przychylić się do oceny sytuacji prezentowanej przez skarżącego. W zaistniałych okolicznościach skarżący mógł bowiem skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika lub, w przypadku braku środków na taką pomoc, mógł wystąpić o przyznanie mu pomocy prawnej z urzędu. Strona, która decyduje się prowadzić sprawę samodzielnie decyduje się na ryzyko uchybienia procedurze związanej z dokonywaniem sformalizowanych czynności. Instytucja przywrócenia terminu nie została natomiast skonstruowana dla ochrony uchybień, na które strona naraża się świadomie i dobrowolnie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.