II OZ 1797/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 156/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 5 grudnia 2024 r., nr O-I.626.2.144.2024 w przedmiocie unieważnienia paszportu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 156/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 5 grudnia 2024 r. w przedmiocie unieważnienia paszportu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, że na decyzję z dnia 5 grudnia 2024 r. została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarga przez kuratora – będącego adwokatem – ustanowionego dla skarżącego, którego miejsce pobytu nie jest znane. W skardze kurator zawnioskował m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, przy czym nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie wniosku. Sąd pierwszej instancji zauważył, że warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem złożony w sprawie wniosek nie został poparty żadną argumentacją. Sąd pierwszej instancji podniósł, że w uzasadnieniu skargi nie sposób odszukać argumentację, która odnosiłaby się do okoliczności faktycznych świadczących o ryzyku wystąpienia w stosunku do skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", będących następstwem wykonania zaskarżonej decyzji wydanej w sprawie unieważnienia paszportu. Nie wskazano również na czym w realiach rozpatrywanej sprawy niebezpieczeństwa te miałyby polegać. W ocenie Sądu pierwszej instancji, z akt sprawy nie wynikają również tego rodzaju okoliczności, które Sąd byłby obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu procedując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że unieważnienie paszportu nastąpiło w związku z wnioskiem Sądu Rejonowego w M., z uwagi na fakt, że w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie o wykonanie orzeczonej zastępczej kary pozbawienia wolności. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w M. [...] Wydział Karny z dnia [...] maja 2024 r., sygn. akt [..] wydanego w sprawie wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie dokumentu paszportowego, skarżący jest obecnie poszukiwany listem gończym. Zażalenie na to postanowienie wniósł w imieniu S. S. P. B. - kurator z urzędu dla osoby nieobecnej wyznaczony przez Sąd Rejonowy w M., zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 2 pkt 1 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 5 grudnia 2024 r. w całości, a co się stało podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności toczy się po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę, który nie stał się jeszcze prawomocny. W przypadku nieprawomocnego oddalenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, postępowanie zażaleniowe dotyczące wydanego przed wyrokiem postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie staje się bezprzedmiotowe. Kompetencje do orzekania w tym przedmiocie w postępowaniu zażaleniowym nadal przysługują Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do dnia uprawomocnienia się wyroku sądu pierwszej instancji z ograniczeniem jednak w postaci braku możliwości przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi przez organ sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak m.in. postanowienie NSA z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21). Rację ma Sąd pierwszej instancji argumentując, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera argumentacji, która odnosiłaby się do okoliczności faktycznych świadczących o ryzyku wystąpienia w stosunku do skarżącego niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., będących następstwem wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie unieważnienia paszportu. Istotne w tej sprawie pozostaje, że dla zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogą mieć znaczenia merytoryczne argumenty wskazujące, zdaniem strony skarżącej, na wady zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju argumentacja nie mogła być przedmiotem oceny na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ stanowiłaby nieuprawniony przedsąd. Argumentacja dotycząca oceny legalności zaskarżonej decyzji nie może być przesłanką stosowania bądź odmowy stosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tej przyczyny zawarte w skardze oraz w zażaleniu stanowisko, że Wojewoda Podkarpacki wydając zaskarżoną decyzję dokonał naruszenia art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych poprzez uznanie, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowaniem przed Sądem Rejonowym w M. w przedmiocie zarządzenia (względem skarżącego) wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności i w zw. z niemożliwością jej wykonania – poszukiwanie skarżącego listem gończym, podczas gdy z materiału dowodowego okoliczność ta nie wynika, nie mogło stanowić o uprawdopodobnieniu ryzyka, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sformułowane w zażaleniu zarzuty pod adresem działania Wojewody Podkarpackiego w kontekście podstaw wydania zaskarżonej decyzji nie mogły odnieść skutku w postępowaniu dotyczącym ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.