II SA/Bd 73/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie W. O. postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz A. S. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Pismem z [...] stycznia 2026 r. A. S. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwały Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego skargi na działalność W. O. oraz nr [...] w sprawie rozpatrzenia jego skargi na działalność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. . Skarga załatwiona uchwalą nr [...] dotyczyła nieprawidłowego, w ocenie skarżącego, przekazania Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. skargi na pracownika tej placówki. W odpowiedzi na skargi Rada Gminy wniosła o ich odrzucenie. Skargi zostały rozdzielone w ten sposób, że skarga na uchwałę nr [...] została zarejestrowana pod niniejszą sygnaturą, a skarga na uchwałę [...] – pod sygnaturą II SA/Bd 74/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 tego przepisu kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżona uchwała jest uchwałą informującą skarżącego o sposobie załatwienia jego skargi na wójta gminy. Wyraża ona zatem stanowisko rady gminy rozpatrującej tzw. skargę powszechną wniesioną przez skarżącego w trybie Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przepis ten zamieszczony jest w Rozdziale 2 zatytułowanym "Skargi" Działu VIII k.p.a. Skarga z art. 227 k.p.a. wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania, i ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Tego rodzaju skarga powoduje wszczęcie "samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego, kończącego się czynnością materialno-techniczną, czyli zawiadomieniem o załatwieniu skargi" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2 Wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998 r., str. 920). Należy podkreślić, że skarga wnoszona w trybie Działu VIII k.p.a. jest środkiem obrony interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu rozdziału VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.). Nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady powiatu, to sprawy te nie zostały poddane kontroli sądu administracyjnego ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych, czyli w tym przypadku Kodeksu postępowania administracyjnego, będącego podstawą prawną do wskazanego wyżej sposobu załatwienia skargi. Brak kognicji sądów administracyjnych w tych sprawach nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. chociażby postanowienie NSA z 20 listopada 2013 r., sygn. II OSK 2783/13; z 29 lipca 2011 r., sygn. I OSK 1279/11; z 15 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1382/09 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).). Skarga na zawiadomienie organu o sposobie załatwienia skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., niezależnie od tego, jaka forma zostanie nadana temu zawiadomieniu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skoro zaskarżona uchwała jest stanowiskiem organu kolegialnego jednostki samorządu terytorialnego informującą o sposobie załatwienia skargi złożonej na podstawie art. 227 k.p.a. w związku z art. 239 § 1 k.p.a., nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego wyłącznie z tego powodu, że stanowi jedyną możliwą prawną formę działania rady gminy. Uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania. Uznanie zatem, że w sytuacji, gdy załatwienie skargi o której mowa w art. 227 k.p.a., nastąpiło w formie uchwały, służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów. Tym bowiem, którym skarga nie zostałaby załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia nie służyłaby. W niniejszej sprawie już z treści skargi z [...] grudnia 2025 r. skierowanej do Rady Gminy wynika, że jej podstawą był art. 227 w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. (skarga w aktach adm. sprawy). Dotyczyła ona niezgodnego z prawem przekazania przez W. O. skargi na działania pracownika GOPS w O. do Kierownika tej placówki, a nie do Rady Gminy. Skarżący w trybie skargowym regulowanym przepisami k.p.a. kwestionował zatem – do Rady Gminy – prawidłowość ustalenia właściwości podmiotu rozpoznającego jego skargę na pracownika gminnego ośrodka pomocy społecznej. Z treści skargi z [...] grudnia 2025 r. jednoznacznie wynika, że, po pierwsze, zarzucała ona nieprawidłowość w działaniu Wójta Gminy, po drugie – skierowana została do Rady Gminy, a po trzecie – jej podstawą były przepisy rozdziału VIII k.p.a.. W tej sytuacji, skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie rozpoznania skargi z [...] grudnia 2025 r. jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.