II OZ 1803/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D. K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 729/24 o odrzuceniu skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. i D. K.; 2. odrzucić zażalenie D. K. i R. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 729/24, odrzucił skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 grudnia 2024 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenia skarżące wniosły zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniami z dnia 19 czerwca 2025 r., sygn. akt II OZ 302/25 i II OZ 303/25 oddalił zażalenia. Wobec powyższego zarządzeniami z dnia 18 czerwca 2025 r. skarżące zostały wezwane do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 grudnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone K. P. i D. K. odpowiednio w dniach 2 lipca 2025 r. i 11 lipca 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął z dniem 9 lipca 2025 r. i 18 lipca 2025 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji, skarżące nie uiściły wymaganych wpisów od skargi. Wobec powyższego Sąd ten orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". D. K., D. K., K. P. i R. P. wnieśli zażalenia na ww. postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. i D. K. należy oddalić. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) od wnoszonej przez stronę skargi. Wyjątki od tego obowiązku wymieniają przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi i są to zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy (art. 239 P.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane w ramach prawa pomocy (art. 243 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie K. P. i D. K. nie zostały zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi z mocy przepisów P.p.s.a. i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwań do wykonania prawomocnych zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżące nie uiściły wymaganego wpisu w zakreślonym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności uprawniały Sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 220 § 3 P.p.s.a. i odrzucenia skargi. Podnoszone w zażaleniu argumenty nie miały znaczenia dla oceny zasadności zastosowania tego przepisu. Natomiast zażalenie wniesione przez D. K. i R. P. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia D. K. i R. P., ponieważ nie byli oni adresatami postanowienia z dnia 7 sierpnia 2025 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.