II OZ 1189/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P., R. P., D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 533/24 odrzucające skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2024 r., nr 13/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. i D. K., 2. odrzucić zażalenie R. P. i D. K.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 533/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. i D. K. (skarżące) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2024 r., nr 13/2024. Sąd podał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 listopada 2024 r., wobec zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia skarżących z kosztów sądowych (sprawy VII SPP/Wa 225/24 i VII SPP/Wa 226/24), skarżące zostały wezwane (każda ze skarżących osobno) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące K. P. i D. K. złożyły zażalenia na ww. wezwania, które zostały rozpoznane postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II OZ 51/25 i II OZ 52/25. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenia na zarządzenia z dnia 14 listopada 2024 r. Wobec powyższego zarządzeniami z dnia 11 marca 2025 r. Sąd wezwał skarżące do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały skutecznie doręczone K. P. w dniu 8 kwietnia 2025 r. oraz D. K. w dniu 7 kwietnia 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął skarżącym odpowiednio 15 kwietnia 2025 r. oraz 14 kwietnia 2025 r. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania skarżące nie uiściły wymaganych wpisów od skargi. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. Pismami z dnia 23 czerwca 2025 r. i 24 czerwca 2025 r. D. K., D. K., K. P. i R. P. wnieśli zażalenia na ww. postanowienie, podnosząc argumentację odnoszącą się do problemów finansowych ww. podmiotów oraz do zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie K. P. i D. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez D. K. i R. P. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżące nie są zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 225/24 (utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r.), starszy referendarz sądowy odmówił K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast, postanowieniem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 226/24 (utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 9 października 2024 r.), starszy referendarz sądowy odmówił D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z akt wynika nadto, że pismami z dnia 31 marca 2025 r., w wykonaniu zarządzeń z dnia 11 marca 2025 r., wezwano K. P. i D. K. do wykonania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 14 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone D. K. w dniu 7 kwietnia 2025 r., natomiast K. P. w dniu 8 kwietnia 2025 r. W tym miejscu należy zaakcentować, że zarządzenie wzywające do wykonania zarządzenia nie podlega zaskarżeniu. Skoro skarżące nie uzupełniły braków fiskalnych skargi, co nie jest kwestionowane, prawidłowo Sąd I instancji orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym zażalenie K. P. i D. K. należało oddalić. Zażalenie złożone przez D. K. i R. P. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Podkreślić należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania zażalenia obowiązkiem sądu jest kontrola środka zaskarżenia pod kątem spełnienia wymagań formalnych, jak również pod kątem dopuszczalności takiego środka. Zgodnie bowiem z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Uprawnienie to przysługuje oczywiście również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli zażalenie ulegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, a to na mocy art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie D. K. i R. P.nie mogą wykazać się interesem prawnym w zaskarżeniu postanowienia o odrzuceniu skargi K. P. i D. K.. Odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie wpływa na sytuację prawną podmiotów innych niż K. P., D. K. i organ administracji publicznej, zatem nie można mówić, by inne osoby posiadały interes prawny w kwestionowaniu ustaleń Sądu o zasadności odrzucenia skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II OZ 111/22). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.