II OZ 52/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D. K.1, K. P. i R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 533/24 o wezwaniu D. K. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 533/24 o wezwaniu D. K. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2024 r. nr 13/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.

D. K. i K. P. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 stycznia 2024 r., którym organ stwierdził uchybienie przez skarżące terminu do wniesienia zażalenia. Zarządzeniem z 4 marca 2024 r. (k.6 akt sąd.), VII SA/Wa 533/24, Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał D. K. (dalej: skarżąca) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 stycznia 2024 r., w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221 poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy (VII SPP/Wa 226/24), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 14 listopada 2024 r., VII SA/Wa 533/24 (k.18 akt sąd.), ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, pouczając o możliwości wniesienia zażalenia. Jednym pismem D. K. i K. P. wniosły zażalenie na powyższe zarządzenie w przedmiocie wpisu. Zażalenie to zostało również podpisane przez D. K.1 i R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie wniesione na zarządzenie z 14 listopada 2024 r., wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jest niedopuszczalne i winno być odrzucone. W niniejszej sprawie osoby wnoszące zażalenia, poza skarżącą, nie były adresatami zarządzenia Przewodniczącego z 14 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, tych osób nie dotyczą skutki prawne niewykonania tego zarządzenia. Takie skutki (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) dotyczą adresata zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie D. K. W odniesieniu zaś do skarżącej należy zauważyć, że pomimo wskazania przez Sąd I instancji, że prawomocnie zakończono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zawieszało obowiązek uiszczenia wpisu – wynikający z zarządzenia z 4 marca 2024 r. – Sąd błędnie pouczył stronę, że na kolejne wezwanie w tym zakresie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Art. 198 p.p.s.a. stanowi, że przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Stosownie do art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych. Analiza wskazanych przepisów wskazuje, że na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Takie wezwanie jest niezaskarżalne. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynikające z prawomocnego zarządzenia stanowi jedynie czynność o charakterze technicznym. Jest to informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu (realizująca zasadę określoną w art. 6 p.p.s.a.), która nie może być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca objęła zażaleniem kolejne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu, w przypadku którego ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia i które nie stanowi zarządzenia określonego w art. 227 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji winien zaznaczyć, że po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego skutkiem była odmowa przyznania prawa pomocy, wzywa skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 marca 2024 r. Błędne sformułowanie wezwania przez Sąd I instancji nie mogło jednak skutkować odmiennym stosowaniem przepisów ustawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.