II SA/Rz 184/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi R. D. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 118/24 w sprawie ze skargi R. D. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Komendant Miejski Policji w Rzeszowie dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 października 2024 r., sygn. II SAB/Rz 118/24; II. stwierdza, że bezczynność w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Komendantowi Miejskiemu Policji w Rzeszowie grzywnę w wysokości 300 zł /słownie: trzysta złotych/; IV. zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie na rzecz skarżącego R. D. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi R.D. (dalej: "Skarżący") jest niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Rz 118/24. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt administracyjnych wynika, że wyżej opisanym wyrokiem WSA w Rzeszowie zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w [...] (dalej: "Komendant" lub "Organ") do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 14 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) Skarżący wniósł o wymierzenie Organowi grzywny oraz o zasądzenie od Komendanta na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący wskazał, iż wyżej opisany wyrok zapadł w dniu 23 października 2024 r. Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w dniu 18 grudnia 2024 r. doręczył odpis wyroku wraz z aktami sprawy Organowi. Jak podał Skarżący, pomimo upływu 14-dniowego terminu wniosek nie został rozpatrzony. Pomimo odebrania przez Komendanta w dniu 17 stycznia 2025 r. wezwania do wykonania wyroku Organ na dzień wniesienia skargi nie uczynił zadość nałożonemu powyższym wyrokiem obowiązkowi. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ wskazał, iż wykonanie wyroku z dnia 23 października 2024 r. wiąże się z wdrożeniem szczególnej procedury, bowiem dokument, którego udostepnienia żąda Skarżący, znajduje się w Składnicy Akt, co wiąże się z wydłużeniem okresu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Organ podkreślił, że po doręczeniu prawomocnego wyroku z dnia 23 października 2024 r. niezwłocznie przystąpiono do realizacji jego postanowień. Jak wskazał Komendant udzielenie żądanej informacji publicznej Skarżącemu nastąpiło bez zbędnej zwłoki, a opóźnienie wynikało wyłącznie z konieczności wdrożenia stosownych procedur, o czym wnioskodawca był pisemnie informowany. W dniu 20 lutego 2025 r. do WSA w Rzeszowie wpłynęło pismo procesowe Skarżącego, w którym wywodzi on, iż pismo informujące o wydłużeniu okresu udostępnienia informacji publicznej nie zwalnia organu od zarzutu niewykonania wyroku w niniejszej sprawie, nie stanowi bowiem o załatwieniu wniosku. Jak wskazał Skarżący niewykonanie wyroku ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga została przez Sąd uwzględniona, bowiem okazała się uzasadniona. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W świetle zaś art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie przepisu procesowego wyrażonego w art. 154 P.p.s.a., który stanowi: W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. L. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., sygn. IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Natomiast ustalając fakt przekroczenia terminu, sąd powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (cyt za: B. Dauter, komentarz do art. 154 teza 7 i 8 (w:) Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II; podobnie w licznych orzeczeniach; por.m.in. uzasadnienia do: wyroku NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. I OSK 1529/07, postanowienia NSA z dnia 23 września 2010 r., sygn. I OSK 1485/10, LEX). Wobec powyższych regulacji określających sposób sądowej kontroli wykonania prawomocnego wyroku WSA w sprawie bezczynności, przypomnieć przyjdzie w tym miejscu, że strona skarżąca zarzuca Komendantowi Miejskiemu Policji w [...] niewykonanie prawomocnego wyroku Sądu I instancji z dnia 23 października 2024 r., o sygn. akt II SAB/Rz 118/24, LEX, w którym to WSA zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 14 lipca 2024 r., o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Przypomnieć też należy, że w zakończonym przed WSA postępowaniu R.D. domagał się uznania bezczynności Komendanta w zakresie dostępu do kserokopii skanu sprawozdania kończącego postępowanie skargowe l.dz.K-65/10/2014/S. Z przesłanych do WSA akt administracyjnych sprawy niewykonania w/w wyroku wynika jednoznacznie, że doręczenie Organowi