II OZ 1786/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 690/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2025 r. nr SKO Gd/2808/24 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 690/25, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił P. B. (dalej jako "skarżący") wstrzymania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2025 r. nr SKO Gd/2808/24 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Warszawie wyjaśnił, że rozpoznając złożony w sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, ażeby wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją (zapłata ustalonej opłaty w kwocie 152.983,35 zł) pociągnęło za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowało trudne do odwrócenia skutki. W tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że, w szczególności, do wniosku nie załączono żadnych dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonywujący wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla skarżącego. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o sytuacji majątkowej strony, gdyż zweryfikowanie tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnym stanie majątkowym, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych zasobach pieniężnych, obciążeniach, czy ponoszonych wydatkach. Ponadto Sąd zauważył, że zgodnie z aktem notarialnym sprzedaży działek nr [...] i [...] z 22 maja 2023 r., Repertorium A nr [...], skarżący ze sprzedaży uzyskał kwotę 1.370.000,00 zł, która znacznie przewyższa ustaloną kwotę opłaty. W ocenie WSA w Gdańsku, pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości należy w pierwszej kolejności zabezpieczyć na poczet opłat związanych z tą sprzedażą, w tym z tytułu możliwego wzrostu wartości nieruchomości, zatem skarżący powinien podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na ewentualne uiszczenie tej opłaty (zob. postanowienie NSA z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II OZ 1392/16, CBOSA). Zawierając ww. umowę notarialną sprzedaży nieruchomości skarżący uzyskał wiedzę co do skutków takiej transakcji, w tym możliwości nałożenia obowiązku nałożenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W związku z tym, co najmniej od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej strona powinna liczyć się z ewentualną koniecznością uiszczenia takiej opłaty i we własnym zakresie zabezpieczyć środki finansowe na ten cel. Sąd nie podzielił też argumentacji skarżącego dotyczącej obowiązku utrzymywania dwójki dzieci, ponieważ w przypadku własnego dziecka nie jest to żadna nadzwyczajna okoliczność, a w przypadku wychowania syna byłej małżonki ma to miejsce w ramach pieczy zastępczej i jej finansowania w ramach świadczenia przyznanego na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodzony i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2025 r., poz. 49). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Wystąpił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Alternatywnie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w części powyżej kwoty 50.000,00 zł. Zaskarżając wydane postanowienie w całości, sformułował wobec niego następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 i 233 k.p.c. poprzez błędną, dowolną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego skutkującą wadliwym uznaniem, iż skarżący nie wykazał swojej sytuacji majątkowej, nie wykazał, aby wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją pociągnęło za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowało trudne do odwrócenia skutki, a także że fakt samotnego wychowywania przez skarżącego dwójki dzieci nie stanowi wyjątkowej sytuacji, kiedy z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego wynika, iż uregulowanie przez skarżącego kwoty w wysokości 152.983,35 zł spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, 2. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wynikające z uznania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., a uregulowanie przez skarżącego kwoty w wysokości 152.983,35 zł (słownie: sto pięćdziesiąt dwa tysiące dziewięćset osiemdziesiąt trzy złote 35/100) przed zakończeniem postępowania sądowo-administracyjnego, spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga, ze sąd administracyjny nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku, bada natomiast zasadność zastosowania w konkretnym przypadku tzw. ochrony tymczasowej do czasu oceny przez Sąd legalności aktu administracji w ramach głównego postępowania sądowoadministracyjnego i wydania w tym zakresie stosownego orzeczenia. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje jednocześnie wnioskodawcę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, kwestia wykonywania obowiązku utrzymywania, czy wychowywania dwójki dzieci w zestawieniu z obowiązkiem uiszczenia opłaty w orzeczonej kwocie nie prowadzi samoistnie do powstania okoliczności, które można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. To, że skarżący ponosi z tego tytułu określone wydatki nie oznacza, że konieczne jest wstrzymanie decyzji tak, aby mógł on faktycznie poczynić oszczędności z kwoty uzyskanej ze sprzedaży działek i w ten sposób zabezpieczyć środki na utrzymanie dzieci. Rację ma Sąd I instancji, że dochód osiągnięty ze sprzedaży działek wielokrotnie i znacząco przekraczał kwotę opłaty, a o obowiązku jej poniesienia skarżący dowiedział się najpóźniej przy akcie notarialnym, który obejmował czynność prawną (umowę) tejże sprzedaży. Niezasadne są też twierdzenia zażalenia, że skoro z kwoty uzyskanej ze sprzedaży, poza utrzymaniem dzieci, skarżący finansuje remont domu, w którym obecnie, wraz z dziećmi, zamieszkuje, to uzasadnia to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z takich twierdzeń skarżącego można by wyprowadzić wniosek, że występując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej chce on uzyskać swoiste odroczenie płatności z tytułu zaskarżonej decyzji, tak aby uzyskać dodatkowe zabezpieczenie środków przeznaczanych na własne cele. Co oczywiste, takie stanowisko skarżącego nie pokrywa się z obydwiema przesłankami instytucji udzielenia ochrony tymczasowej. Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący nie podał rzeczywistej kwoty zgromadzonych oszczędności, a dopiero na etapie zażalenia przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków, jednak bez ich jakiegokolwiek udokumentowania. Co więcej, przedstawił wyłącznie kopię zeznania PIT-37 za 2023 r., z którego wynika, że osiąga jednak dochód służący niewątpliwie jego utrzymaniu, a uzyskane ze sprzedaży nieruchomości środki nie zostały wydatkowane w całości (co z kolei jednoznacznie wynika z twierdzeń zażalenia). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Natomiast do wykazania (uprawdopodobnienia), że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Ponadto należy również przypomnieć, że obowiązek w postaci uiszczenia kwoty pieniężnej tytułem ustalonej opłaty planistycznej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W przypadku bowiem ewentualnego uwzględnienia skargi oraz uchylenia kwestionowanych decyzji, zaistnieje podstawa do zwrotu całej wpłaconej na rachunek gminy kwoty pieniężnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenie