II OZ 248/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia N. z siedzibą w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2209/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia N. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 7 sierpnia 2023 r. znak DOZ-APN.650.154.2023.BP w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2209/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia N. z siedzibą w L. (dalej "skarżący" lub "Stowarzyszenie") na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej "MKDN") z dnia 7 sierpnia 2023 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 21 września 2023 r. wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego, informując jednocześnie, że niewykonanie tego wezwania w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. W zakreślonym terminie Stowarzyszenie wpisu sądowego nie uiściło, co stanowi obligatoryjną podstawę do odrzucenia skargi przez Sąd. Na etapie wstępnego badania skargi stwierdzono również inny brak uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Wniesiona bowiem przez Stowarzyszenie skarga została podpisana przez Prezesa tego Stowarzyszenia J. K. oraz zawierała nieczytelny podpis drugiej osoby. W związku z powyższym zachodziła wątpliwość co do tożsamości osoby, która złożyła drugi podpis oraz brak było dokumentu określającego umocowanie osób podpisujących skargę do reprezentacji skarżącego Stowarzyszenia. Wezwanie do uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pozostało bez odpowiedzi. Z powyższych przyczyn WSA w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie, podnosząc że strona nie miała wiedzy o pozostawionym liście, istnieje przypuszczenie, że albo pracownik poczty nie pozostawił zawiadomienia w miejscu dostatecznie chroniącym je przed zniszczeniem lub przypadkowym usunięciem, albo zawiadomienie to zostało usunięte z różnych przyczyn. W związku z nieprawidłowym miejscem pozostawienia zawiadomienia, w ocenie skarżącej, istnieje uzasadniona obawa, że dokument ten został zniszczony bądź sprzątnięty, co uniemożliwiło odebranie przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Nadto stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W aktach niniejszej sprawy znajduje się niepodjęta korespondencja skierowana do skarżącej (k. 15), na której zawarte są stosowne adnotacje wskazujące terminy awizowania przesyłki. Zgodnie z tymi adnotacjami Sąd I instancji prawidłowo obliczył termin z jakim nastąpiła tzw. fikcja doręczenia. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, że domniemanie, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. ma charakter domniemania usuwalnego, a to oznacza, że może zostać obalone przeciwdowodem. W tym celu strona winna w szczególności wykazać, że kwestionowane pismo nie zostało jej doręczone w trybie zwykłym (do rąk własnych) ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Obalenie domniemania nie neguje dokonania doręczenia, lecz prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu. Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, a zatem będzie dysponował np. argumentem w postaci zgłoszenia nieprawidłowo zabezpieczonej skrzynki pocztowej czy reklamacji usług pocztowych. W orzecznictwie wskazuje się, że w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11; CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie to właśnie na oświadczeniu strony opiera się zażalenie, zawierające niedające się zweryfikować podejrzenia co do zaginięcia dokumentu awizo. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.