odpisu prawomocnego wyroku WSA z dnia 23 października 2024 r. o sygn. II SAB/Rz 118/24, wraz z uzasadnieniem nastąpiło 18 grudnia 2024 r. przez co termin na jego wykonanie polegający na udostępnieniu stronie żądanego dokumentu upłynął w dniu 1 stycznia 2025 r. W dniu 17 stycznia 2025 r. R.D. skierował do Komendanta pisemne wezwanie (pismo z dnia 15 stycznia 2025 r.) do wykonania wyroku WSA podkreślając w uzasadnieniu żądania, iż pomimo upływu 14 dni zakreślonego przez Sąd terminu, Jego wniosek nie został rozpatrzony. Udostępnienie wnioskowanej informacji w postaci sprawozdania żądanego przez stronę miało miejsce dopiero w końcowych dniach stycznia 2025 r., kiedy to przy piśmie z dnia 29 stycznia 2025 r. Komendant Miejski Policji w [...] przekazał żądany przez skarżącego dokument objaśniając, iż udostępnienie informacji następuje po wykonaniu procedury związanej z udostępnianiem dokumentacji posiadającej sygnaturę archiwalną, tj. po uzyskaniu opinii inspektora ochrony danych Komendy Miejskiej Policji w [...] i po uzyskaniu opinii Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia w [...] oraz po uzyskaniu zgody Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Dla Sądu nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga R.D. jest w świetle art. 154 § 1 P.p.s.a. zasadna bowiem twierdzenia skarżącej strony o tym, że nie udostępniono mu żądanego sprawozdania uznanego prawomocnym wyrokiem przez WSA za zawierający dane o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w terminie o jakim mowa we wskazanym wyroku, znajdują pełne pokrycie w dokumentach stanowiących akta sprawy. Rozstrzygnięcie Sądu wyrażone w punkcie I, bezwzględnie wiązało Organ Policji, przez co Komendant był zobowiązany, aby dotrzymać terminu 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku poprzez przekazanie Stronie kserokopii sprawozdania kończącego postępowanie skargowe. Jednocześnie wykonanie wyroku miało miejsce po dacie złożenia skargi do WSA na niewykonanie jego prawomocnego wyroku, a ten fakt nie stanowi jednak podstawy do oddalenia skargi jak i umorzenia postępowania. W myśl art. 154 § 3 P.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Argumentacja Organu mając przekonywać Sąd do oddalenia skargi nie jest zasadna bowiem istnienie szczególnych procedur dostępowych o jakich mowa w odpowiedzi na skargę Komendanta, nie znosiło obowiązku udostępniania informacji publicznej w terminie rozstrzygniętym przez Sąd w prawomocnym wyroku. Poza tym, analiza chronologii czynności podejmowanych w ramach tej procedury pozwala stwierdzić że organ nie podjął wszystkich koniecznych czynności w sposób niezwłoczny umożliwiający wykonanie prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie. WSA zobowiązany był też wypowiedzieć się na temat kwalifikacji bezczynności Organu w wykonaniu doręczonego mu prawomocnego wyroku – art. 154 § 1 P.p.s.a.. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy zaniechań, organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, takim jak oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki – por. wyrok WSA w Szczecinie z 2 kwietnia 2025 r., sygn. I SA/Sz 564/24, LEX nr 3855275. Stwierdzona przez Sąd bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszenie prawa, bowiem Skarżący już w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku uzyskał żądany dokument, a stwierdzone opóźnienie nie ma charakteru wymagającego szczególnego napiętnowania poprzez kwalifikację rażącego naruszenia prawa. Kwota wymierzonej w pkt III wyroku grzywny w wysokości 300 zł odpowiada charakterowi stwierdzonej bezczynności, w tym w szczególności czasowi przypadającemu pomiędzy upływem terminu na wykonanie wyroku, a udostępnieniem informacji publicznej. Orzeczona grzywna powinna spełniać funkcję prewencyjne, przypominając Organowi o obowiązku realizacji prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych. Ponieważ okres bezczynności Organu nie był nadmierny i skarżący uzyskał niezwłocznie po wniesieniu skargi wnioskowany dokument publiczny, a poza tym organ wskazał na istnienie szeregu procedur szczegółowych mogących mieć wpływ na przedłużenie się przekazania sprawozdania, to nie dostrzeżono potrzeby sankcjonowania Organu kwotą wyższą niż podana wyżej. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 154 § 1, 2, 3 i 6 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie o zasądzeniu od Komendanta na rzecz Skarżący kwoty 200 zł tytułem zwrotu pokrytego wpisu sądowego ma swe oparcie w art. 200 P.p.s.a.