II OZ 1787/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SPP/Wr 21/24 o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. nr 1151/2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 4 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 118/24, II SPP/Wr 21/24 oddalił wniosek R.P. o wyłączenie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Barbary Koźlik od orzekania w kwestii przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. nr 1151/2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący w piśmie z 8 sierpnia 2024 r. wniósł o wyłączenie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Barbary Koźlik od orzekania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w opisanej wyżej sprawie. Uzasadniając swoje żądanie skarżący m.in. zakwestionował bezstronność referendarza w sprawie. Podkreślił jednocześnie, że od referendarza sądowego wymagane jest godne zachowanie odpowiadające prawu. Starszy referendarz sądowy Barbara Koźlik złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że nie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wyłączenie jej od orzekania w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia starszego referendarza sądowego Barbary Koźlik – zarówno w kontekście ustawowych przesłanek wyłączenia referendarza sądowego, jak i w odniesieniu do argumentów podanych przez stronę skarżącą. Skarżący nie wykazał okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez referendarza sądowego w tej sprawie. W szczególności nie może być oceniana jako mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie okoliczność, że sędzia (referendarz sądowy) reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia. W zażaleniu na powyższe postanowienie R.P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jak niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") przepisy rozdziału dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy, o czym stanowi art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie starszy referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się skarżący, złożył oświadczenie w dniu 21 sierpnia 2024 r., że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zawiera argumentacji, która podważyłaby wiarygodność oświadczenia referendarza sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do starszego referendarza sądowego Barbary Koźlik i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego, np. poprzez kierowanie wezwań do skarżącego o złożenie dodatkowych dokumentów, czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 630/15; CBOSA). Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które podawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd stanowiska. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.