II OZ 860/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 586/24 o wezwaniu D. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 111/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.; 2. odrzucić zażalenie K. P.

Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 586/24, wezwał skarżącą D. K. do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 111/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia zażalenia, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej "rozporządzenie RM"). W treści ww. zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu Przewodniczący wskazał, że wezwanie następuje po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (akta sprawy o sygn. VII SPP/Wa 444/24). Zażalenie na powołane zarządzenie wniosły D. K. i K. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D. K. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie K. P., jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że po wpłynięciu skargi, do zadań sądu pierwszej instancji należy zbadanie, czy odpowiada ona wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis sądowy. W razie potrzeby sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według zaś art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a.. W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. Natomiast zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Uwzględniając przytoczone przepisy należy stwierdzić, że skarżąca D. K. została prawidłowo wezwana zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Również prawidłowo określono wysokość należnego wpisu. Ponadto zasadnie Przewodniczący wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu już po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym także zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 444/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt jw., odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść strona oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.. W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Jak stanowi art. 198 p.p.s.a., powołany przepis ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Natomiast na zasadzie art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Za koniecznością odrzucenia zażalenia K. P. z powodu jego niedopuszczalności stoi brak spełnienia przesłanki podmiotowej. Zachodzi ona wówczas, gdy zażalenie wnosi osoba nie będąca adresatem zarządzenia nim objętego, czyli w sytuacji gdy skutki jego niewykonania dotyczą wyłącznie zobowiązanego do dokonania czynności określonej danym zarządzeniem – w tym przypadku wyłącznie D. K. K. P. nie była bowiem adresatem zarządzenia wydanego wobec D. K., a w konsekwencji nie była uprawniona do jego zaskarżenia. Z tej przyczyny zażalenie złożone przez K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające inna osobę do uiszczenia wpisu od skargi należało uznać za niedopuszczalne i jako takie odrzucić. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji