II OZ 350/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 32/24 o odrzuceniu skargi K. P. w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2023 r. nr 1912/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 grudnia 2024 r., VII SA/Wa 32/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935: dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 listopada 2023 r. nr 1912/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu, którego wysokość została określona w prawomocnym zarządzeniu z 29 sierpnia 2024 r. doręczonym skarżącej 20 września 2024 r. Pomimo upływu siedmiodniowego terminu strona nie uiściła wpisu w sposób wskazany w wezwaniu, co potwierdza informacja z Rejestru Opłat Sądowych. Przedmiotowa sprawa nie podlegała ustawowemu zwolnieniu z kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.) ani nie przyznano skarżącej prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K. P. i D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez D. K. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 25 czerwca 2024 r., VII SPP/Wa 28/24, (utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z 6 sierpnia 2024 r.), odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z akt sprawy wynika, że skarżąca K. P. nie wykonała, doręczonego jej w dniu 20 września 2024 r., prawomocnego zarządzenia z 29 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od złożonej przez nią skargi na postanowienie WINB. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarżąca nie uzupełniła także braku fiskalnego skargi. W związku z powyższym zażalenie K. P. należało oddalić. Natomiast zażalenie złożone przez D. K. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Podkreślić należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania zażalenia obowiązkiem sądu jest kontrola środka zaskarżenia pod kątem spełnienia wymagań formalnych, jak również pod kątem dopuszczalności takiego środka. Zgodnie bowiem z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Uprawnienie to przysługuje oczywiście również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli zażalenie ulegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, a to na mocy art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie D. K., nie może wykazać się interesem prawnym w zaskarżeniu postanowienia o odrzuceniu skargi K. P. Odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie wpływa na sytuację prawną podmiotów innych niż K. P. i organ administracji publicznej, zatem nie można mówić, by inne osoby posiadały interes prawny w kwestionowaniu ustaleń Sądu o zasadności odrzucenia skargi (zob. postanowienie NSA z 23 marca 2022 r., II OZ 111/22). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 sentencji orzeczono w oparciu o art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.