II SA/Wa 1498/24

25 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) po rozpoznaniu 25 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania do służby w Służbie Celno-Skarbowej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 12 sierpnia 2024 r. M. R. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: Organ) w Warszawie z [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do służby w Służbie Celno-Skarbowej (dalej: SCS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić jako niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na działania i zaniechania organów określone w art. 3 § 2 pkt 1-9 i § 2a, art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jak również w sytuacjach przewidzianych przepisami odrębnych ustaw. Skarga na działanie lub zaniechanie niezawarte w powyższym katalogu podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (§ 1 pkt 1). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 5 pkt 3 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Zaskarżone pismo zostało wydane w toku postępowania w sprawie przyjęcia Skarżącego do służby w SCS regulowanego przepisami m.in. ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.; dalej: Ustawa). Zgodnie z art. 154 ust. 1 Ustawy stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje w drodze mianowania na podstawie zgłoszenia się do służby. Szczegółowe wymagania stawiane przed kandydatem do służby w SCS określają m.in. art. 151 Ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 28 września 2021 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do służby w Służbie Celno-Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1943). Z żadnego przepisu nie wynika jednak norma zobowiązująca do przyjęcia do służby kandydata, który spełnia powyższe wymagania - ani w drodze wykładni literalnej poszczególnego przepisu, ani wykładni systemowej. Brak jest również przepisu szczególnego przewidującego możliwość wniesienia skargi na czynność odmowy mianowania do służby w SCS. Konkludując, należy stwierdzić, że powyższa czynność ma jedynie charakter materialno-techniczny, stanowi zawiadomienie kandydata do służby w SCS o zakończenia wobec niego postępowania, o którym mowa w art. 153 Ustawy. Odmowa mianowania do służby nie stanowi ani decyzji administracyjnej, ani postanowienia, jak również bytu prawnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; ów przepis dopuszcza kontrolę sądowoadministracyjną innych niż określonych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, ze. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z orzecznictwa i literatury (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., pkt 16 komentarza do art. 3 p.p.s.a.) przedmioty wynika, że byty prawne opisane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. posiadają następujące cechy: 1) mają charakter władczy, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) mają charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Nie są jednocześnie ani decyzjami administracyjnymi, ani postanowieniami, jak również nie zostały podjęte w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, ze. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. O ile zaskarżone w niniejszej sprawie pismo ma charakter władczy (stanowi odmowę mianowania do służby w SCS), zostało wydane w sprawie indywidualnej Skarżącego, ma charakter publicznoprawny, o tyle nie dotyczy ani uprawnień, ani obowiązków wynikających z przepisów prawa, co Sąd wytłumaczył powyżej. Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w sentencji.